Sağlamlıq
Çörəkotunun inana bilməyəcəyiniz faydaları
Düzgün və balanslı qidalanma insan sağlamlığının əsas şərtlərindən biri hesab olunur. Orqanizmin normal fəaliyyəti üçün zülal, yağ, karbohidrat, vitamin və minerallarla zəngin qidaların qəbul edilməsi vacibdir. Qidalanmanın düzgün qurulmaması isə maddələr mübadiləsinə, hormonal sistemə və daxili orqanların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Son illərdə faydalı xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkən məhsullardan biri də çörəkotudur. Xalq arasında qara zirə kimi tanınan bu bitkinin tərkibində orqanizm üçün faydalı hesab edilən müxtəlif bioaktiv maddələr mövcuddur. Bəs çörəkotunun hansı faydaları var və onun istifadəsi zamanı nələrə diqqət etmək lazımdır?
Dietoloq Ləman Süleymanova Crossmedia.az-a açıqlamasında çörəkotunun xüsusiyyətləri və düzgün qidalanmanın əhəmiyyəti barədə danışıb:
“İnsan həyatı üçün qidalanma çox önəmlidir. Ana südü də insanın ilk qidasıdır və onun tərkibində uşağın inkişafı üçün vacib olan çoxsaylı maddələr mövcuddur. Bu baxımdan həm dini, həm də tibbi yanaşmada qidalanmanın insan həyatı üçün nə qədər vacib olduğu görünür. Biz qida vasitəsilə orqanizm üçün zəruri olan maddələri qəbul edirik. Qidanın tərkibindəki zülal, yağ, karbohidrat, vitamin və minerallar maddələr mübadiləsinin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Boşqabımız zəngin və balanslı olmalıdır. Bu maddələr maddələr mübadiləsinə və hormonal sistemə təsir göstərir, orqanizmin enerji mexanizmini aktivləşdirir və gün ərzində bizə enerji verir.
Düzgün qidalanmamaq isə daxili orqanların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Qaraciyərdə piylənmə, mədəaltı vəzin normadan artıq insulin ifraz etməsi, qanda xolesterin və triqliseridlərin artması kimi problemlər yarana bilər. Triqliseridlərin yüksəlməsi də ürək-damar sistemi üçün müəyyən risklər yaradır. Buna görə qan dövranının normal olması və damar sağlamlığının qorunması üçün düzgün qidalanmaq lazımdır.
Bəzən deyirlər ki, hansısa qida arıqladır və ya müəyyən bir qida çox faydalıdır. Əlbəttə, sağlam qidaların tərkibində vitaminlər, minerallar və müxtəlif faydalı maddələr var. Lakin hər hansı faydalı qidanı qəbul etmək avtomatik olaraq onun bütün faydalarından yararlanacağımız anlamına gəlmir. Qidaların hansı ardıcıllıqla və nə ilə birlikdə qəbul edilməsi də əhəmiyyətlidir.
Məsələn, meyvəni ağır və yağlı yeməkdən sonra qəbul etmək bəzi insanlarda köp və meteorizmə səbəb ola bilər. Əksinə, meyvənin acqarına qəbul edilməsi zamanı orqanizm onun tərkibindəki vitamin və mineralları daha rahat mənimsəyə bilər. Buna görə hər faydalı qidanı sadəcə yemək kifayət deyil, düzgün və balanslı qidalanmaq lazımdır.
Çörəkotuna gəldikdə isə, hamımızın bildiyimiz çörəkotu qara zirədir. Bu, xalq arasında qədimdən istifadə olunan bitkilərdəndir və tərkibində orqanizm üçün faydalı hesab edilən maddələr var. Lakin istənilən faydalı qidada olduğu kimi, çörəkotunun da həddindən artıq istifadəsi düzgün deyil. Hər hansı qidanın çox miqdarda və ya uyğun olmayan qidalarla birlikdə qəbul edilməsi orqanizmə mənfi təsir göstərə bilər".
Çörəkotunun tərkibində timoxinon adlı maddə var. Bu maddə antioksidant xüsusiyyətlərə malikdir. Antioksidantlar hüceyrələri sərbəst radikalların zərərli təsirindən qorumağa kömək edir. Çörəkotunun tərkibindəki bioaktiv birləşmələrin immun sisteminə də müsbət təsir göstərdiyi bildirilir.
Çörəkotu həzm prosesinə də müsbət təsir göstərə bilər. Mədə-bağırsaq sisteminin fəaliyyətinə, bağırsaq mikroflorasına və mədə şirəsinin ifrazının tənzimlənməsinə təsir göstərir. Bağırsaqlarda köp və meteorizmin azalmasına kömək edə bilər. Həmçinin karminativ və antimikrob xüsusiyyətləri ilə də diqqət çəkir. Bu xüsusiyyətlər bağırsaq mikroflorasının sağlam balansının qorunmasına və həzmin yaxşılaşmasına kömək edə bilər.
Çörəkotundan gündəlik qidalanmada müxtəlif formalarda istifadə etmək mümkündür. Məsələn, ağartı məhsullarına, salatlara və un məmulatlarına əlavə edilə bilər. Xüsusilə ağır yeməklərdən sonra yaranan həzm çətinliyinin azalmasına kömək edə bilər.
Hamiləlik dövründə isə çörəkotunun istifadəsinə müəyyən ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Xüsusilə hamiləliyin ilk dövründə hər hansı bitki mənşəli məhsuldan istifadə etməzdən əvvəl diqqətli olmaq və mütəxəssis məsləhəti almaq məqsədəuyğundur.
Ümumilikdə, düzgün istifadə edildikdə çörəkotu sağlam qidalanmanın tərkib hissəsi ola bilər. Əsas məsələ isə yalnız bir məhsula üstünlük vermək deyil, bütün qida qruplarını balanslı şəkildə qəbul etməkdir”.
Zeynəb Həsən
15:30 18.08.2026
Oxunuş sayı: 68
