Kişilər arasında estetik görünüşə maraq niyə artır?
Sosial şəbəkələrdə yayılan ideal kişi obrazları, məşhurların və bloqerlərin nümayiş etdirdiyi zahiri görünüş, eləcə də gözəllik standartlarının dəyişməsi gənclərin özlərini başqaları ilə müqayisə etməsinə səbəb olur. Bir qisim gənc daha uzunboylu olmaq, üz cizgilərini dəyişdirmək, əzələ kütləsini artırmaq və ya saç tökülməsinin qarşısını almaq üçün müxtəlif vasitələrə əl atır. Bəziləri isə xarici görünüşünü bəyənmədiyi üçün özünəinamını itirir, sosial münasibətlərdən uzaqlaşır və hətta estetik müdaxilələrə ehtiyac duyur.
Maraqlıdır ki, əvvəllər kişilər arasında fiziki görünüşlə bağlı narahatlıqlar çox vaxt açıq ifadə edilməsə də, indi bu mövzu daha çox müzakirə olunur. Bəs gənc oğlanların xarici görünüşlərinə qarşı həssaslığının artmasının arxasında hansı sosial və psixoloji amillər dayanır?
Sosioloq Üzeyir Şəfiyev Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, əvvəllər xarici görünüşlə bağlı təzyiq daha çox qadınlarla əlaqələndirilirdi:
"Lakin son illərdə gənc oğlanlar arasında da bu narahatlığın artdığını müşahidə edirik. Bunun əsas səbəblərindən biri cəmiyyətdə baş verən sosial dəyişikliklərdir.
Bizim cəmiyyət ənənəvi, kişi mərkəzli, patriarxal və müəyyən mənada mühafizəkar cəmiyyət olub. Lakin hazırda qloballaşmanın təsiri ilə yeni çağırışlarla üz-üzəyik. Artıq sərhədlər yalnız fiziki deyil, mənəvi və mədəni baxımdan da əvvəlki qədər qapalı deyil. Xarici ölkələrlə əlaqələrin genişlənməsi, insanların xaricə səfərləri, eləcə də informasiya mübadiləsi müxtəlif həyat tərzlərinin cəmiyyətimizə nüfuz etməsinə şərait yaradır.
Bu prosesdə geyim, davranış, düşüncə və xarici görünüş standartları da dəyişir. Nəticədə ənənəvi Azərbaycan dəyərləri ilə liberal, Qərb yönümlü həyat tərzi arasında müəyyən ziddiyyətlər meydana çıxır. Bu ziddiyyətlər cəmiyyətin gündəlik həyatında, xüsusilə gənclərin geyimində, davranışında və özlərini təqdimetmə formasında özünü göstərir.
Digər mühüm məqam isə sosial nəzarət və ictimai qınaq mexanizmlərinin əvvəlki funksionallığını müəyyən qədər itirməsidir. Əvvəllər ağsaqqal və ağbirçəklərin, ailənin və yaxın çevrənin fərdin davranışına təsiri daha güclü idi. İndi isə sosial şəbəkələr, filmlər, seriallar, bloqerlər və influencerlər vasitəsilə fərqli həyat tərzləri geniş auditoriyaya təqdim olunur. Bu da gənclərin özlərini başqaları ilə müqayisə etməsinə və yeni görünüş standartlarına uyğunlaşmağa çalışmasına səbəb olur.
Beləliklə, xarici görünüşlə bağlı narahatlıqlar artıq yalnız qadınlara aid məsələ deyil. Kişilər və gənc oğlanlar da bu sosial dəyişikliklərin təsirinə məruz qalırlar. Onlar da cəmiyyətin, sosial medianın və ətraf mühitin formalaşdırdığı müəyyən gözəllik standartlarına uyğunlaşmaq istəyirlər.
Mən hesab edirəm ki, hər bir cəmiyyət öz milli identikliyini, adət-ənənələrini və mənəvi dəyərlərini qoruyub saxlamalıdır. Bu, digər mədəniyyətlərdən gələn yenilikləri tamamilə rədd etmək demək deyil. Sadəcə, həmin yeniliklərə sağlam və rasional tənqidi yanaşma olmalıdır. Çünki cəmiyyətin özünəməxsus sosial xarakterini formalaşdıran əsas amillərdən biri onun milli-mənəvi dəyərləridir.
Eyni zamanda, ənənələri qorumaqla fərdin şəxsi seçimlərinə hörmət etmək arasında tarazlıq da vacibdir. Xarici görünüş insanın şəxsi seçimidir və bu seçimə görə hər hansı bir şəxsin təzyiqə məruz qalması düzgün yanaşma deyil. Əsas məsələ milli dəyərləri qoruyarkən fərdi azadlıqları və qarşılıqlı hörməti də nəzərə almaqdır".
Məhəbbət Tərlanoğlu
17:47 09.11.2026
Oxunuş sayı: 46
