Cənubi Qafqaz

Rusiya niyə Ukrayna ssenarisini Cənubi Qafqazda təkrarlaya bilməz? - Türkiyəli ekspert əsaslandırdı

Rusiyanın Prezidenti Vladimir Putin dünyanın aparıcı informasiya agentliklərinin rəhbərləri ilə görüşündə bildirib ki, Rusiya və Azərbaycan münasibətləri həmişə çox yaxşı olub, və belə də qalmaqda davam edir.

"Rusiya Federasiyası və Azərbaycanın münasibətlərini çox yaxşı qiymətləndirirəm. Bizim Azərbaycanla xoş münasibətlərimiz həmişə olub və indi də belədir. Həm iqtisadiyyatda, həm də siyasi sahədə. Biz bir neçə il əvvəl qarşılıqlı fəaliyyət haqqında bəyannamə imzaladıq. Bu münasibətlər beləcə inkişaf edir", - Rusiya lideri qeyd edib.

Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumu çərçivəsində bildirib ki, Rusiya prinsipial olaraq Azərbaycanla münasibətlərin hərtərəfli inkişafına hədəflənib.

Məlum olduğu kimi, Bakı ilə Moskva arasında münasibətlər enişli- yoxuşludur. Bunun əsas səbəbi isə qarşı tərəfin qeyri- adekvat ritorikasıdır. Xüsusilə 2024-cü ildə Azərbaycan Hava Yollarına məxsus sərnişin təyyarəsinin vurulmasından və Rusiyadakı azərbaycanlılara qarşı təzyiqlərin başlanmasından sonra ikitərəfli münasibətlərdə yeni səhifə açılıb.

Bəs Moskva niyə indi Bakı ilə münasibətləri inkişaf etdirmək istəyir?

Türkiyəli politoloq və hüquqşünas Ferhat Aznevi bu barədə Crossmedia.az-a danışıb: "- Rusiyanın hazırda Azərbaycanla bağlı mövqeyindən danışarkən Çin faktorunu nəzərə almaq lazımdır. Rusiya İkinci Dünya Müharibəsindən sonra fərqli toqquşmalar yaşayıb. Bunlardan biri də 1950-ci illərin sonunda Çinlə sərhəd toqquşması olub. Döyüşlər uzun çəkməsə də, hər iki tərəfdən ciddi itkilər oldu. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Rusiyanı ən çox yoran Ukrayna və Əfqanıstanla müharibələr oldu. Hər iki müharibə həm iqtisadi, həm də hərbi baxımdan Rusiya üçün ağır nəticələrlə yadda qaldı. Çin üçün isə Koreya və Tayvan müharibəsi oxşar nəticələrə səbəb oldu. Bu gün Rusiyanın fərqli ölkələrlə sərhəd gərginliyi var. Fərqli vaxtlarda Çin, Yaponiya, Kalinqrad, Moldova, Gürcüstan və Ukrayna ilə gərginlik olub. Bu gərginliklər sırasına rəsmi Moskvanın Arktikadakı tələblərinə də əlavə edə bilərik. Yəni göründüyü kimi, Rusiyanın dünyanın dörd bir tərəfində problemi var. Ukrayna ilə müharibədə Rusiyanın durumu çox mürəkkəbdir və qısa vaxtda müharibənin bitməsi real görünmür".

Ekspert bildirib ki,Ermənistanda Qərbmeyilli Nikol Paşinyan hakimiyyətə gələndən sonra Rusiya rəsmi İrəvanın xarici siyasətindəki dəyişikliklərə təmkinlə qəbul etmədi: "Paşinyanın konstitusiya dəyişikliyinə getməsi üçün parlamentdə bir deputata ehtiyacı var. Üstəlik, konstitusiya dəyişikliyi qeydiyyatda olan seçicilərin 25 faizinin səsi lazımdır. Yəni hakim “Mülki Müqavilə” partiyası qalib gəlsə də, konstitusiya dəyişikliyi asan olmaya bilər. Rusiya indi Azərbaycanla münasibətləri inkişaf etdirməyə çalışır. Moskva, həmçinin Bakı – Ankara tandeminin mövqeyini də nəzərə alır. Belə ki, Şərqi Avropadakı müharibə ilə bağlı olaraq nə Azərbaycan, nə də Türkiyəyə Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşuldu. Moskva öz siyasətində mütləq bunu nəzərə almalıdır. Bu gün Azərbaycan iyirmi il əvvəlkindən fərqli güclü təsir imkanlarına malikdir. Ona görə fərqli ölkələr Azərbaycanla əməkdaşlığa can atırlar. Bu baxımdan Kremlin də rasional mövqe ortaya qoya biləcəyini düşünürəm".

Politoloq xatırladıb ki, 2024-cü ildə Azərbaycan Hava Yollarına məxsus təyyarənin qəza uğramasına görə hüquqi məsuliyyəti Rusiya daşıyır: "Rusiya beynəlxalq hüquqa müvafiq olaraq həm üzr istəməli, həm də təzminat ödəməlidir. Amma Azərbaycanın hazırkı ritorikasını, imkanlarını nəzərə alsaq düşünürəm ki, ikitərəfli münasibətlərin inkişafı təkcə bu məsələdən asılı deyil. ABŞ ilə münasibətlərin inkişafını, əlbəttə, Rusiya yaxşı qəbul etməyəcək. Amma Moskva təmkinli davranacaq. Çünki texniki- hərbi imkanları azdır. Rusiya 2014-cü ildə Krıma daxil olarkən NATO ilə anlaşmaya əməl olunmadığını arqument kimi göstərmişdi. Həmçinin Ukrayna daxilində etnik rus əhalisinin üstünlük təşkil etdiyi bölgələrin olması məsələyə fərqli rəng qatırdı. Yəni Ukrayna və Cənubi Qafqaz eyni deyil. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Qərblə əlaqələrini inkişaf etdirməyə başlayıb. Amma həm Ulu Öndər Heydər Əliyevin, həm də hazırkı prezident İlham Əliyevin dövründə balanslı xarici siyasət qurulub. Bu baxımdan Qərblə münasibətlərin inkişafı ancaq regional inkişafa töhfə verə bilər. Ona görə də Rusiyanın Cənubi Qafqazda Ukrayna ssenarisini təkrarlayacağını düşünmürəm. Bu gün davam edən Rusiya- Ukrayna müharibəsi və İsrail – İran gərginliyi səbəbindən xüsusilə nəql məsələləri ilə Azərbaycanın Çin üçün əhəmiyyəti daha da artıb. Trans Xəzər koridorunun Çin üçün alternativi yoxdur. Odur ki, Çin Xəzər dənizi ətrafında təhlükəsizliyin təmin olunmasına çalışacaq.Rusiyanın xarici siyasətində bəzən asanlıqla proqnozlaşdırıla bilən, bəzən də tamamilə mürəkkəb elementlər görürürük. Mənə elə gəlir ki, Rusiya siyasi elitasında da bu məsələ ilə bağlı fərqli yanaşmalar var. 1990-cı illərdə Rusiyanın ən zəif vaxtında gündəmə gəlməyən həmlələri XXI əsrdə Gürcüstanda, Krımda, Ukraynada gördük. Yəni Rusiya siyasəti ziqzaqlıdır. Ona görə də gələcək addımları proqnozlaşdırmaq çətindir. Amma Türkiyə ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin hazırkı inkişafı belə düşünməyə əsas verir ki, rəsmi Bakı üçün təhdid yoxdur".

🖨 Çap et

16:27 08.06.2026

Oxunuş sayı: 98