Valideynlərin diqqətinə: Uşaqlarınızın təhlükəsizliyi üçün bunları mütləq bilməlisiniz
Uşaqların yol hərəkəti qaydalarını erkən yaşdan öyrənməsi onların təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Qazaxıstanın Kostanay şəhərində keçirilən “Yol hərəkəti təhlükəsizliyində uşaqların bilik və praktiki bacarıqlarının formalaşdırılması” mövzusunda elmi-praktik konfrans və “Gənc yol hərəkəti inspektorları” adlı beynəlxalq toplantıda da bu məsələlər müzakirə olunur.
Mövzu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Adil Vəliyev Crossmedia.az-a bildirib ki, uşaqlara yol hərəkəti qaydalarının yalnız nəzəri şəkildə öyrədilməsi kifayət deyil, bu biliklər praktiki məşğələlərlə möhkəmləndirilməlidir.
Onun sözlərinə görə, uşaq kitabdan və ya müəllimin izahından piyada keçidindən istifadə etməyin, işıqforun yaşıl işığını gözləməyin vacibliyini öyrənə bilər, lakin həmin qaydaları real küçə və yol şəraitində düzgün tətbiq etmək ayrıca bacarıq tələb edir: “Uşaqların yol hərəkəti qaydalarını yalnız nəzəri şəkildə deyil, praktiki məşğələlər vasitəsilə öyrənməsi yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısının alınmasında çox mühüm rol oynaya bilər. Çünki uşaq kitabdan və ya müəllimin izahından “piyada keçidindən istifadə etmək lazımdır”, “işıqforun yaşıl işığını gözləmək lazımdır” kimi qaydaları öyrənə bilər, amma real küçə və yol şəraitində həmin bilikləri düzgün tətbiq etmək ayrıca bacarıq tələb edir. Praktiki təlim zamanı uşağa yolu keçməzdən əvvəl dayanmaq, hər iki istiqamətə diqqətlə baxmaq, yaxınlaşan avtomobilin sürətini və məsafəsini nəzərə almaq, sürücünün onu görüb-görmədiyinə əmin olmaq, dayanmış avtomobilin arxasından qəfil yola çıxmamaq, piyada keçidindən və işıqfordan düzgün istifadə etmək, avtobusdan düşdükdən sonra təhlükəsiz hərəkət etmək, velosiped və digər fərdi hərəkət vasitələrindən istifadə zamanı riskləri əvvəlcədən müəyyənləşdirmək real şəraitə yaxın formada öyrədilməlidir”.
A.Nəbiyev qeyd edib ki, xüsusilə uşaqların təhlükəni böyüklər qədər düzgün qiymətləndirə bilmədiyini nəzərə almaq lazımdır:
“Onlar avtomobilin sürətini, yaxınlaşma məsafəsini və dayanma imkanını yanlış hesablaya, emosional vəziyyətdə və ya dostlarının təsiri altında qəfil hərəkət edə bilərlər. Buna görə praktiki təlim uşağa sadəcə qaydanı əzbərlətmir, təhlükəni əvvəlcədən görmək və düzgün qərar vermək vərdişi formalaşdırır. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə məktəblərdə xüsusi yol hərəkəti təhlükəsizliyi meydançalarının yaradılması, kiçik küçə maketləri, işıqforlar, yol nişanları, piyada keçidləri və velosiped yollarından istifadə etməklə mütəmadi praktiki dərslərin keçirilməsi çox faydalı olardı. Təlimlər yalnız bir dəfə təşkil olunan tədbir xarakteri daşımamalı, uşağın yaşına uyğun şəkildə mərhələli və davamlı aparılmalıdır. Aşağı siniflərdə piyada təhlükəsizliyi, daha böyük yaşlarda velosiped, fərdi hərəkət vasitələri, ictimai nəqliyyatda davranış və gələcək sürücü mədəniyyəti öyrədilə bilər. Valideynlərin də bu prosesdə iştirakı vacibdir. Çünki uşaq məktəbdə öyrəndiyi qaydanın valideyn tərəfindən küçədə pozulduğunu gördükdə təlimin təsiri zəifləyir. Qazaxıstanın Kostanay şəhərində keçirilən bu cür beynəlxalq tədbirlər də göstərir ki, uşaqların yol təhlükəsizliyi üzrə maarifləndirilməsi təkcə nəzəri bilik məsələsi deyil, düzgün davranış vərdişlərinin formalaşdırılması məsələsidir. Azərbaycanda da bu istiqamətdə sistemli proqramın yaradılması, məktəb, yol polisi, yol təhlükəsizliyi mütəxəssisləri və peşəkar təlimçilərin birgə fəaliyyət göstərməsi gələcəkdə daha məsuliyyətli piyadaların və sürücülərin yetişməsinə kömək edə bilər. Ən vacibi isə odur ki, biz uşağa yol hərəkəti qaydalarını yalnız imtahan və ya sual-cavab üçün deyil, öz həyatını və başqalarının həyatını qorumaq üçün öyrətməliyik”.
Zərnigar Hüseynli
17:00 17.08.2026
Oxunuş sayı: 50
