Orbitdə silahlanma yarışı - bəşəriyyət məhvə sürüklənir
ABŞ-nin ilk dəfə orbitdə “kosmosa nəzarət silahları” saxladığını açıq şəkildə təsdiqləməsi kosmosun hərbi məqsədlərlə istifadəsi ilə bağlı müzakirələri yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ rəsmiləri bu sistemlərin mümkün düşmən hücumlarından ölkənin hərbi qüvvələrini və kosmik aktivlərini qorumaq məqsədi daşıdığını bildirir, lakin silahların sayı və konkret texniki imkanları açıqlanmayıb. Bu açıqlama ABŞ, Rusiya və Çin arasında kosmik imkanların inkişafı üzrə rəqabətin gücləndiyi bir dövrə təsadüf edir. Çin və Rusiya Vaşinqtonun addımını kosmosun silahlandırılması və mümkün silahlanma yarışının sürətlənməsi ilə bağlı risklərlə əlaqələndiriblər.
Kosmik orbitdə silah sistemlərinin yerləşdirilməsi məsələsi son dövrlərdə yenidən müzakirə olunur.
Hərbi ekspert Şair Ramaldanov Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, kosmosda silah yerləşdirilməsi texnologiyaların inkişafı və geosiyasi proseslərin mürəkkəbləşməsi fonunda ciddi təhlükələr yarada bilər.
Ekspert qeyd edib ki, kosmik silahlardan azad olunma ilə bağlı qadağalara baxmayaraq, müxtəlif dövlətlərin bu istiqamətdə texnoloji imkanları mövcuddur: “Orbitdə silahların yerləşdirilməsi ilə bağlı müəyyən fikirlər səslənir. Burada da yenə də ABŞ-nin bu prosesin önündə getmək istədiyi və ilkin addımın ABŞ tərəfindən atıla biləcəyi ehtimalları çoxdur. Çoxlu ölkələr, böyük dövlətlər və hərbi sənaye kompleksi olan ölkələr bu gün kosmosda silah yerləşdirmək üçün texnoloji imkanlara malikdir”.
Şair Ramaldanov süni intellektin kosmosda hərbi məqsədlərlə tətbiqinin də əlavə təhlükələr yarada biləcəyini vurğulayıb: “Digər sahələrdə əgər süni intellekt insanlara xidmət edirsə, hərbi sahədə və kosmosda silah yerləşdirilməsi insanların məhvinə xidmət edən bir addımdır. Xüsusən də süni intellektin hərbi məqsədlərlə kosmosda istifadəsi, onun nə qədər etibarlı olması və nə dərəcədə idarə edilə bilməsi gələcək təhlükəsizlik baxımından çox mürəkkəb məsələlərdir”.
Hərbi ekspert İsrailin kosmosda lazer tipli silahların yerləşdirilməsi ilə bağlı səsləndirilən fikirlərinə də toxunub: “İsrail kosmosda lazer tipli silahların yerləşdirilə biləcəyi və o silahların yerüstü hədəflər üçün istifadə edilə biləcəyi haqqında fikirlər səsləndirir. Təbii ki, bundan Rusiya, Çin və Avropa ölkələri də narahatdır. Əgər ABŞ orada silah yerləşdirsə, digər ölkələr də öz imkanlarından istifadə edəcəkləri barədə bildirirlər”.
Onun sözlərinə görə, kosmosda silahların yerləşdirilməsi yeni silahlanma yarışına səbəb ola bilər: “Silahın kosmosda yerləşdirilməsi artıq müharibələrin başqa bir mərhələyə çıxması, kosmosda olan silahların süni intellekt vasitəsilə idarə olunması deməkdir. Bunlar hamısı çox təhlükəli bir silahlanma yarışıdır. Silahların orbitdə yerləşdirilməsi digər ölkələrin də eyni addımı atmasına gətirib çıxara və silahlanma yarışı yer üzündə yox, orbitdə öz əksini tapa bilər. Bu da gələcək bəşəriyyət üçün çox böyük çağırış, çox böyük sınaq və çox böyük təhlükədir”.
Nigar Xəlilli
15:00 17.09.2026
Oxunuş sayı: 47
