Siyasi

Dənizdən verilən böyük hərbi mesaj: Azərbaycan Ordusu yeni mərhələyə keçir

Prezident İlham Əliyevin sentyabrın 6-da Hərbi Dəniz Qüvvələrində olması ilk baxışda ordunun konkret qoşun növünə həsr olunmuş növbəti tədbir təsiri bağışlaya bilər. Lakin səfərin detalları göstərir ki, burada daha geniş hərbi-strateji mesajlar var. Söhbət yalnız Azərbaycanın dənizdəki imkanlarının artırılmasından deyil, müasir müharibənin tələblərinə uyğun olaraq Silahlı Qüvvələrin texnoloji transformasiyasının davam etdirilməsindən gedir.

Səfərin ən diqqətçəkən məqamlarından biri Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığı çərçivəsində hazırlanmış SALVO silahlı və KAYRA kamikadze tipli pilotsuz dəniz vasitələrinin Prezidentə təqdim olunması və praktiki sınaqdan keçirilməsidir. Bu detal xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki müasir hərbi strategiyada pilotsuz sistemlər artıq ayrıca texnologiya deyil, döyüş konsepsiyasının mühüm elementidir.

Burada əsas mesaj budur: Azərbaycan ordusunun modernləşdirilməsi yalnız daha çox texnika almaqla məhdudlaşmır; məqsəd yeni texnologiyaları milli müdafiə sənayesi ilə birləşdirərək onların döyüş imkanlarını ölkə daxilində formalaşdırmaqdır.

Bu baxımdan Hərbi Dəniz Qüvvələrindəki hadisə Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı müdafiə sənayesi siyasətinin də davamı kimi görünür. SALVO və KAYRA-nın hazırlanmasında Müdafiə Nazirliyinin tabeliyindəki “MİRAS Hərbi-Sənaye Şirkəti” ilə Türkiyənin DEARSAN şirkətinin iştirakı göstərir ki, Ankara-Bakı hərbi əməkdaşlığı artıq yalnız silah və texnika alışından ibarət deyil. Burada birgə istehsal, texnologiya transferi və yeni nəsil silah sistemlərinin yaradılması mərhələsinə keçid müşahidə olunur.

Əsl mesaj isə müşavirədədir

Səfərin ən mühüm siyasi-hərbi elementi, yəqin ki, təqdimat və sınaqdan daha çox, tədbirin sonunda Ali Baş Komandanın sədrliyi ilə hərbi quruculuq məsələlərinə dair operativ müşavirənin keçirilməsidir.

Bu, tədbirin miqyasını dəyişir.

Əgər Prezident sadəcə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin imkanları ilə tanış olsaydı, bunu konkret qoşun növünün inkişafı kontekstində qiymətləndirmək olardı. Lakin operativ müşavirənin hərbi quruculuq məsələlərinə həsr edilməsi göstərir ki, gündəmdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ümumi inkişaf istiqamətləri dayanır.

Bu yanaşma təsadüfi deyil. Azərbaycan qanunvericiliyində də hərbi quruculuğun əsas prinsipləri sırasında döyüş potensialının müasir hərbi elm və texnologiyanın ən yeni nailiyyətləri səviyyəsində saxlanılması, texniki bazanın daim yenilənməsi və daimi döyüş hazırlığı xüsusi qeyd olunur.

Deməli, söhbət artıq 2020-ci ildə müharibə aparmağa imkan verən ordunun qorunub saxlanmasından yox, gələcəyin müharibəsinə hazır ordunun qurulmasından gedir.

Hərbi Hava Qüvvələri də bu konsepsiyanın mühüm hissəsidir

Bu kontekstdə Hərbi Dəniz Qüvvələrində verilən mesajı Hərbi Hava Qüvvələrindən ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil.

Çünki müasir ordu artıq quru, hava və dəniz komponentlərinin ayrı-ayrı inkişafı demək deyil. Əsas məsələ onların vahid kəşfiyyat, müşahidə, idarəetmə və zərbə sistemində birləşdirilməsidir.

Azərbaycanın Hərbi Hava Qüvvələrində son illərdə aparılan modernləşmə də məhz bu istiqaməti göstərir. Müdafiə Nazirliyinin məlumatında HHQ-nin modernləşdirilməsi, maddi-texniki bazasının, silah arsenalının və döyüş texnikasının yenilənməsi prioritet istiqamətlər kimi təqdim edilir.

2026-cı ilin iyulunda HHQ bölmələrində JF-17C Block III, Su-25ML, Su-25 və L-39 təyyarələri ilə təlim-məşq uçuşlarının keçirilməsi, pilotların taktiki manevrlər, hədəflərin aşkarlanması və şərti məhv edilməsi üzrə bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi də hava komponentinin inkişafının davam etdiyini göstərir.

