Dünyanı gözləyən təhlükə: alimlərdən ciddi xəbərdarlıq
Aparılan genişmiqyaslı elmi araşdırmaya əsasən, Qrenlandiya və Antarktida 1979-cu ildən bəri ümumilikdə 12,5 trilyon ton buz kütləsi itirib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, araşdırmaya görə, buz itkisi nəticəsində qlobal dəniz səviyyəsi təxminən 3,2 santimetr yüksəlib. Tədqiqatçılar dörd onillikdən çox davam edən peyk müşahidələrinin nəticələrini təhlil ediblər.
Məlumata görə, buz örtükləri 1970–1980-ci illərdə nisbətən sabit qalsa da, ərimə prosesi 1990-cı illərdən etibarən əhəmiyyətli dərəcədə sürətlənib. Ən yüksək buz itkisi isə 2010-cu illərdə qeydə alınıb.
Alimlər buz itkisini əsasən havanın və okeanların temperaturunun yüksəlməsi ilə əlaqələndirirlər. Məlumata görə, buz itkisinin təxminən 84 faizi daha isti dəniz suyunun buzlaqları aşağıdan əridilməsi ilə bağlıdır.
Qrenlandiyada yerləşən Yakobşavn buzlağının hazırda gündə 50 metrədək geri çəkildiyi bildirilir.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, dəniz səviyyəsinin hər 1 santimetr yüksəlməsi sahilyanı ərazilərdə hər il əlavə 2–3 milyon insanın daşqın riski ilə üzləşməsinə səbəb ola bilər.
2020–2023-cü illər arasında qısamüddətli hava şəraiti səbəbindən buz itkisinin müəyyən qədər zəiflədiyi qeyd edilsə də, alimlər bunun uzunmüddətli ərimə tendensiyasının dəyişdiyi anlamına gəlmədiyini vurğulayırlar.
02:27 07.10.2026
Oxunuş sayı: 64