Avropada istiqraz bazarında satış təzyiqi güclənir
Dünyada istiqraz gəlirliliklərinin inflyasiyanın və faiz dərəcələrinin uzun müddət yüksək qalacağı ilə bağlı narahatlıqlar fonunda tarixi zirvələrə yüksəlməsi Avropa bazarlarında da satış təzyiqini gücləndirib.
Crossmedia.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir.
Yaxın Şərqdə artan geosiyasi gərginlik fonunda neft qiymətlərinin sürətlə bahalaşması inflyasiyanın davamlı xarakter daşıya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Bölgədəki gərginlik Hörmüz boğazından neft tədarükü ilə bağlı riskləri ön plana çıxarıb. Enerji qiymətlərinin yenidən yüksəlməsi isə istiqraz gəlirliliklərinin artmasına səbəb olan əsas amillərdən biri olub.
Bundan başqa, Səudiyyə Ərəbistanının Hörmüz boğazına alternativ marşrut kimi istifadə etdiyi və gündəlik 7 milyon barel ötürmə gücünə malik “Petroline” Şərq-Qərb neft kəmərinin İraqdan həyata keçirilən hücumlar səbəbindən fəaliyyətini dayandırması da qlobal neft təchizatı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
Bu proseslər fonunda ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) inflyasiya ilə mübarizə çərçivəsində pul siyasətini sərtləşdirəcəyi ilə bağlı gözləntilər güclənib. Artan faiz gözləntiləri isə istiqrazlara satış təzyiqini artırır.
Avropada da Yaxın Şərqdəki geosiyasi risklər səbəbindən enerji xərclərinin yüksəlməsi inflyasiya ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Bu vəziyyət bölgədə faiz dərəcələrinin uzun müddət yüksək səviyyədə qalacağına dair gözləntiləri gücləndirib.
Avropa Mərkəzi Bankı (ECB) Yaxın Şərqdə davam edən gərginliyin yaratdığı enerji böhranı və qiymət təzyiqlərinin yenidən artması fonunda üç əsas siyasət faizini gözləntilərə uyğun olaraq 25 baza bəndi artırıb.
ECB prezidenti Kristin Laqard daha əvvəl Yaxın Şərqdəki münaqişələrin və Rusiya-Ukrayna müharibəsindəki son proseslərin ümumi inflyasiyanı uzun müddət bankın 2 faizlik hədəfindən “xeyli yuxarıda” saxlaya biləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdi.
Avropada istiqraz gəlirlilikləri yüksək səviyyələrə çatıb
Almaniyada 2 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi 3,32 faizə yüksələrək 2011-ci ildən, 5 illik istiqrazların gəlirliliyi 3,38 faizlə 2008-ci ildən, 10 illik istiqrazların gəlirliliyi isə 3,57 faizlə 2009-cu ildən bəri ən yüksək səviyyəni görüb.
20 illik Almaniya istiqrazlarının gəlirliliyi 3,89 faiz, 30 illik istiqrazların gəlirliliyi isə 3,91 faizlə 2011-ci ildən bəri ən yüksək həddə çatıb.
Fransada da oxşar vəziyyət müşahidə olunub. Ölkənin 2 illik istiqrazlarının gəlirliliyi 3,54 faizlə 2023-cü ildən, 5 illik istiqrazların gəlirliliyi 4,003 faizlə 2008-ci ildən, 10 illik istiqrazların gəlirliliyi isə 4,55 faizlə 2008-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib.
Fransanın 20 illik istiqrazlarının gəlirliliyi 4,99 faiz, 30 illik istiqrazlarının gəlirliliyi isə 5,1766 faizlə müvafiq olaraq 2008 və 2002-ci ildən bəri ən yüksək göstəricilərə çatıb.
Avropa İttifaqına üzv olmayan Böyük Britaniyanın istiqraz bazarında da satış təzyiqi güclənib. Ölkənin 2 illik istiqrazlarının gəlirliliyi 4,96 faizlə 2023-cü ildən, 5 illik istiqrazların gəlirliliyi 5,03 faizlə 2008-ci ildən, 10 illik istiqrazların gəlirliliyi 5,43 faizlə 2007-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib.
Böyük Britaniyanın 20 və 30 illik istiqrazlarının gəlirlilikləri müvafiq olaraq 5,90 və 5,95 faizə çataraq 1998-ci ildən bəri ən yüksək göstəriciləri qeydə alıb.
İngiltərə Bankının sentyabr iclasında siyasət faizini dəyişməz saxlaması gözlənilsə də, bankın noyabr toplantısında faiz artımına gedəcəyi proqnozlaşdırılır.
İstiqraz bazarında əvvəlki dövrlərdən fərqli mənzərə
ABN AMRO-nun baş faiz strategisti Larissa Fritz bildirib ki, Yaxın Şərqdəki müharibə yeni inflyasiya dalğasını tətikləyib və bu, bazar iştirakçılarının mərkəzi bankların faizləri artıracağı və onları daha uzun müddət yüksək səviyyədə saxlayacağı gözləntilərini gücləndirib.
Fritz qeyd edib ki, pisləşən fiskal vəziyyət və dövlət istiqrazlarının emissiyasının artması da müddət riskinə görə tələb olunan əlavə gəlirliliyin, yəni vade priminin yüksəlməsinə səbəb olur.
Onun sözlərinə görə, qısamüddətli faiz gözləntilərinin və müddət priminin eyni vaxtda yüksəlməsi istiqraz gəlirliliklərini tarixi yüksək səviyyələrə daşıyıb.
Fritz 2022-2023-cü illərdəki faiz artımı dövründən fərqli olaraq, hazırda istiqraz gəlirliliklərinin yüksəlişini qismən kompensasiya edən mənfi müddət priminin olmadığını vurğulayıb. Nəticədə qısamüddətli faiz gözləntiləri ilə yanaşı müddət priminin də artması istiqraz gəlirliliklərinin daha yüksək səviyyələrə çatmasına şərait yaradır.
13:14 16.09.2026
Oxunuş sayı: 188
