Zəfərin diplomatiya meydanında davamı - Qazaxın azad edilən kəndləri
2024-cü ilin 24 may tarixi Azərbaycan dövlətçilik tarixində mühüm və şanlı günlərdən biri kimi yadda qaldı. Həmin gün Qazax rayonunun uzun illər işğal altında saxlanılan Bağanıs Ayrım, Aşağı Əskipara, Xeyrımlı və Qızılhacılı kəndləri Azərbaycana qaytarıldı. Bu hadisə yalnız dörd kəndin geri alınması deyildi — bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tam bərpası istiqamətində növbəti mühüm addım, milli iradənin və dövlət gücünün növbəti təntənəsi idi.
İki il əvvəl baş verən bu hadisə bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan artıq regionda söz sahibi olan güclü dövlətdir. Bu uğurun əsasında isə Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti, Azərbaycan Ordusunun gücü və xalq-iqtidar birliyi dayanırdı.
Tarixi ədalətin bərpası
Qazaxın dörd kəndi Birinci Qarabağ Müharibəsi dövründə Ermənistan tərəfindən işğal olunmuşdu. Uzun illər ərzində həmin ərazilər Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində olsa da, faktiki olaraq Ermənistanın nəzarətində saxlanılırdı. Bu vəziyyət həm beynəlxalq hüququn pozulması, həm də Azərbaycan xalqının tarixi ədalət hissinə vurulan ağır zərbə idi.
Otuz ildən artıq müddətdə müxtəlif beynəlxalq təşkilatlar və vasitəçilər regionda sülh və sabitlikdən danışsalar da, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması istiqamətində real nəticə əldə olunmurdu. Ermənistan tərəfi işğal siyasətini davam etdirir, beynəlxalq hüququ açıq şəkildə pozurdu.
Lakin 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən Müharibəsi regionda tamamilə yeni reallıq yaratdı. Azərbaycan Ordusu işğal altındakı torpaqların böyük hissəsini azad etdi və Ermənistanı kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur etdi. Bu qələbə yalnız hərbi zəfər deyildi; o, həm də Azərbaycanın diplomatik üstünlüyünü təmin edən əsas amilə çevrildi.
Vətən Müharibəsindən sonra Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan danışıqlarda Azərbaycan artıq qalib dövlət kimi çıxış edirdi. Dövlət başçısı dəfələrlə bəyan etmişdi ki, Azərbaycanın suveren hüquqları tam təmin olunmalı və işğal altında qalan bütün ərazilər geri qaytarılmalıdır. Məhz bu prinsipial və qətiyyətli mövqe nəticəsində 2024-cü ilin aprel ayında tərəflər arasında razılaşma əldə edildi və 24 may tarixində dörd kənd rəsmi şəkildə Azərbaycanın nəzarətinə keçdi.
Bu hadisə sübut etdi ki, Azərbaycan həm hərbi gücü, həm siyasi iradəsi, həm də diplomatik bacarığı ilə öz milli maraqlarını sona qədər müdafiə etməyə qadirdir.
Sülhün arxasında dayanan güc
Qazax kəndlərinin qaytarılması hər nə qədər sülh yolu ilə həyata keçirilsə də, bu prosesin əsas dayağı Azərbaycanın hərbi gücü idi. Ermənistan tərəfi çox yaxşı anlayırdı ki, Azərbaycan artıq əvvəlki Azərbaycan deyil. Güclü orduya, modern silahlara və yüksək döyüş hazırlığına malik Silahlı Qüvvələr istənilən anda öz suveren hüquqlarını bərpa etməyə qadirdir.
Məhz buna görə də Azərbaycan diplomatiyası danışıqlar masasında üstün mövqedə çıxış edirdi. Çünki diplomatiyanın arxasında qalib ordu və qətiyyətli siyasi rəhbərlik dayanırdı.
Azərbaycan Ordusu: Regionun ən qüdrətli hərbi gücü
Son illərdə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunda həyata keçirilən genişmiqyaslı islahatlar Silahlı Qüvvələrimizi dünyanın ən peşəkar ordularından birinə çevirib. Ordumuz müasir texnologiyalar, yüksək dəqiqlikli silahlar, pilotsuz uçuş aparatları, hava hücumundan müdafiə sistemləri və peşəkar hərbi kadrlarla gücləndirilib.
44 günlük Vətən Müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusu bütün dünyaya öz gücünü nümayiş etdirdi. Düşmənin illərlə qurduğu müdafiə xətləri qısa müddətdə darmadağın edildi, işğal altındakı şəhər və kəndlər azad olundu. Bu qələbə hərbi tarixə müasir dövrün ən uğurlu əməliyyatlarından biri kimi daxil oldu.
2023-cü ilin antiterror tədbirləri isə Azərbaycanın suverenliyinin tam təmin olunmasını yekunlaşdırdı. Cəmi bir neçə saat davam edən əməliyyat nəticəsində qanunsuz silahlı birləşmələr zərərsizləşdirildi və Azərbaycan öz dövlət suverenliyini tam bərpa etdi.
