Ayaqqabı altlığında virus təhlükəsi: ev pişikləri də yoluxa bilər
Baytar mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, küçə ayaqqabıları, paltarlar və hətta açıq pəncərədən daxil olan çirkli hava ev heyvanlarını viruslarla yoluxdura bilər.
Crossmedia.az bu barədə ˝TASS˝-a istinadən xəbər verir.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, bəzi virusların yoluxması üçün çox az sayda hissəcik kifayət edir. Epidemioloqlar mənzili tam təcrid olunmuş mühit kimi deyil, ümumi infeksiya zəncirinin bir hissəsi kimi qiymətləndirirlər.
Pişiklər üçün ən təhlükəli viruslardan biri pişik panleykopeniyasıdır (Feline panleukopenia virus, FPV). Bu virus Parvoviridae ailəsinə aid, yüksək davamlılığa malik DNT-virusudur və ətraf mühitdə uzun müddət, hətta bir ilədək yoluxdurucu xüsusiyyətini saxlaya bilər.
Mütəxəssis bildirib ki, virus ayaqqabı, paltar, qəfəslər, daşıma çantaları və yoluxmuş heyvanın ifrazatları ilə təmasda olmuş digər səthlər vasitəsilə yayıla bilər.
Ev sahibi yoluxmuş heyvanların olduğu yerlərə, xüsusilə baytarlıq klinikalarına və heyvan sığınacaqlarına getdikdən sonra virusu ayaqqabısının altlığında evə gətirə bilər.
Bundan başqa, pişik herpes virusu (FHV-1) və kalisivirus (FCV) da yoluxucu xəstəliklər yaradır. Bu viruslar həm heyvanların birbaşa təması, həm də çirklənmiş əşyalar vasitəsilə yayıla bilər.
Mütəxəssis qeyd edib ki, viruslar hava yolu ilə də keçə bilər, lakin bu, əsasən çox qısa məsafələrdə mümkündür.
Ev şəraitində yaşayan pişiklərin immunitetinin zəif olması ilə bağlı fikirlərin isə müasir immunologiya tərəfindən təsdiqlənmədiyi bildirilib. Heyvanın immun sistemi irsiyyət, qidalanma, peyvəndlər, keçirdiyi xəstəliklər, yaşı və digər amillərdən asılıdır.
Lakin tamamilə evdə yaşayan pişiklər təbii şəkildə infeksiya törədiciləri ilə daha az qarşılaşdığı üçün peyvənd xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Peyvənd immun yaddaş hüceyrələri və qoruyucu anticisimlər yaradır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, zamanla anticisimlərin səviyyəsi azala bilər və buna görə revaksinasiya vacibdir.
Yaş da pişiklərin immun vəziyyətinə təsir edir. Yaşlandıqca heyvanlarda immun sisteminin zəifləməsi baş verir, müdafiə mexanizmlərinin fəaliyyəti azalır.
Adi təmizlik kifayət etmir
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, virusların davamlılığı onların quruluşundan asılıdır. Buna görə dezinfeksiya vasitəsi seçilərkən virusun xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır.
Adi yaş təmizlik və universal məişət təmizləyiciləri panleykopeniya virusunu məhv etməyə zəmanət vermir. Bir çox vasitələr çirki təmizləsə də, viruslara qarşı təsirli olmaya bilər.
Dezinfeksiyanın effektivliyi düzgün vasitənin seçilməsi və səthin əvvəlcə mexaniki şəkildə təmizlənməsindən asılıdır. Yemək qalıqları, nəcis, tüpürcək və qan virus hissəciklərini dezinfeksiyaedici maddələrin təsirindən qoruya bilər.
Panleykopeniya virusuna qarşı natrium hipoxlorit məhlulları, sürətləndirilmiş hidrogen peroksid və bəzi xüsusi baytarlıq dezinfeksiya vasitələrinin təsirli olduğu bildirilir.
Herpes virusuna qarşı isə əksər məişət təmizləyiciləri və standart dezinfektantlar kifayət edə bilər. Kalisivirus isə davamlılıq baxımından bu iki virus arasında mövqedədir.
Ən effektiv qorunma yolu peyvənddir
Mütəxəssis vurğulayıb ki, pişikləri yoluxucu xəstəliklərdən qorumağın ən effektiv yolu peyvənddir.
Peyvənd olunmuş heyvanın immun sistemi virusla qarşılaşdıqda artıq yaddaş hüceyrələrinə və xüsusi anticisimlərə malik olur. Bu isə virusun daha sürətli zərərsizləşdirilməsinə imkan verir.
Peyvənd ağır xəstəlik, ölüm və infeksiyanın yayılması riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, ilkin peyvənd və ilk revaksinasiyadan sonra panleykopeniya, herpes virusu və kalisiviroza qarşı bir çox peyvəndlər ən azı üç il müddətində qoruyucu təsir göstərə bilər.
Baytar həkimlər heyvanların mütəmadi müayinədən keçirilməsini və peyvənd cədvəlinə əməl edilməsini tövsiyə edirlər. Onların sözlərinə görə, sübuta əsaslanan baytarlıqda peyvənd ağır yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınmasının ən etibarlı üsulu olaraq qalır.
02:20 08.08.2026
Oxunuş sayı: 67
