140 mindən 230 minə: Yaponiyada müsəlmanların sayı iki ildə necə artıb?
Dünyanın ənənəvi olaraq buddizm və sintoizm dinlərinin geniş yayıldığı
ölkələrindən biri hesab edilən Yaponiyada İslam dininə maraq artır. Son illər
ölkədə müsəlman əhalinin sayında müşahidə olunan artım bu prosesi yenidən
gündəmə gətirib. Əgər 2024-cü ildə Yaponiyada müsəlmanların sayının təxminən
140 min nəfər olduğu bildirilirdisə, 2026-cı ildə bu rəqəmin 230 minə çatdığı
qeyd olunur. Beləliklə, cəmi iki il ərzində müsəlman əhalinin sayında təxminən
90 min nəfərlik artım qeydə alındığı bildirilir.
Yaponiyada İslamın yayılmasına təsir edən amillər müxtəlifdir. Ölkəyə əmək
fəaliyyəti, təhsil və digər məqsədlərlə gələn xarici vətəndaşların sayının artması,
müsəlman ölkələri ilə iqtisadi və mədəni əlaqələrin genişlənməsi bu prosesdə
mühüm rol oynayır. Bununla yanaşı, yerli yaponlar arasında İslamı araşdıran,
dini qəbul edən və müsəlman icmalarına qoşulan insanların da olduğu bildirilir.
Son illərdə Yaponiyanın müxtəlif şəhərlərində məscidlərin, halal qida
məkanlarının və müsəlmanlara xidmət göstərən obyektlərin sayının artması da
diqqət çəkir. Xüsusilə Tokio, Osaka və Kyoto kimi şəhərlərdə müsəlman turistlər
və yerli icmalar üçün imkanların genişləndirilməsi müşahidə olunur. Bu
dəyişikliklər ölkənin dini və mədəni müxtəlifliyinin artmasına da təsir
göstərir.
Digər tərəfdən, Yaponiya cəmiyyətində İslamın yayılması maraqlı sosial və
mədəni proses kimi qiymətləndirilə bilər. Əsrlər boyu fərqli dini ənənələrin
formalaşdırdığı bir cəmiyyətdə İslamın daha geniş tanınması, yerli əhalinin bu
dinə münasibəti və müsəlman icmalarının ictimai həyata inteqrasiyası xüsusi
əhəmiyyət daşıyır.
Maraqlıdır ki, texnologiya, elm və müasir həyat tərzi ilə tanınan Yaponiyada
insanlar İslam dininə hansı səbəblərdən maraq göstərirlər?
Crossmedia.az-a açıqlamasında ilahiyyatçı Ağa Hacıbəyli bildirib ki, dünya
çox sürətlə dəyişir: “Dünənə qədər Avropa mediası böyük ölçüdə informasiya
məkanına nəzarət edir və dünyaya birtərəfli məlumatlar təqdim edirdi. Artıq isə
dünyanın müxtəlif bölgələrində baş verən hadisələr və fərqli baxışlar haqqında
məlumatlar daha operativ şəkildə yayılır. Yaponiya da inkişaf etmiş ölkə kimi
məlumatı birbaşa mənbələrdən əldə etmək imkanına malikdir.
Hesab edirəm ki, başda Yaponiya olmaqla, Şərq xalqlarının İslama marağının
artmasının əsas səbəblərindən biri Qurani-Kərimin tərcümələri və onun məzmunu
ilə tanışlıqdır.
Bildiyiniz kimi, Qurani-Kərim kimya, fizika və ya biologiya kitabı deyil. O,
kainatın sirlərinə işarələr ehtiva edən vəhy kitabı, eyni zamanda əxlaq
mənbəyidir. Quranı oxuyan ağıllı və müdrik insanlar orada kifayət qədər dərin
mənalar, müsəlmanların belə bəzən diqqətindən yayınan mühüm məqamlar aşkar
edirlər.
Yaponiyada, xüsusilə alimlər və ziyalılar arasında Quranla tanışlıq, əldə
etdikləri bilikləri öz xalqı ilə bölüşmələri İslama marağın artmasının mühüm
səbəblərindən biridir.
İkinci mühüm amil Peyğəmbərimizin şəxsiyyətidir. Müxtəlif araşdırmalarda
dünyanın ən böyük liderlərindən biri kimi təqdim edilən Həzrət Məhəmmədin (s)
liderlik missiyası ciddi və düşünən insanların diqqətini cəlb edir. Onun
yaratdığı cəmiyyətin modeli və ortaya qoyduğu dəyərlər insanların həm maraq
dairəsində, həm də düşüncə dünyasında xüsusi yer tutur. Bu baxımdan,
Peyğəmbərimizin şəxsiyyəti insanların İslama yönəlməsinə mühüm töhfə verir.
