Tarix saxtalaşdırılıb: Təbriz, Xoy, Həmədanla bağlı hansı həqiqətlər gizlədilib?
Azərbaycanın müstəqil tarixinin milli maraqlar və obyektiv faktlar əsasında yenidən yazılması bu günün ən mühüm strateji vəzifəsidir. Sovet dövründə formalaşdırılmış erməni saxtakarlıqlarını və uydurma tezisləri elmi dövriyyədən çıxarmaq milli kimliyimizin bərpası üçün zəruridir. Yeni tarix konsepsiyası 60 milyonluq Azərbaycan xalqının bütöv coğrafiyasını, maddi və mənəvi irsini tam əks etdirməlidir. Dərbənddən Təbrizə qədər uzanan bu böyük keçmişin müstəqil ruhlu alimlər tərəfindən araşdırılması yarımçıq şüurdan qurtulmağın yeganə yoludur. Bütöv bir milli tarix yazmaq gələcək nəsillərin öz köklərinə sahib çıxması və mənəvi bütövlüyü üçün həlledici rol oynayır.
Məsələ ilə bağlı AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun Türk xalqlarının fəlsəfi fikir tarixi və müasir fəlsəfəsi şöbəsinin müdiri, türkoloq, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Faiq Ələkbərli Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"Biz hər zaman o fikri ifadə etmişik ki, müstəqil xalqın tarixini məhz müstəqil ruhlu, obyektiv ruhlu, şübhəsiz, Azərbaycanın nə olduğunu, türklüyün nə olduğunu bilən tarixçilər yazmalıdır. Müstəmləkəçilik dövründə yazılmış Azərbaycan tarixi, ədəbiyyatı, fəlsəfəsi müəyyən dərəcədə qəbul oluna bilər, ancaq bütünlükdə qəbul oluna bilməz. Çünki Sovet Rusiyasının öz maraqları var idi və Sovet Rusiyası öz maraqlarına uyğun olaraq məhz bizə tarixçiliyi, fəlsəfəni, ədəbiyyatı diktə edirdi. Eləcə də, əlbəttə, Qərb metodologiyasında buna Avropa mərkəzçiliyi də deyə bilərik. Çünki Avropa mərkəzçiliyi bu və ya digər anlamda Sovet Rusiyasının maraqlarına cavab verirdi".
F. Ələkbərli tarixdə çoxlu sayda saxtakarlıqlara yol verildiyini, lakin bizim bunu aydınlaşdırmalı olduğumuzu qeyd edib. "Azərbaycanımızın tarixini, mədəniyyətini və varlığını yenidən ifadə etməliyik.Qərbi Azərbaycanla bağlı bir çox saxtakarlıqlara yol verilib. Rəsmi Moskva öz mənafe və maraqlarına uyğun olaraq Azərbaycan tarixini ermənilərin, Ermənistanın xeyrinə saxtalaşdırmışdır. Biz bütün bu məsələləri aydınlaşdırmalıyıq və hər dəfə ifadə etdiyimiz kimi, bütün Azərbaycan xalqının – yəni 60 milyonluq Azərbaycan xalqının tarixini yazmalı, coğrafiyasından, maddi və mənəvi mədəniyyətindən bəhs etməliyik. Bu, olduqca önəmlidir.
Yəni biz bilirik ki; Dərbəndisiz, Təbrizisiz, Həmədansız, Qəzvinisiz, Gəncəsiz, Bakısız, Naxçıvansız, Xoysuz, Şərur-Dərələyəzsiz, Borçalısız Azərbaycan xalqı ola bilməz. Biz keçmişdə də bir idik, bu gün də birik, inşallah, gələcəyimiz də bir olacaqdır – ən azı mənəvi anlamda. Əlbəttə, siyasi proseslərin digər cəhətləri də gələcəkdə yönümüzü müəyyənləşdirəcəkdir. Ancaq bütün bunları deməklə bildirmək istəyirik ki, biz yarımçıq tarixdən çıxış etməməliyik. Yarımçıq şüur – yarımçıq tarix, fəlsəfə və ədəbiyyat deməkdir. Bizim şüurumuz bütün olmalıdır. O zaman mədəniyyətimiz, tariximiz, fəlsəfəmiz də məhz bu bütünlük çərçivəsində öz əksini tapacaqdır".
Turqut Ansari
19:23 23.04.2026
Oxunuş sayı: 45
