Azərbaycan-İran əlaqələri region üçün nə vəd edir?- Sabiq baş nazir danışdı
Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq regionlarının kəsişməsində yerləşən dövlətlər arasında diplomatik münasibətlər yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, həm də geniş geosiyasi kontekst daxilində formalaşır. Bu baxımdan Azərbaycan və İran arasında əlaqələr tarixi yaxınlıq, ortaq mədəni və dini dəyərlər, iqtisadi qarşılıqlı asılılıq və təhlükəsizlik faktorlarının təsiri altında inkişaf edən çoxşaxəli münasibətlər sistemi kimi xarakterizə olunur. Müasir mərhələdə iki ölkə arasındakı diplomatik münasibətlər regional sabitliyin qorunması, enerji və nəqliyyat layihələrinin reallaşdırılması, sərhəd təhlükəsizliyi və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsi kimi məsələlər fonunda xüsusi aktuallıq kəsb edir. Bu münasibətlərin dinamikası isə həm qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması, həm də regionda baş verən siyasi proseslərin təsiri ilə müəyyən olunur.
Mövzu ilə bağlı keçmiş baş nazir Pənah Hüseyn Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"Ümumiyyətlə, İran Azərbaycanın qonşu dövlətidir. Lakin Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra İran hakimiyyət dairələrinin, xüsusən Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsi dövründə, ədalət və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə uyğun olmayan mövqe nümayiş etdirdiyi barədə fikirlər səsləndirilir və bu yanaşmanın Azərbaycanla dost qonşuluq münasibətlərinə tam uyğun gəlmədiyi qeyd olunur. Bu münasibətin müəyyən elementlərinin bu gün də davam etdiyi bildirilir. Məsələn, Zəngəzur və regionla bağlı məsələlərdə İranın sərgilədiyi mövqe, Xəzər dənizi haqqında konvensiyanın imzalanmaması fonunda Azərbaycanın dənizaltı sahələri ilə bağlı iddiaların irəli sürülməsi, həmçinin İran ərazisində fəaliyyət göstərən bəzi anti-Azərbaycan qüvvələrinin mövcudluğu və onların Azərbaycana qarşı təbliğat aparması kimi hallar müşahidə edilən məqamlar sırasında göstərilir. Bununla yanaşı, İran Azərbaycanın ən uzun quru sərhədinə malik qonşu dövlətidir və bu ölkədə milyonlarla soydaşımız yaşayır. Tarixi, mədəni, dini və ictimai yaxınlıq iki xalq arasında münasibətlərin xüsusi xarakter daşımasına səbəb olur. Bu amillər dövlətlərarası münasibətlərin normal məcrada inkişaf etməsini və birgə layihələrin həyata keçirilməsini zəruri edən mühüm faktorlar kimi qiymətləndirilir. Prinsip etibarilə münasibətlərin normallaşdırılması, qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsi və birgə layihələrin reallaşdırılması regionda sabitlik və inkişaf baxımından mühüm hesab olunur".
P.Hüseyn əlavə elə edib ki, hazırkı regional vəziyyət isə müəyyən gərginliklərlə səciyyələnir: "İranın ətrafında, o cümlədən İran-İsrail və İran-ABŞ münasibətlərində müşahidə olunan qarşıdurma elementləri, eləcə də bəzi ölkələrlə İran arasında mövcud olan gərginlik regionun ümumi təhlükəsizlik mühitinə təsir göstərir. Bu problemlərin müəyyən dərəcədə tənzimlənməsi və regionda daha sabit təhlükəsizlik mühitinin formalaşması halında nəqliyyat dəhlizləri, enerji əməkdaşlığı, ənənəvi ticarət əlaqələri və digər iqtisadi-mədəni sahələr üzrə layihələrin həyata keçirilməsi üçün daha əlverişli şərait yaranacağı qeyd olunur. Belə əməkdaşlığın inkişafı hər iki ölkənin maraqlarına cavab verə bilər. Bununla belə, bu istiqamətdə real irəliləyişin əldə olunması üçün daha çox təşəbbüs və addımların İran tərəfindən atılmasının vacibliyi vurğulanır".
Ayhan
11:25 25.02.2026
Oxunuş sayı: 509
