İnsanları icazəsiz videoya çəkənləri bu cəza gözləyir
Şəxsin xəbəri və razılığı olmadan foto və videosunun çəkilməsi, eləcə də səs yazısının yazılması qanunvericiliklə müəyyən hallarda məhdudlaşdırılır və Konstitusiyanın 32-ci maddəsi şəxsi toxunulmazlıq hüququnu qoruyur. Buna baxmayaraq, sosial şəbəkələrdə insanların gündəlik həyatından görüntülərin razılıq alınmadan çəkilərək paylaşılması halları geniş müzakirə olunur. Xüsusilə Facebook, TikTok və digər platformalarda adi bir anın belə saniyələr ərzində böyük auditoriyaya çatması şəxsin görüntüsü üzərində hüququnun harada başladığı və bitdiyi sualını aktuallaşdırır. Bəs sosial şəbəkələrdə paylaşım azadlığı ilə şəxsi həyatın toxunulmazlığı arasında hüquqi sərhəd haradan keçir?
Hüquqşünas Cavad Ağayev Crossmedia.az-a açıqlamasında icazəsiz çəkilişlərlə bağlı məsələlərdə əsas diqqətin şəxsin ictimai nüfuzuna vurulan zərərin dəyərləndirilməsinə yönəldiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, belə hallar şəxsin şəxsi həyatına, biznes nüfuzuna, gələcək iş və karyerasına təsir göstərə bilər: “Orada məsələnin əsas tərəfi ictimai nüfuza vurulan zərərlə bağlıdır. Ümumiyyətlə, icazəsiz çəkilməsi də o tipli hallarda həmin ictimai nüfuza vurulan zərər çərçivəsində dəyərləndirilir. Çünki bu, şəxsin şəxsi həyatına, biznes nüfuzuna, gələcək iş və karyerasına təsir edə bilər. Bunun içində ailə həyatı da ola bilər və yaxud həmin hadisə ilə bağlı həyatına başqa təhlükə yarana bilər”.
C.Ağayev qeyd edib ki, konkret hadisələrdə ictimai nüfuza vurulan zərərin miqdarı və çəkilişə razılığın olub-olmaması ayrıca nəzərə alınmalıdır: “Orada əsas nəzərə alınan məsələ ictimai nüfuza vurulan zərərin miqdarının dəyərləndirilməsidir. Məsələn, toydan bir video çəkilib paylaşıla və normal qiymətləndirilə bilər. Amma bir də var ki, əvvəlcədən bildiriş olur ki, çəkiliş aparılmasın və yaxud da həmin şəxs bunu istəmir. Bu məsələləri dəyərləndirmək lazımdır”.
Hüquqşünasın sözlərinə görə, şəxsin gələcək şəxsi həyatına müdaxilənin hansı səviyyədə olduğu məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilir. O vurğulayıb ki, iddiaçı tərəf də həmin müdaxilənin və yaranmış zərərin nəticələrini faktlarla əsaslandırmalıdır: “Əsas məsələ odur ki, bu şəxsin gələcək şəxsi həyatına müdaxilə hansı səviyyədə olub. Bunu, təbii ki, məhkəmədə qiymətləndirirlər. İnsanlar bunu qiymətləndirmir, məhkəmə qiymətləndirir ki, burada artıq bunun şəxsiyyətinə nə səviyyədə təsir olub. Çünki qarşı iddiaçı tərəf də bunu məhkəmədə faktlarla sübut etməlidir. Məsələn, bu bir misaldır: “Bu hadisə nəticəsində mən, məsələn, işimdən azad oldum, müqaviləmə xitam verildi və ya hər hansı başqa hal baş verdi”. Bunu artıq faktlarla göstərir. Bu hadisə baş verdi, sonra digər hadisə baş verdi deyə faktlarla göstərir və həmin şəkildə qiymətləndirilir”.
Nigar Xəlilli
18:30 07.09.2026
Oxunuş sayı: 59