Qazax kəndlərinin qaytarılması da məhz bu gücün diplomatik nəticəsi idi. Ermənistan anlayırdı ki, Azərbaycan öz torpaqlarını geri almaq üçün lazım gəldikdə bütün vasitələrdən istifadə etmək gücünə malikdir.
Bu gün Azərbaycan Ordusu sərhədlərimizi etibarlı şəkildə qoruyur. Müasir hərbi texnika, yüksək peşəkarlıq, döyüş ruhu və vətənpərvərlik ordumuzun əsas üstünlükləridir. Azərbaycanın təhlükəsizlik siyasəti artıq regionda sabitliyin əsas təminatlarından birinə çevrilib.
Prezident İlham Əliyevin liderliyi və siyasi qətiyyəti
Qazax kəndlərinin Azərbaycana qaytarılması prosesində Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi və qətiyyəti həlledici rol oynadı. Dövlət başçısı hər zaman prinsipial mövqedən çıxış edərək bəyan edirdi ki, Azərbaycanın heç bir qarış torpağı güzəşt mövzusu ola bilməz.
Prezident İlham Əliyev həm Ali Baş Komandan kimi ordunun gücləndirilməsinə nail oldu, həm də beynəlxalq arenada Azərbaycanın haqlı mövqeyini ardıcıl şəkildə müdafiə etdi. O, dünya liderləri və beynəlxalq təşkilatlar qarşısında daim beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanaraq Azərbaycanın haqq səsini çatdırdı.
İlham Əliyevin “Dörd kənd heç bir şərt olmadan qaytarılmalıdır” bəyanatı Azərbaycanın prinsipial mövqeyini açıq şəkildə ortaya qoyurdu. Bu mövqe nəticəsində Ermənistan güzəştə getməyə məcbur oldu.
Bu gün Azərbaycan regionun ən güclü siyasi və iqtisadi dövlətlərindən birinə çevrilibsə, bunun əsasında uzaqgörən siyasət, milli maraqlara söykənən idarəçilik və xalqın Prezidentə olan inamı dayanır.
Qazax kəndlərinin strateji əhəmiyyəti
Qazaxın geri qaytarılan kəndləri yalnız siyasi baxımdan deyil, strateji və iqtisadi baxımdan da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu kəndlər Azərbaycanın dövlət sərhədlərinin təhlükəsizliyi üçün vacib mövqedə yerləşir.
Həmin ərazilərin nəzarətə götürülməsi sərhəd təhlükəsizliyini gücləndirdi, kommunikasiya və nəqliyyat imkanlarını genişləndirdi. Bundan başqa, kəndlərin geri qaytarılması yerli sakinlərin öz doğma torpaqlarına qayıdışı üçün yeni imkanlar yaratdı.
Hazırda həmin ərazilərdə geniş bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. İnfrastruktur layihələri icra olunur, yollar çəkilir, kommunikasiya xətləri bərpa edilir. Dövlət tərəfindən kəndlərin yenidən dirçəldilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır.
Bu proses həm də “Böyük Qayıdış” proqramının mühüm hissəsidir. İşğaldan azad olunan bütün torpaqlarda olduğu kimi, Qazax kəndlərində də həyat yenidən canlanır.
Azərbaycanın yeni geosiyasi reallığı
Qazax kəndlərinin qaytarılması regionda formalaşmış yeni geosiyasi reallığın növbəti təzahürü oldu. Bu gün Cənubi Qafqazda yeni güc balansını məhz Azərbaycan müəyyən edir.
Azərbaycan yalnız hərbi baxımdan deyil, enerji, nəqliyyat, iqtisadiyyat və diplomatiya sahələrində də mühüm regional aktora çevrilib. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Cənub Qaz Dəhlizi və digər beynəlxalq layihələr Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini daha da artırıb.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycanın uğurları təsadüfi deyil. Bu uğurlar güclü dövlətçilik ənənələrinin, düzgün siyasi kursun və milli birliyin nəticəsidir.
İki il sonra: Zəfərdən doğan gələcək
Bu gün Qazaxın dörd kəndinin Azərbaycana qaytarılmasından iki il ötür. Bu müddət ərzində həmin ərazilərdə Azərbaycan bayrağı qürurla dalğalanır. İnsanlar doğma torpaqlarına qayıtmağa hazırlaşır, yeni həyatın təməli qoyulur.
Bu hadisə bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan öz haqqını həm döyüş meydanında, həm də diplomatiya masasında təmin etməyi bacaran güclü dövlətdir. Azərbaycan sülh tərəfdarıdır, lakin öz milli maraqlarını və təhlükəsizliyini qorumaq üçün hər zaman gücə arxalanır.
Xalq və dövlət birliyi, güclü ordu və Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti Azərbaycanın gələcək uğurlarının əsas təminatıdır. Qazax kəndlərinin qaytarılması təkcə keçmişin ədalətinin bərpası deyil, həm də Azərbaycanın gələcək zəfərlərinin xəbərçisidir.
Ayhan
18:12 24.05.2026
Oxunuş sayı: 78
