Köhnə avtomobillər elektriklə işləyəcək: Qiymətlər açıqlandı
Avtomobillərin konstruksiyasına müdaxilə etmək, mühərriki və ötürücü
sistemini dəyişmək, mexaniki sürətlər qutusunu avtomatik transmissiya ilə
əvəzləmək son illər avtomobil həvəskarları arasında maraq doğuran
yeniliklərdəndir. Hətta bəzi hallarda köhnə avtomobillər tamamilə yenidən
qurularaq elektrik mühərriki ilə təchiz edilir. Beləliklə, vaxtilə benzinlə
işləyən klassik avtomobillər müasir texnologiyalar əsasında elektromobilə
çevrilir.
İlk baxışdan bu dəyişikliklər avtomobilin imkanlarını artırmaq, yanacaq
sərfiyyatını azaltmaq və idarəetməni daha rahat etmək üçün cəlbedici görünür.
Məsələn, mexaniki sürətlər qutusunun avtomatik transmissiya ilə əvəzlənməsi
sürücüyə rahatlıq qazandıra bilər. Lakin bu, sadəcə bir detalın sökülüb digəri
ilə əvəz edilməsi deyil. Mühərrikin gücü, transmissiyanın uyğunluğu, elektron
idarəetmə sistemi və digər mexanizmlər bir-biri ilə uzlaşmalıdır. Əks halda,
düzgün aparılmayan müdaxilə avtomobilin işində nasazlıqlara və əlavə xərclərə
səbəb ola bilər.
Elektrik mühərrikinə keçid isə daha geniş texniki dəyişiklik tələb edir. Bu
zaman daxiliyanma mühərriki, yanacaq sistemi və transmissiyanın bir sıra
komponentləri dəyişdirilir və ya yeni sistemə uyğunlaşdırılır. Belə çevrilmənin
avtomobilin əvvəlki konstruksiyasına, təhlükəsizliyinə və istismar
xüsusiyyətlərinə necə təsir göstərməsi də mühüm məsələdir.
Məsələ ilə bağlı
Crossmedia.az-a açıqlamasında maşın ustası Vüqar İmanov bildirib ki, zavod
istehsalı zamanı hər bir avtomobil müəyyən növ sürətlər qutusu ilə təchiz
olunur:
“Lakin bəzi hallarda avtomobilin avtomat sürətlər qutusunu mexaniki sürətlər
qutusu ilə əvəz etmək mümkündür. Bunun üçün zavod standartlarına uyğun bütün
zəruri elementlər dəyişdirilməlidir. Bu proses düzgün həyata keçirildikdə
avtomobilin istismarında ciddi problem yaranmır.
Avtomobillərin sazlanması və idman üslubunda hazırlanması zamanı da belə
dəyişikliklərə rast gəlinir. Hətta bəzi hallarda avtomat sürətlər qutusu
çıxarılaraq mexaniki sürətlər qutusu quraşdırılır. Bu işlər xüsusi təcrübə və
peşəkarlıq tələb edir. Əvvəllər Azərbaycanda da bu cür dəyişikliklərə daha çox
rast gəlinirdi. Hazırda isə prosesin baha başa gəlməsi səbəbindən avtomobil
sahiblərinin əksəriyyəti belə bir seçimə üstünlük vermir. Bir çoxları
istədikləri texniki göstəricilərə malik başqa avtomobil almağı daha
məqsədəuyğun hesab edirlər”.
Usta qeyd edib ki, son dövrlərdə avtomobillərin elektrik və hibrid
sistemlərə çevrilməsi halları da müşahidə olunur:
“Hətta köhnə sovet istehsalı olan avtomobillər, o cümlədən “Jiquli”
modelləri belə elektrik mühərriki ilə təchiz edilə bilir. Bu zaman avtomobilə
batareya, invertor, əlavə soyutma sistemi və digər zəruri avadanlıqlar
quraşdırılır.
Belə dəyişikliklərin əsas şərti işin peşəkar mütəxəssislər tərəfindən həyata
keçirilməsidir. Xüsusilə elektrik sistemində təhlükəsizlik məsələlərinə ciddi
diqqət yetirilməlidir. Çünki bu avtomobillərdə yüksək gərginlikli elektrik
xətləri istifadə olunur. Kabellərin izolyasiyası, birləşmələrin keyfiyyəti və
digər texniki detallar düzgün təmin edilmədikdə yanğın və elektrik qəzası riski
yarana bilər.
Əgər bütün avadanlıqlar standartlara uyğun seçilir, quraşdırma və izolyasiya işləri peşəkar şəkildə aparılırsa, belə çevrilmələrdən istifadə etmək mümkündür. Lakin bunu risksiz proses hesab etmək olmaz. Sistemin düzgün hesablanmaması, batareyanın və digər komponentlərin uyğunsuzluğu avtomobilin təhlükəsizliyinə və istismarına mənfi təsir göstərə bilər”.
Vüqar İmanov avtomobilin elektrikli nəqliyyat vasitəsinə çevrilməsinin
qiyməti ilə bağlı da danışıb.
O, bildirib ki, qiymət avtomobilin modelindən, seçilən batareyanın
tutumundan, mühərrikin gücündən və quraşdırılacaq avadanlıqlardan asılıdır:
“Təxmini hesablamalara görə, isə belə bir layihənin dəyəri 3 000, 5 000, 8
000 və hətta 10 000 manata çata bilər. Dəqiq məbləğ avtomobilin texniki
vəziyyətinə və istifadə ediləcək ehtiyat hissələrinə uyğun müəyyənləşdirilir”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
11:45 16.11.2026
Oxunuş sayı: 376