Rusiya nəyə hazırlaşır? - Çində keçiriləcək sammitdən sonra hər şey dəyişə bilər
Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etməsi, Moskva ilə Qərb arasında münasibətlərin kəskinləşməsi və beynəlxalq siyasi münasibətlərdə yeni güc balansının formalaşması Rusiyanın qlobal mövqeyini yenidən gündəmə gətirib. Xüsusilə müharibənin beşinci ilinə yaxınlaşdığı bir vaxtda Rusiyanın hərbi, iqtisadi və siyasi imkanları, eləcə də beynəlxalq proseslərə təsir gücü ətrafında müzakirələr intensivləşib. Polşanın xarici işlər naziri Radoslav Sikorskinin Rusiyanın artıq qlobal supergüc olmadığını bildirməsi və ABŞ, Çin və Rusiya liderlərinin Çində planlaşdırılan üçtərəfli görüşünü tənqid etməsi bu müzakirələrə yeni məzmun qazandırıb. Sikorskinin fikrincə, Avropanın təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edən məsələlərin müzakirəsində Avropa İttifaqı da təmsil olunmalıdır. Digər tərəfdən, Ukrayna müharibəsinin gedişi, Rusiyanın beynəlxalq təcrid şəraitində üzləşdiyi çətinliklər və postsovet məkanında təsir imkanlarının dəyişməsi Moskvanın əvvəlki siyasi çəkisini nə dərəcədə qoruduğu sualını aktuallaşdırır. Bəs Rusiya həqiqətənmi bütün gücünü itirərək supergüc statusundan uzaqlaşıb? Nüvə arsenalı, hərbi potensialı və beynəlxalq siyasi təsir mexanizmləri Moskvanın qlobal güc mərkəzi olaraq qalmasına kifayət edirmi? Yoxsa dünya siyasətində Rusiyanın yerini və rolunu yenidən müəyyənləşdirən yeni geosiyasi reallıq formalaşır?
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən ehtiyyatda olan polkovnik Üzeyir Cəfərov qeyd edib ki, Polşanın xarici işlər naziri Radoslav Sikorski ABŞ, Çin və Rusiya liderlərinin ayın 19-da Çində keçirilməsi planlaşdırılan görüşünü tənqid edib: “Mən də onun tənqidlərini bölüşürəm və hesab edirəm ki, Rusiya artıq əvvəlki gücündə deyil. Rusiya formal olaraq BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərindən biri olsa da, əvvəlki iqtisadi, siyasi və hərbi təsir imkanlarına malik deyil. Hazırda Rusiyanı beynəlxalq təcriddən çıxarmağa daha çox ABŞ Prezidenti Donald Tramp səy göstərir. O, özünə dost hesab etdiyi Vladimir Putini müxtəlif beynəlxalq toplantılara, o cümlədən G20 sammitinə və Çində keçirilməsi planlaşdırılan görüşə dəvət edir. Hesab edirəm ki, Rusiya əvvəlki gücündə olsaydı, bunun konkret nəticələrini görərdik. Artıq Ukraynaya qarşı müharibənin beşinci ili yaxınlaşır. 2027-ci ilin fevralında Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı hərbi təcavüzünün beş ili tamam olacaq. Bu müddət ərzində Rusiya nə strateji, nə də taktiki baxımdan ciddi uğur əldə edib. Bundan sonra da belə bir uğur qazanması real görünmür. Diqqət edin, Ukrayna işğal altındakı Krıma gedən körpünü vurduqdan sonra Rusiya Ukraynanın körpülərini hədəfə almağa başlayıb. Bir tərəfdən danışıqlar masasından danışır, digər tərəfdən isə müxtəlif bəhanələrlə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Moskvaya gəlməsini tələb edir. Bu, olduqca maraqlı yanaşmadır. Çünki Rusiya rəsmiləri, o cümlədən Dmitri Peskov, prezidentin köməkçisi Yuri Uşakov və digərləri əvvəlcədən bilirlər ki, irəli sürdükləri bu tələb qəbulolunmazdır”.

Ekspet qeyd edib ki, Polşanın xarici işlər naziri Radoslav Sikorskinin bu məsələlərlə bağlı ciddi məlumatları var: “Polşa NATO üzvü olduğuna görə regional və beynəlxalq təhlükəsizlik prosesləri barədə mühüm məlumatlara malikdir. Düşünürəm ki, Çində keçiriləcək görüşdən sonra Rusiya öz təbliğatını daha da gücləndirəcək. Dünya ictimaiyyətinə belə bir mesaj verməyə çalışacaq ki, guya ABŞ da, Çin Xalq Respublikası da, digər dövlətlər də Rusiya ilə hesablaşır. Halbuki reallıq artıq əvvəlki kimi deyil. Cənubi Qafqazla bağlı bir məqamı da xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Kiçik Ermənistan Rusiyaya ciddi iqtisadi və siyasi problemlər yaradır. Nə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı, nə də Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində Rusiya Ermənistanın mövqeyinə təsir göstərmək imkanlarını əvvəlki səviyyədə saxlaya bilir. Ona görə də Rusiyanın bütün gücünü itirdiyini deməzdim, lakin onun əsas təsir imkanlarının xeyli zəiflədiyi və artıq supergüc kimi çıxış edə bilmədiyi qənaətindəyəm. Rusiya beynəlxalq proseslərə əsasən şantaj vasitəsilə müdaxilə etməyə çalışır. Öz mövqeyini nüvə silahı ilə bağlı hədələr, təzyiqlər və siyasi şantaj üzərindən qəbul etdirmək istəyir. Lakin bu üsullar da əvvəlki kimi təsirli deyil. Əksər ölkələr Rusiyanın hazırkı vəziyyətini və real imkanlarını artıq çox yaxşı anlayırlar”.
Ayhan
18:30 17.11.2026
Oxunuş sayı: 71