Turan ideasının mahiyyəti getdikcə daha yaxşı başa düşülür - Sabir Rüstəmxanlı
Müasir dünya nizamının yenidən formalaşdığı bir dövrdə "Turan" məfkurəsi romantik bir xəyal olmaqdan çıxaraq, qlobal siyasətin inkarolunmaz reallığına çevrilmişdir. Türk dövlətlərinin bir çətir altında institusional birləşməsi Avrasiya coğrafiyasında yeni və sarsılmaz bir güc mərkəzinin yarandığından xəbər verir. Bu birlik təkcə siyasi və iqtisadi maraqlara deyil, həm də ortaq tarix, vahid əlifba və köklü mədəni bağlara söykənən strateji bir özünümüdafiə qalxanıdır. Heç bir dövlətə təhlükə yaratmayan, əksinə, bölgədə sabitliyin və milli kimliyin qorunmasına xidmət edən bu inteqrasiya, türk xalqlarının gələcək əsrlərdə varlığını davam etdirməsinin yeganə yoludur. Tarixin sınaqlarından keçmiş bu möhtəşəm birlik hərəkatı, bu gün artıq dövlət başçılarının zirvə görüşlərindən xalqların ortaq gələcək amallarına qədər hər bir sahədə öz real təsdiqini tapmaqdadır.
Mövzu ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Xalq Şairi, Vətəndaş Həmrəyliyi partiyasının sədri Sabir Rüstəmxanlı Crossmedia.az-a açıqlama verib: "Türk xalqlarının azad və hürr yaşamasının, dünya düzənində güclü mövqe tutmasının yolu Turandan keçir. Həmrəy olmasaq düşmənlər bizi məhv edəcək. Biz hamımız birlikdə türk millətiyik, kökümüz bir, dilimuz birdir. Əlbəttə, türklər geniş coğrafiyaya yayıldığı üçün təəsüf ki, tarixdə bir-birləri ilə müharibələr etmələri, qardaş savaşları olub. Amma bu gün Turan olaraq, Avrasiyanın sahibi bizik. Avrasiya elə Turan deməkdir. İranın böyük şairi, İran millətçiliyinin banisi şair Firdovsinin "Şahnamə" əsərinin yarısı, İran, digər yarısı Turan üzərində qurulub. Yəni Turan 2500 il bundan əvvəl belə İran deyilən ərazinin ən böyük gücü idi. Bundan vaz keçmək olmaz".
O, həmçinin bu birliyin hər hansı əsassız iddia ilə çıxış etmədiyini, başqa məqsədləri olmadığını bildirib:
"Lakin bunu kimin necə dərk etməsi də önəmli məsələdir. Bəziləri bunu millətçilik kimi, bəziləri Pan-Turanizm kimi təqdim edir. Pan-Slavyanizm ola bilər, Pan-Xristianizm ola bilər, amma Pan-Turanizm ola bilməz? Türk xalqları bir yerdə olmalıdırlar və bu birlik heç bir millətə qarşı deyil, işğalçı birlik deyil, başqa dövlətlərə təhlükə yaradan birlik deyil, sadəcə tarixi-milli əsaslara söykənən özünümüdafiə birliyidir. Bizim imperialist ideallarımız yoxdur. Və bunu bir şair, yazıçı olaraq ömrümün əvvəlindən düşünmüşəm, Turanın tarixini, onun əhəmiyyətini bilirəm. Ona candan bağlıyam".
Xalq şairi eyni zamanda millət vəkili olduğu zamankı təcrübəsini də danşıb və bu arzularının gerçək olduğunu deyib: "1992-ci ildə Kiprdə Türk dövlətlərinin hərəsindən iki millət vəkili daxil olmaqla böyük bir toplantı keçirilmişdi. Biz orada ortaq Türk parlamenti, birliyi yaradılmasını təklif etmişdik. Şükür! Bu gün artıq var! Siyasi Turançılıq dövlət başçılarının zirvələrindən başlayır. Turan ideasının mahiyyəti getdikcə daha yaxşı başa düşülür".
Turqut Ansari
18:43 24.04.2026
Oxunuş sayı: 63
