Kainatın ən qədim işığında sirli dəyişiklik aşkarlandı
Alimlər Böyük Partlayışdan sonra yaranmış və bu günə qədər kainatda yayılan ən qədim işığın xüsusiyyətlərində müəmmalı dəyişiklik aşkar ediblər.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bu barədə “ScienceDaily” nəşri məlumat yayıb.
Söhbət kosmik mikrodalğalı fondan gedir. Bu, Böyük Partlayışdan təxminən 380 min il sonra yaranmış və kainatın ilkin vəziyyəti haqqında məlumat daşıyan zəif radiasiyadır. Onun təxminən 13,8 milyard il əvvəlki kainatın vəziyyətini öyrənmək üçün mühüm mənbə olduğu bildirilir.
Tədqiqatçılar həmin qədim işığın qütbləşməsində cüzi fırlanma baş vermiş ola biləcəyini düşünürlər. Elmi ədəbiyyatda bu hadisə “kosmik ikiqat sınma” (cosmic birefringence) adlandırılır. Əgər bu effekt təsdiqlənərsə, mövcud fizika nəzəriyyələrinin izah edə bilmədiyi proseslər haqqında yeni məlumatlar əldə oluna bilər. Bu, həmçinin qaranlıq maddə və qaranlıq enerjinin təbiətinin araşdırılmasına kömək edə bilər.
Tədqiqatçılar yeni üsulu Avropa Kosmik Agentliyinin “Planck” peykinin müşahidələrindən əldə edilən səkkiz qütbləşmə xəritəsi üzərində sınaqdan keçiriblər. Nəticələr əvvəlki analizlərlə uyğunluq göstərib.
Araşdırmada kosmik fırlanma bucağı 0,37 dərəcə olaraq qiymətləndirilib. Lakin alimlər vurğulayırlar ki, bu nəticə qədim işığın həqiqətən fırlandığını müstəqil şəkildə təsdiqləmir. Yeni metod əsasən teleskoplardakı ölçmə xətalarını müəyyənləşdirməyə kömək edir.
Alimlərin fikrincə, bu texnologiya gələcəkdə kainatın ilkin dövrlərində yaranmış qravitasiya dalğalarının axtarışında da əhəmiyyətli rol oynaya bilər.
Tədqiqatın nəticələri “The Astrophysical Journal Letters” elmi jurnalında dərc olunub.
07:41 18.11.2026
Oxunuş sayı: 30