Şahin Seyidzadə: Azərbaycan öz milli maraqlarını təmin edə biləcəyini sübut etdi
Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfər ölkənin yalnız ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin bərpası ilə nəticələnmədi, həm də beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirdi. Uzun illər diplomatik müstəvidə aparılan mübarizə, beynəlxalq hüquqa əsaslanan prinsipial mövqe, enerji və nəqliyyat diplomatiyası, eləcə də informasiya siyasəti Azərbaycanın milli maraqlarının təmin olunmasında mühüm rol oynadı. Müharibədən sonrakı dövrdə isə ölkəmiz regional təhlükəsizlik, sülh və əməkdaşlıq gündəliyinin formalaşdırılmasında fəal iştirak etməyə başladı. Bəs Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin güclənməsinə hansı amillər təsir göstərdi və Zəfərdən sonra xarici siyasətimizdə hansı yeni mərhələ başladı?
Zəfər Günü münasibətilə fikirlərini Crossmedia.az-la bölüşən Milli Məclisin deputatı Şahin Seyidzadə qeyd edib ki, Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin güclənməsi və dövlət suverenliyinin bərpası
Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbə yalnız hərbi müstəvidə əldə edilmiş uğur deyil, eyni zamanda uzun illər ərzində həyata keçirilən məqsədyönlü diplomatik siyasətin, beynəlxalq hüquqa əsaslanan prinsipial mövqeyin və milli maraqlara söykənən xarici siyasət kursunun nəticəsidir: “Azərbaycanın müstəqillik tarixində Qarabağ məsələsi uzun müddət beynəlxalq münasibətlərin əsas gündəm mövzularından biri olmuşdur. Ermənistanın ölkəmizə qarşı ərazi iddiaları və hərbi təcavüzü nəticəsində Azərbaycan torpaqlarının işğal edilməsi regionda təhlükəsizlik və sabitlik üçün ciddi təhdid yaratmışdı. İşğal nəticəsində yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşmüş, yaşayış məntəqələri dağıdılmış, iqtisadi və sosial infrastruktur məhv edilmişdi. Azərbaycan dövləti münaqişənin ilk mərhələsindən etibarən onun beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında həllinə çalışmışdır. Ölkəmizin mövqeyi aydın idi: dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü beynəlxalq münasibətlərin fundamental prinsipləridir və bu prinsiplər bütün ölkələrə eyni şəkildə tətbiq olunmalıdır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü təsdiqlənmiş, işğal olunmuş ərazilərdən silahlı qüvvələrin çıxarılması tələb edilmişdi. Lakin bu qətnamələrin uzun illər icra olunmaması beynəlxalq münasibətlər sistemində ikili standartların mövcudluğunu göstərən nümunələrdən birinə çevrildi. Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirak edərək öz mövqeyini ardıcıl şəkildə müdafiə edirdi. BMT, Qoşulmama Hərəkatı, Avropa Şurası, Avropa Parlamenti, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalarda ölkəmizin ərazi bütövlüyü məsələsi daim gündəmdə saxlanılırdı”.
Deputat qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən xarici siyasət Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına, tərəfdaşlarının sayının genişlənməsinə və regional proseslərdə rolunun güclənməsinə şərait yaratdı: “Azərbaycan öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, beynəlxalq əməkdaşlıqda etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirdi. Ölkəmizin enerji diplomatiyası bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri oldu. Azərbaycan təşəbbüsü ilə həyata keçirilən transmilli enerji layihələri Avropanın və digər regionların enerji təhlükəsizliyinə töhfə verdi. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi və digər layihələr ölkəmizin beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində əhəmiyyətini artırdı. Nəqliyyat və logistika sahəsində həyata keçirilən layihələr də Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini gücləndirdi. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı ölkəmizi mühüm tranzit mərkəzlərindən birinə çevirdi. Bütün bunlar Azərbaycan diplomatiyasının yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmadığını, real iqtisadi əməkdaşlıq və qarşılıqlı maraqlar üzərində qurulduğunu göstərirdi.
Bununla yanaşı, Azərbaycan münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində uzun illər danışıqlar prosesində iştirak etdi. ATƏT-in Minsk qrupu çərçivəsində aparılan danışıqların nəticəsiz qalması, işğalçı tərəfin beynəlxalq hüququn tələblərini yerinə yetirməkdən yayınması və status-kvonun qorunmasına çalışması prosesin dalana dirənməsinə səbəb olmuşdu. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bəyan etmişdi ki, Azərbaycan heç vaxt işğalla barışmayacaq. Ölkəmiz danışıqlara sadiq olsa da, hərbi və siyasi imkanlarını gücləndirməklə öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməyə hazırlaşırdı.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın genişmiqyaslı hərbi təxribatlarına cavab olaraq başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın diplomatik və hərbi mübarizəsinin yeni mərhələsini təşkil etdi. Müharibə dövründə Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq media qurumlarına verdiyi müsahibələr xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Dövlət başçısı dünyanın aparıcı televiziya kanallarına, informasiya agentliklərinə və digər media platformalarına 30-dan çox müsahibə verərək Azərbaycanın mövqeyini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırdı. Bu müsahibələrdə münaqişənin tarixi, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, beynəlxalq hüququn pozulması və Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək hüququ ətraflı izah edilirdi. Prezident İlham Əliyevin müsahibələri Azərbaycanın informasiya diplomatiyasının mühüm nümunəsinə çevrildi. Dövlət başçısı müxtəlif ölkələrin jurnalistlərinin suallarını konkret faktlarla cavablandırır, Azərbaycanın mövqeyini ardıcıl və qətiyyətlə müdafiə edirdi. Bununla da Ermənistanın beynəlxalq ictimaiyyətdə yaratmağa çalışdığı yanlış təsəvvürlərin qarşısı alınırdı. Müharibə dövründə informasiya məkanında aparılan mübarizə hərbi əməliyyatların mühüm tərkib hissəsi idi. Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması, Ermənistanın mülki əhalini və yaşayış məntəqələrini atəşə tutması faktlarının təqdim olunması və ölkəmizə qarşı aparılan dezinformasiya kampaniyalarının ifşa edilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi.
