ABŞ-Azərbaycan əməkdaşlığı region üçün nə vəd edir?
Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyi və qlobal iqtisadi əməkdaşlıqda artan rolu dövlət başçısının son çıxışlarında bir daha aydın şəkildə ifadə olunur.
Prezident İlham Əliyevin ABŞ Ticarət Palatasının nümayəndə heyəti ilə görüşü zamanı səsləndirdiyi fikirlər ölkənin regional və qlobal miqyasda sabitlik, dialoq və qarşılıqlı faydaya əsaslanan siyasət yürütməkdə qərarlı olduğunu göstərir.
Onun “Azərbaycan heç vaxt toqquşma yeri olmayacaq, əməkdaşlıq məkanı olacaq” ifadəsi rəsmi Bakının strateji xəttinin mahiyyətini əks etdirən əsas tezislərdən biri kimi diqqət çəkir.
Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, son onilliklər ərzində Azərbaycanda formalaşmış müsbət investisiya mühiti və xarici tərəfdaşlarla qurulan etibarlı münasibətlər ölkənin iqtisadi və siyasi cəhətdən güclənməsinə xidmət edib. Qlobal şirkətlərin ölkəyə artan marağı, Avropanın enerji təhlükəsizliyində Azərbaycanın oynadığı mühüm rol və genişlənən beynəlxalq tərəfdaşlıq şəbəkəsi bu siyasətin real nəticələridir. Bu yanaşma Azərbaycanın regional qarşıdurmalardan uzaq, əməkdaşlığa açıq və etimada əsaslanan bir platforma kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.
Məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Rizvan Nəbiyev Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb:
"Prezident İlham Əliyevin verdiyi əsas mesaj ondan ibarətdir ki, Azərbaycan toqquşma yox, əməkdaşlıq məkanı olmalıdır. Bu yanaşma cənab Prezidentin uzun illər apardığı, sülhə və sabitliyə xidmət edən xarici siyasət strategiyasının məntiqi ifadəsidir.
Azərbaycan işğala son qoymuş, ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmiş, bununla da regionda yeni status-kvo formalaşdırmışdır. Bu yeni status-kvo sülhün və uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması üzərində bərqərar edilmişdir.
Birləşmiş Ştatlarla imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyanın preambulasında da bu prinsip açıq şəkildə ifadə olunur. Sənədin ilk cümləsində qeyd edilir ki, ABŞ və Azərbaycan bir-birinin ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə, sərhədlərin toxunulmazlığına və müstəqilliyinə verdikləri dəstəyi ikitərəfli münasibətlərin təməli hesab edirlər. Xartiyada həmçinin vurğulanır ki, sülh ABŞ və Azərbaycanın ortaq marağındaslr və tərəflər regional sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasına töhfə vermək əzmindədirlər.
Bu çərçivədə Azərbaycanın terrorizmlə mübarizə və beynəlxalq təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində göstərdiyi səylər yüksək qiymətləndirilir. ABŞ rəsmiləri, o cümlədən vitse-prezident Ceyms Di Vens də mətbuat konfransında bu məsələyə toxunaraq, Əfqanıstan missiyasını nümunə kimi göstərmişdir.
Bütün bunları ümumiləşdirərək demək olar ki, Azərbaycan və bütövlükdə region toqquşma yox əməkdaşlıq məkanı kimi inkişafdadır.
Bu, cənab Prezidentin formalaşdırdığı uzunmüddətli strateji baxışın əsas üstünlüklərindən irəli gəlir. Sözügedən status-kvo yalnız Azərbaycan və Ermənistan üçün deyil, daha geniş bir coğrafiyada əməkdaşlıq imkanları yaradır.
Bu əməkdaşlıq platformasında böyük dövlətlər də iştirak etmək niyyətindədirlər. Bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edən layihələrdən biri TRIP marşrutudur. TRIP təkcə regional deyil, eyni zamanda beynəlxalq səviyyədə strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu marşrut Mərkəzi Asiyanı Türkiyə və Avropa ilə, eləcə də Çini Avropa bazarları ilə birləşdirən əsas logistik xəttlərdən biridir".
Deputat həmçinin Azərbaycanın malik olduğu infrastruktur və tranzit imkanları ilə bu prosesdə mühüm funksiyanı yerinə yetirdiyini qeyd edib:
"Xüsusilə ABŞ-ın Mərkəzi Asiya strategiyası kontekstində Azərbaycan Mərkəzi Asiya və dünya bazarlarına çıxış məsələlərində əsas körpü rolunu oynayır. Qiymətli metalların və faydalı qazıntıların ABŞ bazarına çatdırılmasında Orta Dəhliz, onun mühüm seqmentləri olan Zəngəzur dəhlizi və TRIP marşrutu strateji əhəmiyyət daşıyır.
Təsadüfi deyil ki, ABŞ çirkəti növbəti 49 il ərzində layihənin 76 faiz səhminə nəzarət edəcək. Bu, Vaşinqtonun regionda sülhün və sabitliyin təmin olunmasına dövlət səviyyəsində, özəl sektor və dövlət-özəl tərəfdaşlığı formatında uzunmüddətli töhfə vermək niyyətinin göstəricisidir.
Azərbaycanla imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası bu əməkdaşlıq üçün institusional çərçivə yaradır. Gözlənilir ki, qarşıdakı üç ay ərzində tərəflər arasında əməkdaşlığa əsaslanan konkret layihələr və strateji yol xəritəsi hazırlanacaq, sahəvi qurumlar arasında əlaqələr daha da intensivləşdiriləcək. Bu isə regionun əməkdaşlıq məkanı kimi mövqeyini daha da gücləndirəcəkdir".
Elmir Heydərli
14:15 12.02.2026
Oxunuş sayı: 589
