Alimlər demensiya riski ilə qidalanma arasında əlaqə aşkarlayıb
Bitki mənşəli qidalardan daha çox nitrat qəbul edən insanlarda demensiyanın yaranma tezliyinin daha aşağı olduğu müəyyən edilib. Heyvan mənşəli məhsullardan və kran suyundan alınan nitratlarla bağlı isə əks tendensiya müşahidə olunub.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bu barədə “Alzheimer's & Dementia” elmi jurnalında dərc olunan beynəlxalq araşdırmada məlumat verilib.
Tədqiqatda Avstraliyanın "Edith Cowan" Universitetinin alimləri də iştirak ediblər.
Araşdırma çərçivəsində Danimarkada yaşayan 50-64 yaş arası 54 804 nəfərin məlumatları təhlil edilib. Layihəyə daxil edilən zaman iştirakçıların heç birində demensiya olmayıb. Onların sağlamlıq vəziyyəti təxminən 27 il ərzində izlənilib. Müşahidənin median müddəti isə 24 il təşkil edib.
Alimlər nitrat və nitrit qəbulunu qida anketləri və məhsulların tərkibi ilə bağlı məlumat bazaları əsasında qiymətləndiriblər. Kran suyundakı nitrat miqdarını müəyyən etmək üçün iştirakçıların yaşadıqları ünvanların tarixçəsi və suyun keyfiyyətinə dair monitorinq məlumatları nəzərə alınıb.
Müşahidə müddətində ümumilikdə 4750 demensiya hadisəsi qeydə alınıb.
Nəticələrə görə, bitki mənşəli nitratları ən çox qəbul edən qrupda demensiya riski ən az qəbul edən qrupla müqayisədə 10 faiz aşağı olub. Bu qruplarda gündəlik nitrat qəbulunun median göstəricisi müvafiq olaraq 77 və 22 milliqram təşkil edib.
Bununla belə, alimlər əlaqənin xətti olmadığını vurğulayıblar. Yəni nitrat qəbulunun daha da artırılması riskin davamlı şəkildə azalması ilə nəticələnməyib.
Heyvan mənşəli məhsullardan, nitrat əlavələrinə icazə verilən ət məhsullarından və kran suyundan alınan nitratlarla bağlı isə əks istiqamətli əlaqə müəyyən edilib. Bu mənbələrdən daha çox nitrat qəbul edənlərdə demensiyanın daha yüksək tezliyi müşahidə olunub.
Tədqiqat müəllifləri fərqin nitratların orqanizmdə hansı şəraitdə emal olunması ilə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Onların ehtimalına görə, bəzi qida mühitləri qan damarlarının fəaliyyətində iştirak edən azot oksidinin, digərləri isə N-nitrozaminlərin yaranmasını təşviq edir.
Alimlər əldə olunan nəticələrin nitratların mənbəyinin sağlamlıq baxımından əhəmiyyətini göstərdiyini bildirirlər.
01:00 14.11.2026
Oxunuş sayı: 19
