Milli ruhun melodik təcəssümü: Ramiz Mirişli
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin çoxəsrlik təkamül yolunda elə sənətkarlar var ki, onların yaradıcılığı bütöv bir xalqın mənəvi pasportuna çevrilir. Bu gün doğum gününü böyük ehtiramla yad etdiyimiz Xalq artisti, professor Ramiz Mirişli məhz belə bir zirvənin sahibidir.
Onun sənət dünyasına nəzər saldıqda qarşımızda sadəcə bir bəstəkar deyil, milli ruhun melodik dilini tapan, xalqın kədərini və sevincini notların süzgəcindən keçirərək əbədiyyətə qovuşduran bir düha canlanır.
Ramiz Mirişlinin musiqisi Azərbaycan torpağının genetik yaddaşından süzülüb gələn ana laylası, ulu babalarımızın hikmətli bayatısı və bulaqlarımızın zümzüməsi qədər təbii və səmimidir. O, musiqimizdə elə bir məlhəm yaratmışdır ki, bu əsərlər dinləyicinin ruhuna işıq paylayır, onu saflaşdırır və mənəvi ucalığa səsləyir. Bəstəkarın yaradıcılığının əsas qayəsini təşkil edən həyatsevərlik və işıq onun həm bir insan, həm də bir sənətkar kimi bütövlüyünün bariz nümunəsidir.
Onun taleyi və sənət yolu qədim Naxçıvan torpağından başlayaraq Bakının akademik musiqi mühitinə qədər uzanan şərəfli yoldur. 1934-cü ilin aprelində dünyaya göz açan gələcəyin böyük sənətkarı hələ uşaq yaşlarından kamança alətinə olan bağlılığı ilə musiqinin sehrinə düşmüşdür. Maraqlıdır ki, onun bəstəkarlıq üslubunun bünövrəsində duran o həzinlik və milli kolorit məhz kamança ifaçılığından gələn dərin muğam bilgisindən qaynaqlanır. O, hər zaman qeyd edirdi ki, muğam ilahi bir xəzinədir və bəstəkar bu xəzinədən nə qədər bəhrələnsə də, o heç vaxt tükənməz. Bu fəlsəfəyə sadiq qalan Ramiz Mirişli Musiqi Akademiyasında görkəmli bəstəkar Cövdət Hacıyevin sinfində peşəkar təhsil alsa da, daxilindəki xalq ruhunu heç vaxt itirmədi. Onun üçün musiqi sadəcə nəzəriyyə deyil, xalqın ürək döyüntüsü idi. Elə buna görədir ki, ulu öndər Heydər Əliyev bəstəkarın yaradıcılığını yüksək qiymətləndirərək onun istedadının mənbəyini məhz müqəddəs ocağa, milli köklərə bağlayırdı.
Bəstəkarın yaradıcılıq diapazonu heyrətamiz dərəcədə geniş və rəngarəngdir. O, musiqinin demək olar ki, bütün janrlarında kamil əsərlər ərsəyə gətirmişdir. Simfonik orkestr üçün yazılmış poemalar, suitalar, "Şəhidlər" simfoniyası, tar ilə simfonik orkestr üçün konsert, eləcə də çoxsaylı kamera-instrumental əsərlər onun professional bəstəkarlıq texnikasının nə qədər yüksək olduğunu sübut edir. Lakin etiraf etmək lazımdır ki, Ramiz Mirişlini xalqa ən çox sevdirən, onu hər bir azərbaycanlının ailə üzvünə çevirən onun misilsiz mahnı yaradıcılığı olmuşdur. Beş yüzdən artıq mahnının müəllifi olan sənətkar, bu janrı Azərbaycan musiqisində yeni bir mərhələyə qaldırmışdır. "Küsüb məndən", "Səadət", "Günəşi gözləyirik", "Sənin vüqarın mənəm" kimi incilərin hər biri ayrıca bir tale, bir yaşantıdır. O, şeir seçiminə qarşı son dərəcə tələbkar idi. Hüseyn Cavidin fəlsəfəsi, Mikayıl Müşfiqin həsrəti, Məmməd Arazın vətən sevgisi və Bəxtiyar Vahabzadənin müdrikliyi onun melodiyalarında yeni bir can tapırdı. Ramiz Mirişli musiqisi poeziyanı dindirən, onu qanadlandırıb kütlələrin qəlbinə daşıyan sirli qüvvəyə malik idi.
Onun yaradıcılığında teatr və kino musiqisi də xüsusi yer tutur. Altmışdan çox tamaşa və filmə yazdığı musiqilərlə o, obrazların daxili dünyasını açan, dramatik hadisələrin təsir gücünü artıran bir atmosfer yaradırdı. "Alma almaya bənzər", "Qəzəlxan" kimi filmlər bəstəkarın musiqisi ilə daha da yaddaqalan olmuşdur. Ramiz müəllim həm də böyük pedaqoq idi. Uzun illər Bakı Musiqi Akademiyasında və Azərbaycan Milli Konservatoriyasında dərs deyərək onlarla gənc musiqiçinin yetişməsində, onlara sənətin saflığını aşılamaqda əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir. O, hər zaman musiqidə saflığın tərəfdarı olmuş, professional təhsili olmayan, not bilmədən özünü bəstəkar elan edənlərə qarşı amansız mövqe nümayiş etdirmişdir. Onun üçün musiqi müqəddəs məbəd idi və ora daxil olan kəs mütləq sənətin qanunlarına, milli ənənələrə və bəşəri dəyərlərə bələd olmalı idi.
Ramiz Mirişlinin şəxsiyyəti də onun musiqisi kimi ağır, təmkinli və nurani idi. O, böyük şöhrət sahibi olmasına baxmayaraq son dərəcə təvazökar insan kimi yaddaşlarda qalıb. Bir dəfə ona "böyük sənətkar" deyə müraciət edildikdə o, "Böyüyümüz Üzeyir bəydir" deməklə öz daxili mədəniyyətini və ustadlarına olan sonsuz ehtiramını nümayiş etdirmişdi. Bu gün Ramiz Mirişli fiziki olaraq aramızda olmasa da, onun ruhu hər bir azərbaycanlının dilində səslənən mahnılarında yaşayır. O, zamanı və məkanı aşan, nəsilləri bir-birinə bağlayan bir körpüdür. Onun aprelin 16-da başlayan və aprelin 17-də haqq dünyasına qovuşmaqla tamamlanan ömür yolu, əslində ölümsüzlüyə açılan bir qapıdır. Nə qədər ki, Azərbaycan mədəniyyəti, Azərbaycan musiqisi var, nə qədər ki, bizim melodik dilimiz yaşayır, Ramiz Mirişli imzası da musiqimizin ən uca zirvələrində bir bayraq kimi dalğalanacaqdır. Onun irsi bizə əmanətdir və bu əmanət gələcək nəsillər üçün hər zaman ən saf mənəvi qida mənbəyi olaraq qalacaqdır.
18:20 16.04.2026
Oxunuş sayı: 144