İslam dininin öz əxlaq kodeksi də bu marağın artmasında mühüm rol oynayır.
Qurani-Kərimlə və Peyğəmbərimizin təmsil etdiyi müdrik dəyərlərlə yanaşı,
İslamın humanist mahiyyəti və fundamental prinsipləri də insanları cəlb edir.
Düşünən və ziyalı insanlar İslamı öyrəndikcə onun hansı mənəvi və əxlaqi
dəyərlərə söykəndiyini daha yaxşı anlayırlar. Bu da onların İslama marağını
artırır.
Bir məqamı da xüsusi vurğulamaq istəyirəm. Yaşadığımız texnologiya və atom
əsrində bəşəriyyət dərin tənhalıq və mənəvi boşluq içərisindədir. İnsanların
maddi imkanları, sərvətləri, elmi bilikləri, rahat yaşamaq və dünyanı gəzmək
imkanları olsa da, onların daxili dünyasında ciddi boşluq mövcuddur. Çünki
insan yalnız maddi ehtiyacları olan varlıq deyil, həm də ruh daşıyır.
Yapon xalqı ənənəvi olaraq şintoizm və buddizm inancları ilə bağlıdır. Bu
inanclar və ənənələr yapon cəmiyyətinin həyatında mühüm yer tutur. Bununla
belə, İslamla tanış olan bəzi insanlar onun mənəvi dünyalarında yaratdığı
təsiri hiss edir və daxili boşluqlarının bu dinin dəyərləri ilə dolduğunu
düşünürlər. Bu amil də psixoloji baxımdan insanların İslama yönəlməsinə şərait
yaradır.
Miqrasiya amilini də qeyd etmək istərdim. Artıq ölkələr arasında ticarət,
iqtisadiyyat və sosial həyatın müxtəlif sahələrində əlaqələr genişlənib.
Müsəlman ölkələrindən Yaponiyaya gedən insanlar yerli cəmiyyətlə təmasda
olurlar. Yapon xalqı dürüstlüyü və intizamı ilə tanınır. Müsəlmanlar da öz
davranışları ilə İslamın əxlaqi dəyərlərini nümayiş etdirdikdə, bu münasibətlər
qarşı tərəfdə dinə maraq yarada bilir. Hesab edirəm ki, xeyirxah, dürüst və
əxlaqlı müsəlmanların da yaponların İslama marağının artmasında müəyyən rolu
var.
Bir məqamı da qeyd etmək istəyirəm. Yapon alimlərindən Yesunari Asumo adlı
bir şəxs var. O, 2016-cı ildə Nobel mükafatına layiq görülmüş böyük yapon
alimidir. O, hüceyrələrin aclıq zamanı öz daxilindəki zədələnmiş və lazımsız
komponentləri parçalayaraq yenidən istifadə etməsi prosesi – autofagiya
üzərində araşdırmalar aparıb. Bu kəşf oruc anlayışının elmi müstəvidə də
müzakirə olunmasına səbəb olub.
Yapon alimləri müxtəlif elmi istiqamətlərdə ciddi nailiyyətlər əldə edirlər.
Bəzən onların araşdırmaları ilə İslamın müəyyən dəyərləri arasında uyğunluqlar
da diqqət çəkir. Bu cür məqamlar insanları həmin dəyərlər haqqında daha çox
düşünməyə və onları araşdırmağa sövq edə bilər.
Ümumilikdə, sadaladığımız və sadalaya bilmədiyimiz bir çox amil Yaponiyada,
eləcə də Şərq və Qərb ölkələrində İslama marağın artmasına təsir göstərir.
Ümid edirik ki, mənəviyyat dini olan İslamın qardaşlıq, sülh və əmin-amanlıq mesajları dünyanın hər bir tərəfinə çatacaq. İnsanlıq İslamın gözəlliyi, kamilliyi və zəngin mədəniyyəti ilə daha yaxından tanış olduqca, dünyada böyük bir qardaşlıq mühitinin formalaşacağına inanırıq. Arzu edirik ki, dünyadakı qanlı münaqişələrə, tərəddüdlərə və fəlakətlərə səbəb olan amillər aradan qalxsın. Allahın izni ilə”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
15:30 12.11.2026
Oxunuş sayı: 42