Çin avtomobilləri Azərbaycanda ucuzlaşacaq? - AÇIQLAMA
Çin avtomobil bazarında satışların azalması ilə bağlı proqnozlar dünya
avtomobil sənayesində yeni müzakirələrə yol açıb. 2026-cı ilin yekununda Çində
yeni minik avtomobillərinin satışının 19 milyon ədəddən aşağı düşəcəyi
gözlənilir. Bu, 2014-cü ildən bəri ilk belə geriləmə ola bilər. Dünyanın ən
böyük avtomobil bazarlarından birində tələbatın zəifləməsi təkcə Çin
istehsalçıları üçün deyil, həm də bu ölkədən avtomobil idxal edən dövlətlər
üçün əhəmiyyətli nəticələr yarada bilər.
Çin son illərdə avtomobil sənayesində, xüsusilə elektrik və hibrid
avtomobillərin istehsalında ciddi mövqelər qazanıb. BYD, Chery, Geely, Haval,
Zeekr və digər markalar beynəlxalq bazarlarda genişlənərək Azərbaycan
istehlakçılarının da diqqətini cəlb ediblər. Ölkəmizdə Çin istehsalı olan
avtomobillərin sayının artması bu bazardakı istənilən dəyişikliyi Azərbaycan
üçün də aktual edir.
Çində daxili tələbatın azalması istehsalçıları yeni satış bazarları
axtarmağa, xarici ölkələrdə mövqelərini gücləndirməyə və qiymət siyasətinə
yenidən baxmağa vadar edə bilər. Belə vəziyyətdə Çin şirkətləri ixracı artırmaq
üçün daha sərfəli qiymətlər, güzəştlər və yeni modellər təklif edə bilərlər. Bu
isə Azərbaycan bazarında Çin avtomobillərinin çeşidinin genişlənməsinə və
qiymət rəqabətinin güclənməsinə səbəb ola bilər.
Digər tərəfdən, Çin bazarında satışların azalması avtomobil istehsalının və
ixrac strategiyasının dəyişməsi ilə nəticələnərsə, bu, ehtiyat hissələrinin
təchizatına, avtomobillərin servis xidmətlərinə və satışdan sonrakı dəstəyə də
təsir göstərə bilər. Xüsusilə ölkəmizdə son illərdə populyarlıq qazanan Çin
istehsalı olan hibrid və elektrik avtomobilləri baxımından bu məsələlər xüsusi
əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan avtomobil bazarında Çin markalarının mövqelərinin möhkəmlənməsi fonunda əsas sual yaranır: Çində avtomobil satışlarının azalması bizim bazarda qiymətlərin ucuzlaşmasına və Çin avtomobillərinin daha əlçatan olmasına gətirib çıxaracaq, yoxsa qlobal istehsal və tədarük zəncirindəki dəyişikliklər əks nəticə doğuracaq?

Crossmedia.az-a açıqlamasında nəqliyyat eksperti Aslan Əsədov bildirib ki, avtomobil istehsalçılarının hər birinin özünəməxsus texniki və istehsal standartları mövcuddur:
“Bu standartlar həm daxili istehsal proseslərini, həm də avtomobillərin
müxtəlif ölkələrin bazarlarına çıxarılması zamanı qarşıya qoyulan tələbləri
əhatə edir. Çünki avtomobilin istehsalı və istismarı müəyyən qanunvericilik
normaları, eləcə də bazar şərtləri çərçivəsində həyata keçirilir.
Bu gün dünya avtomobil bazarında istehsalçılar arasında rəqabət və bazar
payı uğrunda mübarizə müşahidə olunur. Xüsusilə Çin avtomobil istehsalçıları
Avropa, Amerika və Asiya bazarlarında mövqelərini genişləndirməyə çalışırlar.
Bu prosesdə iqlim amili də mühüm rol oynayır. Belə ki, avtomobillərin soyuq iqlim
şəraitində istismara uyğunlaşdırılması əlavə texniki tələblər və istehsal
xərcləri yaradır. İsti iqlim qurşağında yerləşən ölkələr üçün nəzərdə tutulan
avtomobillərin hazırlanmasında isə bəzi texniki tələblər fərqli ola bilər.
Məsələn, Azərbaycanda Bakı, Kürdəmir və Gəncə kimi şəhərlərdə istismar
olunan avtomobillərlə Rusiyanın soyuq iqlimə malik bölgələrində, xüsusilə Sibir
ərazilərində istifadə edilən nəqliyyat vasitələrinin texniki istismar şərtləri
arasında ciddi fərqlər var. Soyuq hava şəraiti avtomobilin mühərrikinə,
akkumulyatoruna, yağ sisteminə və digər komponentlərinə əlavə yük yaradır. Bu
da texniki xidmətin xüsusiyyətlərinə və xərclərinə təsir göstərir.
Bu baxımdan Çin istehsalçıları üçün ilk növbədə isti iqlim qurşağında
yerləşən, iqtisadi imkanları və istehlak bazarı geniş olan ölkələr cəlbedici
hesab olunur. Ərəb ölkələri və Asiyanın bir sıra dövlətləri bu istiqamətdə
xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, Azərbaycan avtomobil bazarı yalnız Çin
istehsalı olan nəqliyyat vasitələrindən asılı deyil. Ölkəyə Cənubi Koreya,
Avropa və ABŞ istehsalı olan avtomobillər də gətirilir. Bu isə bazarda müxtəlif
istehsalçılar arasında rəqabət mühitinin formalaşmasına şərait yaradır.
Ona görə də Çin avtomobillərinin bazara daxil olması Azərbaycanda qiymətlərin
mütləq şəkildə kəskin ucuzlaşacağı anlamına gəlmir. Avtomobillərin son satış
qiymətinə gömrük rüsumları, vergilər, logistika xərcləri və digər iqtisadi
amillər də təsir edir. Bu amillər bazarda qiymətlərin formalaşmasında mühüm rol
oynayır.
Nəticə etibarilə, avtomobil bazarında qiymətlərin sabitliyi və rəqabət mühitinin qorunması üçün istehsalçılar, idxalçılar və müvafiq qurumlar arasında koordinasiyanın düzgün qurulması vacibdir. Eyni zamanda, bazar proseslərinin şəffaf aparılması və hesabatlılığın təmin edilməsi də bu sahədə tarazlığın qorunmasına təsir edən əsas amillərdəndir”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
13:30 16.11.2026
Oxunuş sayı: 87