Gənclərin iş tapması çətinləşir - işsizlik artır
Azərbaycanda rəsmi işsiz kimi qeydiyyata alınan şəxslərin sayında artım əmək bazarındakı mövcud problemləri yenidən gündəmə gətirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, bu tendensiyanın arxasında bir deyil, bir neçə iqtisadi və struktur amil dayanır. Xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişaf tempi, regionlarda məşğulluq imkanlarının məhdudluğu və əmək bazarında bacarıq uyğunsuzluğu əsas problemlər sırasında göstərilir. Rəqəmsallaşma və avtomatlaşdırma da ənənəvi iş yerlərinin azalmasına təsir edən amillərdəndir. Mövsümi məşğulluq isə bəzi sahələrdə işsizliyin statistik göstəricilərinə təsir göstərir. Bəs Azərbaycanda işsizliyin artmasının əsas səbəbləri nələrdir? Əmək bazarında vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün hansı addımlar atılmalıdır?
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən iqtisadçı ekspert Eyyub Kərimli bildirib ki, Azərbaycanda rəsmi işsiz kimi qeydiyyata alınan şəxslərin sayında son aylarda müşahidə olunan artım bir neçə iqtisadi və struktur amillə bağlıdır.
Ekspertin sözlərinə görə, bu tendensiyanı yalnız bir səbəblə izah etmək düzgün olmaz, çünki əmək bazarına təsir edən faktorlar kompleks xarakter daşıyır:
“İlk növbədə, iqtisadiyyatın strukturunda hələ də qeyri-neft sektorunun tam güclü şəkildə genişlənməməsi mühüm amillərdən biridir. Xüsusilə regionlarda sənaye və xidmət sahələrinin inkişaf tempi əmək bazarının tələbatını tam qarşılamır.
Digər mühüm səbəb əmək bazarında bacarıq uyğunsuzluğudur. Təhsil sistemi ilə real sektorun tələbləri arasında müəyyən fərqlər qalmaqdadır. Bu da gənclərin iş tapmasını çətinləşdirir və işsizliyin rəsmi statistikada artmasına təsir göstərir.
Eyni zamanda, bəzi sahələrdə rəqəmsallaşma və avtomatlaşdırma prosesləri də ənənəvi iş yerlərinin azalmasına səbəb olur. Bu isə işçi qüvvəsinin yeni bacarıqlara adaptasiyasını zəruri edir.
Mövsümi məşğulluq amili də nəzərə alınmalıdır. Kənd təsərrüfatı və tikinti kimi sahələrdə mövsümi dalğalanmalar rəsmi qeydiyyat göstəricilərinə təsir edir.
İşsizliyin azaldılması üçün bir sıra istiqamətlər üzrə kompleks tədbirlər həyata keçirilməlidir: qeyri-neft sektorunun, xüsusilə sənaye və xidmət sahələrinin regionlarda daha sürətli inkişafı, peşə təhsili və ixtisasartırma proqramlarının əmək bazarının real tələblərinə uyğunlaşdırılması, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi və yeni iş yerlərinin yaradılmasının stimullaşdırılması vacibdir.
Bununla yanaşı, rəqəmsal bacarıqların artırılması və gənclərin yeni iqtisadi sahələrə inteqrasiyası, investisiya mühitinin daha da yaxşılaşdırılması və xarici investisiyaların cəlbi, aktiv məşğulluq proqramlarının genişləndirilməsi və işaxtaranların peşə yönləndirilməsi sisteminin gücləndirilməsi də mühüm addımlardır”.
İqtisadçı qeyd edib ki, ümumilikdə, işsizlik probleminin həlli qısamüddətli deyil, orta və uzunmüddətli strateji yanaşma tələb edir: “Əsas məqsəd əmək bazarının çevikliyini artırmaq və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində dayanıqlı məşğulluq imkanları yaratmaq olmalıdır".
Zeynəb Həsən
10:30 13.08.2026
Oxunuş sayı: 46
