Aİ-nin yeni qərarı Ukrayna sənayesini çətin vəziyyətə sala bilər
Avropa İttifaqının (Aİ)iyulun 1-dən tətbiq etdiyi polad idxalı kvotaları təkcə Ukrayna metallurgiyasına deyil, həm də Aİ-nin sənaye və müdafiə maraqlarına mənfi təsir göstərə bilər.
Crossmedia.az xəbər verir kii, bu barədə “The Brussels Times” yazıb.
Nəşr qeyd edir ki, yeni rejimin əsas məqsədi Avropa polad istehsalçılarını qlobal artıq istehsal, subsidiyalaşdırılmış idxal və ticarət axınlarının dəyişməsindən qorumaqdır. Lakin mexanizmin Ukraynaya qarşı sərt tətbiq edilməsi mübahisələr yaradıb. Çünki Ukrayna metallurgiyası tammiqyaslı müharibə şəraitində fəaliyyət göstərir.
İyulun 1-dən etibarən Aİ rüsumsuz polad idxalı üzrə ümumi həcmi illik 18,3 milyon tona endirib. Bu, əvvəlki kvota ilə müqayisədə təxminən 47 faiz azdır. Kvota bitdikdən sonra idxala 50 faizlik gömrük rüsumu tətbiq olunur.
Məlumata görə, Ukrayna üçün ayrılmış zəmanətli kvota ildə təxminən 1,05 milyon ton təşkil edir. Bu isə Ukraynanın 2024-cü ildə Aİ-yə ixrac etdiyi 2,2 milyon ton hazır polad məhsulunun yarısından azdır. Ukrayna polad ixracının təxminən 79 faizi Avropa bazarına yönəlir.
“The Brussels Times” vurğulayır ki, Ukrayna poladı Aİ-nin məhdudlaşdırmağa çalışdığı digər ölkələrin məhsullarından fərqlənir. Ukrayna müəssisələri raket hücumları, elektrik enerjisi çatışmazlığı və dağıdılmış nəqliyyat infrastrukturu şəraitində işləyir.
Nəşrin məlumatına görə, “Metinvest” şirkəti Mariupoldakı müəssisələrini və Pokrovsk yaxınlığındakı kokslaşan kömür yatağına çıxışını itirib. Şirkətin qalan zavodları isə tam gücü ilə fəaliyyət göstərə bilmir.
Ukraynanın “Interpipe” şirkəti ilə bağlı vəziyyət də diqqət çəkir. Bildirilir ki, şirkət tikişsiz borular üçün ayrılmış rüsumsuz kvotanın böyük hissəsini artıq istifadə edib və onun avqustda tükənəcəyi gözlənilir. Bundan sonra məhsullara 50 faizlik rüsum tətbiq olunacaq.
“The Brussels Times” hesab edir ki, Ukrayna polad ixracına qoyulan məhdudiyyətlər Aİ üçün üç əsas strateji problem yaradır.
Birincisi, ixracın azalması Ukraynanın valyuta gəlirlərini, iş yerlərini və vergi daxilolmalarını azaldır. Bu isə ölkənin müdafiə xərclərini özü maliyyələşdirmək imkanlarını zəiflədir və Avropanın əlavə maliyyə yükü daşımasına səbəb ola bilər.
İkincisi, Ukrayna sənayesi Avropanın istehsal zəncirinin bir hissəsidir. Ukrayna müəssisələri Avropa şirkətlərinə yarımfabrikatlar tədarük edir, Aİ-dən isə Ukraynaya avadanlıq, texnika və xammal göndərilir. Buna görə də tərəflər birbaşa rəqib deyil, qarşılıqlı bağlı sənaye sistemi formalaşdırır.
Üçüncüsü, nəşrin fikrincə, yeni qaydalar Aİ-yə olan etimadı zəiflədə bilər. Bildirilir ki, Avropa İttifaqı 2025-ci ildə Ukraynaya qarşı əvvəlki polad qoruyucu tədbirlərini yumşaltmışdı, lakin bir il sonra daha sərt mexanizm tətbiq edib.
Eyni zamanda, Aİ-nin keçid qaydaları 2028-ci ilin sentyabrına qədər müəyyən Rusiya polad məhsullarının idxalına icazə verir. Nəşr bunu ziddiyyətli yanaşma kimi qiymətləndirir: Ukraynanın ixracı məhdudlaşdırılır, Rusiya poladından imtina isə tədricən həyata keçirilir.
“The Brussels Times” Aİ-ni Ukrayna poladı üçün müvəqqəti hərbi istisna tətbiq etməyə, kvotaları 2024–2025-ci illərdəki ticarət səviyyəsinə uyğunlaşdırmağa və Rusiya poladından imtinanı sürətləndirməyə çağırıb.
Nəşr belə yekunlaşdırır: “Avropaya güclü polad sənayesi mütləq lazımdır. Lakin Avropanın polad təhlükəsizliyi ilə Ukraynanın sağ qalması bir-birinə zidd məqsədlər deyil”.
23:48 12.08.2026
Oxunuş sayı: 43
