Deputat: 3 oktyabr 1993 il Azərbaycan dövlətçiliyinin yüksəliş yolunun başlanğıcıdır
1993-cü il Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində mürəkkəb siyasi, iqtisadi və hərbi proseslərin yaşandığı dövr kimi yadda qalıb. Həmin ilin yayında Heydər Əliyevin Ali Sovetin sədri seçilməsi, oktyabrın 3-də isə prezident seçkilərində qalib gəlməsi ölkənin siyasi tarixində mühüm hadisələrdən biri olub.
3 oktyabr 1993-cü il tarixinin Azərbaycan dövlətçiliyində yeri və həmin dövrdə baş verən siyasi proseslərin sonrakı inkişaflara təsiri bu gün də müzakirə olunan məsələlər sırasındadır.
Crossmedia.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Səbinə Salmanova 3 oktyabr 1993-cü il tarixinin Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində mühüm dönüş nöqtəsi olduğunu bildirib. O, həmin dövrdə ölkənin üzləşdiyi siyasi, iqtisadi və hərbi çətinliklər fonunda Heydər Əliyevin Prezident seçilməsinin yeni mərhələnin əsasını qoyduğunu qeyd edib.
“1990-cı illərin əvvəllərində hakimiyyətdə olan AXC-Müsavat cütlüyünün səriştəsiz idarəçiliyi, dövlətçilik təcrübəsinin və siyasi iradənin çatışmazlığı ölkəni faktiki olaraq idarəolunmaz vəziyyətə gətirmişdi. Cənab Prezident İlham Əliyev oktyabrın 2-də Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında çıxışı zamanı həmin dövrü xarakterizə edərək xatırlatdı ki, o vaxt Azərbaycan artıq idarəolunmaz vəziyyətə düşmüşdü. Müstəqillik bərpa ediləndən sonra, hətta ona qədər biz böyük itkilərlə üzləşmişdik. Həm torpaq itkisi, eyni zamanda ölkəmizdə gedən xoşagəlməz proseslər faktiki olaraq Azərbaycanı uğursuz dövlətə çevirirdi. Möhtərəm Prezident İlham Əliyevin bu fikirləri 1993-cü ilin siyasi reallıqlarının mahiyyətini bir daha aydın şəkildə ortaya qoyur”.
Deputat xalqın Heydər Əliyevə müraciət etməsinin həmin dövrün mürəkkəb siyasi şəraiti ilə bağlı olduğunu vurğulayıb: “Məhz belə mürəkkəb tarixi şəraitdə xalqın Heydər Əliyevə üz tutması təsadüfi deyildi. Azərbaycan xalqı dövlətçiliyi qoruyacaq, ölkəni parçalanmaq təhlükəsindən çıxaracaq və müstəqilliyi möhkəmləndirəcək siyasi liderə ehtiyac duyurdu. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycana qayıdışı və 1993-cü il oktyabrın 3-də Prezident seçilməsi ölkənin tarixində yeni mərhələnin başlanğıcını qoydu. Hesab edirəm ki, 1993-cü ilin 3 oktyabr tarixi Azərbaycan dövlətçiliyinin taleyinin həll olunduğu, ölkəmizin gələcək inkişaf istiqamətinin müəyyənləşdiyi mühüm dönüş mərhələsidir”.
Səbinə Salmanova Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə dövlət idarəçiliyində sabitliyin bərpa olunduğunu və dövlətə inamın formalaşdığını bildirib: “Ümummilli Lider Heydər Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra ilk növbədə dövlət idarəçiliyində sabitliyi bərpa etdi, vətəndaş qarşıdurmasının qarşısını aldı və cəmiyyətdə dövlətə inamı yenidən formalaşdırdı. Ulu Öndərin siyasi iradəsi və dövlətçilik təcrübəsi Azərbaycanın parçalanma təhlükəsindən xilas olaraq müstəqil inkişaf yoluna çıxmasına imkan verdi. Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il tarixi müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmlənməsi tarixində xüsusi yer tutan hadisədir”.
Deputat bugünkü Azərbaycanın inkişafını Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik strategiyasının davamı kimi qiymətləndirib: “Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik strategiyası sonrakı illərdə Azərbaycanın hərtərəfli inkişafının möhkəm təməlini formalaşdırdı. Onun siyasi kursunun Prezident İlham Əliyev tərəfindən böyük qətiyyət və ardıcıllıqla davam etdirilməsi nəticəsində Azərbaycan iqtisadi qüdrətini artırdı, beynəlxalq mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndirdi və qarşıya qoyduğu strateji hədəflərə doğru inamla irəlilədi. Bu gün ölkəmizin regionda və beynəlxalq müstəvidə artan nüfuzu, güclü iqtisadi potensialı, müstəqil siyasəti və milli maraqlara əsaslanan inkişaf modeli Heydər Əliyev ideyalarının zamanın sınağından keçdiyini göstərir”.
S.Salmanova Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin bərpa olunmasını da bu siyasi kursun əsas nəticələrindən biri kimi qeyd edib: “Ən böyük tarixi nəticə isə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam bərpa olunmasıdır. Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə şanlı Ordumuzun qazandığı Zəfər Ulu Öndərin ən böyük arzularından birini gerçəkləşdirdi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni quruculuq və Böyük Qayıdış mərhələsinin əsasını qoydu. Bu gün həmin ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri, müasir şəhər və kəndlərin salınması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı dövlətçilik xəttinin davamlılığının və siyasi varisliyin real təzahürüdür”.
Səbinə Salmanova 3 oktyabr tarixinin dövlətçilik baxımından əhəmiyyətini vurğulayaraq fikirlərini belə yekunlaşdırıb: “Ona görə də 3 oktyabr 1993-cü il müasir Azərbaycanın siyasi və dövlətçilik tarixində yeni eranın başlanğıcını simvolizə edən mühüm tarixdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi bu gün Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin əsas dayaqlarından biri kimi yaşayır və cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə daha da zənginləşərək gələcək nəsillərə ötürülür”.
Nigar Xəlilli
19:00 03.10.2026
Oxunuş sayı: 46