Burada xüsusilə JF-17C Block III faktoruna diqqət yetirmək lazımdır. Çünki Azərbaycan HHQ-nin inkişafında yeni mərhələ təkcə mövcud aviasiya parkının saxlanılması ilə deyil, daha müasir qırıcı imkanlarının formalaşdırılması ilə bağlıdır.

Bu baxımdan dənizdə pilotsuz vasitələrin, havada isə pilotsuz və pilotlu aviasiyanın inkişafı eyni hərbi fəlsəfənin müxtəlif elementləridir: daha uzaqdan görmək, daha tez qərar vermək və daha dəqiq zərbə imkanına malik olmaq.

2020-ci ildən sonrakı ordu: kəmiyyət yox, texnologiya

Azərbaycanın Vətən müharibəsindən çıxardığı əsas nəticələrdən biri müasir texnologiyanın döyüş meydanındakı rolunun nə qədər böyük olması idi. 2020-ci ildən sonra isə məsələ yalnız həmin üstünlüyü qorumaqdan ibarət deyil.

2025-ci ildə keçirilmiş hərbi paradda “Akıncı” pilotsuz uçuş aparatının nümayiş etdirilməsi, yüksək dəqiqlikli raket və pilotsuz sistemlərin silahlanmaya daxil olması bu prosesin davam etdiyini göstərirdi.

İndi isə eyni yanaşmanın dəniz mühitinə keçirilməsi diqqət çəkir.

Yəni Azərbaycan üçün yeni mərhələnin düsturu belə formalaşır:

quru qoşunları + müasir aviasiya + hava hücumundan müdafiə + pilotsuz sistemlər + dənizdə pilotsuz platformalar + yerli hərbi sənaye.

Bu, artıq klassik ordu modelindən daha çox şəbəkə-mərkəzli, texnologiya əsaslı hərbi modelə keçid cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər.

Türkiyə faktoru ayrıca əhəmiyyət daşıyır

Sentyabrın 6-dakı tədbirdə Türkiyə ilə birgə istehsalın ön plana çıxması da təsadüfi deyil. Azərbaycan-Türkiyə hərbi əməkdaşlığı artıq təlimlər və texnika alışından daha geniş məzmun qazanır.

Burada xüsusilə müdafiə sənayesi əməkdaşlığının dərinləşdirilməsi diqqət çəkir. Dənizdə birgə yaradılan pilotsuz sistemlər bunun yeni nümunəsidir. Bu modelin əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan yalnız hazır məhsul alan ölkə kimi deyil, müasir hərbi texnologiyanın istehsalında tərəfdaş ölkə kimi çıxış edir.

Bu isə uzunmüddətli perspektivdə ordunun texnoloji müstəqilliyi baxımından daha əhəmiyyətli məsələdir.

Prezident İlham Əliyevin Hərbi Dəniz Qüvvələrinə səfərinin əsas mesajını bir cümlə ilə ifadə etmək lazım gəlsə, bunu belə demək olar:

Azərbaycan müharibə qazanan ordudan müasir müharibənin bütün komponentlərinə cavab verə bilən ordu modelinə keçidi davam etdirir.

Hərbi Dəniz Qüvvələrində pilotsuz dəniz vasitələrinin sınaqdan keçirilməsi, Türkiyə ilə birgə istehsal imkanlarının nümayiş etdirilməsi və ardınca hərbi quruculuq məsələlərinə dair operativ müşavirənin keçirilməsi bu baxımdan vahid mənzərənin hissələridir.

Burada Prezidentin verdiyi ən mühüm mesaj isə, əslində, konkret bir silah sistemindən daha böyükdür: Azərbaycan Ordusunun inkişafı dayanmayıb və 44 günlük müharibə bu prosesin son nöqtəsi deyil. Əksinə, həmin qələbə yeni hərbi quruculuq mərhələsinin başlanğıc nöqtəsinə çevrilib.

Bu mərhələdə əsas rəqabət artıq təkcə tankların, gəmilərin və təyyarələrin sayı ilə ölçülmür. Kəşfiyyat, süni intellekt, pilotsuz sistemlər, dəqiq zərbə, elektron müharibə, hava üstünlüyü və yerli müdafiə sənayesi ordunun real gücünü müəyyən edən əsas amillərə çevrilir.

Azərbaycanın Hərbi Dəniz Qüvvələrində nümayiş etdirilən SALVO və KAYRA da məhz bu böyük transformasiyanın dənizdəki göstəricilərindən biridir. Hərbi Hava Qüvvələrinin modernləşdirilməsi isə həmin transformasiyanın hava komponentini tamamlayır.

Beləliklə, 6 sentyabr hadisəsi təkcə donanma ilə bağlı xəbər deyil, Azərbaycanın postmüharibə dövründə ordu quruculuğunun növbəti mərhələsinə dair strateji siqnal kimi oxunmalıdır.

Müşahidəçi

🖨 Çap et

19:15 07.09.2026

Oxunuş sayı: 64