44 günlük müharibə Azərbaycanın diplomatik mövqeyini daha da gücləndirdi. Noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanat münaqişənin hərbi mərhələsinin başa çatmasını və Azərbaycanın mühüm ərazilərinə nəzarətin bərpasını təmin etdi. Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması ölkəmizin diplomatik və hərbi uğurlarının nəticəsi idi. Bununla belə, Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifə dövlət suverenliyinin bütün ərazilərdə tam təmin edilməsi idi. 2023-cü il sentyabrın 19-da keçirilən lokal xarakterli antiterror əməliyyatı nəticəsində Qarabağda separatçı silahlı birləşmələrin fəaliyyəti dayandırıldı və Azərbaycan öz konstitusiya quruluşunu bərpa etdi.
Sentyabrın 20-də əldə olunan nəticə Azərbaycanın suveren hüquqlarının bütün ölkə ərazisində təmin edilməsi baxımından mühüm mərhələ oldu. Oktyabrın 15-də Prezident İlham Əliyevin Xankəndidə, Xocalıda, Xocavənddə və Ağdərədə dövlət bayrağını ucaltması Azərbaycanın suverenliyinin əyani ifadəsi idi. Dövlət suverenliyinin tam bərpası Azərbaycanın xarici siyasətində də yeni mərhələ açdı. Artıq ölkəmiz ərazi bütövlüyünün təmin olunması ilə yanaşı, regionda davamlı sülhün, təhlükəsizliyin və iqtisadi əməkdaşlığın formalaşdırılması istiqamətində fəaliyyət göstərməyə başladı. Azərbaycanın irəli sürdüyü sülh gündəliyi bu mərhələdə əsas siyasi prioritetlərdən birinə çevrildi. Ölkəmiz Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılmasını, qarşılıqlı suverenliyin və ərazi bütövlüyünün tanınmasını, dövlətlərarası münasibətlərin beynəlxalq hüquq əsasında qurulmasını müdafiə etdi. 2025-ci il avqustun 7-8-də Vaşinqtonda Azərbaycan, ABŞ və Ermənistan liderlərinin iştirakı ilə keçirilən görüş və Birgə Bəyannamənin imzalanması normallaşma prosesində mühüm nəticə oldu. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis edilməsi haqqında saziş layihəsinin paraflanması siyasi dialoqun inkişafında yeni mərhələ açdı. Həmin prosesdə nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması məsələsi də xüsusi yer tutdu. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz bağlantının təmin edilməsi regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Vaşinqton görüşündə bu istiqamətdə əldə olunan razılaşmalar regionun nəqliyyat xəritəsinin dəyişməsi üçün yeni imkanlar yaratdı.
Azərbaycanın diplomatik uğurlarından biri də uzun illər nəticəsiz fəaliyyət göstərmiş ATƏT-in Minsk prosesinin və əlaqəli strukturlarının bağlanması ilə bağlı razılığın əldə olunması oldu. 2025-ci il noyabrın 30-da bu prosesin yekunlaşması münaqişənin keçmiş institusional çərçivəsinin aradan qalxması baxımından əlamətdar hadisə idi. Bütün bu nəticələr Azərbaycanın xarici siyasətinin ardıcıl və prinsipial xarakterini nümayiş etdirir. Ölkəmiz bir tərəfdən beynəlxalq hüququn prinsiplərini müdafiə edir, digər tərəfdən regional təhlükəsizliyin təmin olunması və iqtisadi əlaqələrin inkişafı üçün təşəbbüslərlə çıxış edir. Bu gün Azərbaycan yalnız öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmiş dövlət kimi deyil, həm də regionda sülh və əməkdaşlıq gündəliyinin formalaşmasına töhfə verən mühüm aktor kimi çıxış edir.
8 Noyabr – Zəfər Günü Azərbaycan diplomatiyasının tarixində də xüsusi yer tutur. Bu tarix sübut etdi ki, beynəlxalq hüquqa əsaslanan prinsipial mövqe, güclü iqtisadiyyat, müasir ordu və qətiyyətli siyasi rəhbərlik bir araya gəldikdə dövlət öz milli maraqlarını təmin edə bilər. Azərbaycanın əldə etdiyi tarixi Qələbə gələcək nəsillərə də mühüm mesaj verir: dövlətçilik maraqları, milli suverenlik və ərazi bütövlüyü dəyişməz prinsiplərdir. Bu prinsiplərin qorunması isə güclü dövlətin, uzaqgörən siyasətin və milli birliyin əsas şərtidir”.
Ayhan
16:30 06.11.2026
Oxunuş sayı: 67
