Odessaya zərbələr Ukraynanın “polad kirpi” strategiyasını sual altına qoyur
Rusiya qüvvələrinin Odessa limanlarına və gəmiçilik infrastrukturuna zərbələri Ukraynanın müharibədən sonra güclü hərbi dövlətə çevrilməsi strategiyasının effektivliyi ilə bağlı suallar yaradıb.
Crossmedia.az xəbər verir ki, ABŞ-ın “Responsible Statecraft” nəşrində bunu Quincy İnstitutunun qlobal strategiya direktoru, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (MKİ) Rusiyanın təhlili üzrə keçmiş direktoru Con Bibi yazıb.
Onun sözlərinə görə, Rusiya son həftələrdə Odessanı və ya Ukraynanın bütün Qara dəniz sahillərini ələ keçirmədən də ölkənin əsas ixrac mərkəzinin fəaliyyətini məhdudlaşdıra biləcəyini nümayiş etdirib.
Bibi qeyd edib ki, əvvəllər Ukraynanın kənd təsərrüfatı məhsullarının təxminən 90 faizi Odessa limanları vasitəsilə daşınıb. Onun fikrincə, liman infrastrukturuna və gəmilərə zərbələr Ukraynanın ixrac imkanlarını ciddi şəkildə azalda bilər.
Müəllif hesab edir ki, Ukraynanın hava hücumundan müdafiə imkanlarının zəifləməsi və Kiyevin Rusiya ərazisindəki obyektlərə və gəmiçiliyə qarşı həyata keçirdiyi əməliyyatlar Moskvanın hücumlarının intensivləşməsinə təsir edən amillərdəndir.
Bibinin fikrincə, dərin sulu limanların itirilməsi quru, dəmir yolu və çay marşrutlarına daha çox yük düşməsinə səbəb olacaq. Bu marşrutların isə daha aşağı ötürücülük qabiliyyətinə malik olması və daha baha başa gəlməsi Ukrayna iqtisadiyyatına əlavə yük yarada bilər.
Müəllif həmçinin xəbərdarlıq edib ki, Rusiya Ukrayna infrastrukturuna zərbə endirmək imkanını qoruyarsa, ölkənin müharibədən sonrakı bərpasına investisiya qoyuluşları riskli görünə bilər.
Bibi “polad kirpi” konsepsiyasını da tənqid edib. Bu yanaşma müharibədən sonra yaxşı silahlanmış və Rusiyanın mümkün yeni təcavüzünü müstəqil şəkildə çəkindirə bilən Ukraynanın formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Onun fikrincə, genişmiqyaslı iqtisadi bərpa olmadan Ukraynada əhalinin və əmək resurslarının azalması davam edə bilər. Bu isə həm iqtisadiyyatı, həm də ölkənin uzunmüddətli perspektivdə böyük silahlı qüvvələri saxlamaq imkanlarını zəiflədə bilər.
Bibi hesab edir ki, Qərb ölkələri Rusiya tərəfindən mümkün hava və raket zərbələri təhlükəsinin yalnız hərbi vasitələrlə aradan qaldırıla bilməyəcəyini nəzərə almalıdır.
Müəllifin fikrincə, Böyük Odessa limanlarının fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması Qərb liderləri üçün iki məqamı göstərir: Ukrayna və Qərb Rusiya zərbələri təhlükəsini yalnız hərbi üsullarla aradan qaldıra bilməz və Moskva müharibədən sonra da Ukraynanı öz təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirərsə, zərbələri davam etdirmək üçün əsas görəcək.
Bibi yazır ki, müharibənin alternativi “polad Ukrayna” deyil, Ukrayna xalqının maraqlarına tam xidmət etməyən və Avropanın təhlükəsizliyini zəiflədə biləcək zəif dövlət ola bilər.
11:19 11.08.2026
Oxunuş sayı: 41
