Xarici xəbərlər

NASA-nın səssiz supersonik təyyarəsi ABŞ üzərində ilk uçuşunu həyata keçirib

NASA-nın səs sürətindən yüksək uçmaq üçün hazırladığı X-59 eksperimental təyyarəsi sınaqların birinci mərhələsini başa vuraraq ABŞ ərazisi üzərindən ilk uçuşuna başlayıb. Təyyarə Kaliforniyadan Floridaya, Kennedi Kosmik Mərkəzinə doğru hərəkət edir.

Crossmedia.az xəbər verir ki, NASA-nın məlumatına görə, X-59 oktyabrın 28-də Edvards Hərbi Hava Bazasından havaya qalxıb. Bu tarix təyyarənin ilk uçuşunun birinci ildönümünə təsadüf edib.

Uçuş zamanı təyyarəni müşayiət edən digər təyyarələr də olub. X-59 El Paso, Fort-Uort və Birmingem şəhərlərində dayanaraq Florida istiqamətində hərəkət edir. Noyabrın 7-8-də Kennedi Kosmik Mərkəzində keçiriləcək “MAX POWER” aviasiya sərgisində nümayiş etdirilməsi planlaşdırılır.

“Lockheed Martin” şirkəti tərəfindən hazırlanan X-59 təyyarəsi 55 min fut (təxminən 16,8 kilometr) yüksəklikdə Mach 1.4 sürətlə uçmaq üçün nəzərdə tutulub. Onun əsas xüsusiyyəti adi supersonik təyyarələrdə yaranan güclü səs partlayışını daha zəif səsə çevirməkdir. NASA bu səsin təxminən 75 desibel olacağını və avtomobil qapısının bağlanmasına bənzəyəcəyini gözləyir.

Təyyarənin uzun burun hissəsi zərbə dalğalarının yayılma formasını dəyişərək yerdə eşidilən səsin azalmasına kömək edir. X-59-un ön şüşəsi yoxdur. Pilot qarşıdakı ərazini kameralar və xüsusi görüntü sistemi vasitəsilə izləyir.

X-59 ilk dəfə 2025-ci il oktyabrın 28-də uçuş həyata keçirib. NASA-nın məlumatına görə, təyyarə son bir ildə əlavə 40 sınaq uçuşu edib, maksimum Mach 1.53 sürətə və 56 min futdan artıq yüksəkliyə çatıb. İlk dəfə səs baryerini isə 2026-cı il iyunun 5-də keçib.

Növbəti mərhələdə NASA təyyarənin yaratdığı səsin yerdəki real səviyyəsini ölçməyi, daha sonra isə onun üzərində uçacağı yaşayış məntəqələrinin sakinlərinin reaksiyasını öyrənməyi planlaşdırır. Əldə ediləcək məlumatlar quru üzərində kommersiya məqsədli supersonik uçuşlara icazə verilməsi ilə bağlı qərarların qəbulunda tənzimləyici qurumlara kömək edə bilər. ABŞ-da belə uçuşlara 1973-cü ildən məhdudiyyət tətbiq olunur.