Ceki Çanla olan görüntülər sosial medianı "bürüyüb": İnsanlar niyə özlərini və başqalarını aldadır?
Son günlər sosial şəbəkə platformaları oxşar görüntülərlə dolub- daşır desək, yanılmarıq. Belə ki, sosial Bakıda olan “Oskar” mükafatlı dünyaca məşhur aktyor Ceki Çan fotoları, videoları: şəhər sakinləri ilə birlikdə, fərqli məkanlarda. İlk baxışdan belə qənaətə gəlmək olar ki, Ceki Can bütün şəhəri gəzir, hamı ilə foto çəkir.
Əslində isə durum fərqlidir: İnsanlar sevimli aktyorlarının süni intellektlə hazırlanmış fotolarını, videolarını düzəldirlər. Yəni göz görə- görə həm başqalarını, həm də özlərini aldadırlar.
İngla Kids and Preschool-un direktor müavini, psixoloq Aysu Həsənzadə Crossmedia.az-a açıqlamasında deyib ki, burada məsələ insanların həmin şəkillərin real olduğuna inanması deyil: "Əslində hamı bilir ki, bu, süni intellektlə hazırlanıb. Maraqlı olan isə insanların niyə yenə də buna qoşulmasıdır. Psixoloji baxımdan insanlar təkcə həqiqəti paylaşmırlar, həm də aidiyyət hissini paylaşırlar. Sosial şəbəkələrdə hər hansı trendə qoşulmaq çox vaxt həmin məzmunun doğru olmasından yox, insanın özünü böyük bir qrupun içində hiss etmək istəyindən qaynaqlanır. Çünki beynimiz sosial qəbul olunma və aid olma ehtiyacına həssasdır. Minlərlə insanın etdiyi bir hərəkəti təkrarlamaq insanda şüuraltı olaraq mən də bu mühitin bir hissəsiyəm hissi yarada bilir.Bundan əlavə insan beyni yeniliyi sevir. Eyni şəkli paylaşmaqla sevimli bir obrazın içində olmaq arasında emosional fərq var. Süni intellekt insanlara bir anlıq da olsa, mümkün olmayan bir ssenarinin iştirakçısı olmaq imkanı yaradır. Bu, bir növ xəyal qurmağın rəqəmsal formasıdır. İnsan bilir ki, Ceki Çanla şəkli yoxdur, amma həmin təsviri yaratmaq beyində xoş emosiyalar oyadır. Beyin isə çox vaxt həmin emosiyanı onun nə qədər real olmasından daha üstün tutur".
Psixoloq qeyd edib ki, sosial şəbəkələr artıq təkcə həyatımızı göstərdiyimiz yer deyil, kim olduğumuzu ifadə etdiyimiz məkana çevrilib. "İnsanlar bu cür trendlərlə yumor hissini, texnologiyaya açıq olduğunu və ya sadəcə gündəmdən xəbərdar olduğunu göstərmək istəyirlər. Yəni burada məqsəd çox vaxt başqalarını aldatmaq deyil, ünsiyyət qurmaq və söhbətin bir hissəsi olmaqdır.Ancaq bununla yanaşı, belə trendlər bizə bir şeyi də göstərir. İnsanlar getdikcə reallıqdan çox təcrübəyə reaksiya verirlər. Əgər məzmun maraqlı, əyləncəli və emosionaldırsa, onun real olub-olmaması ikinci plana keçir. Bu da gələcəkdə rəqəmsal savadlılığın və tənqidi düşünmə bacarığının daha da vacib olacağını göstərir. Çünki süni intellekt inkişaf etdikcə əsas məsələ gördüyümüz hər şeyə inanmaq yox, gördüyümüzü düzgün qiymətləndirməyi bacarmaq olacaq".
Turqut Ansari
14:00 06.08.2026
Oxunuş sayı: 61
