Azərbaycanın dəstəyi ilə dünyada anti-müstəmləkəçilik hərəkatı genişlənir
Fransanın bəzi ərazilərdə apardığı siyasət son dövrlər beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Müstəmləkəçilik siyasətinin yeni formada davam etdirildiyini bildirən azadlıq hərəkatları bu istiqamətdə beynəlxalq həmrəyliyin vacibliyini vurğulayırlar. Azərbaycan da uzun müddətdir beynəlxalq platformalarda dekolonizasiya prosesini dəstəkləyən mövqe nümayiş etdirir. Bu mövqe müxtəlif ölkə və təşkilatlar tərəfindən diqqətlə izlənilir və qiymətləndirilir.
Fransa və Niderland tərəfindən iki hissəyə bölünərək faktiki nəzarət altında saxlanılan Sent-Martin adasının azadlığı uğrunda mübarizə aparan nüfuzlu ONESXM təşkilatının Azərbaycanın dekolonizasiya məsələsində mövqeyinə dəstək ifadə etməsi də bunun nümunələrindən biridir. Təşkilat Azərbaycanın müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı apardığı mübarizəni və bu istiqamətdə beynəlxalq platformalarda səsləndirdiyi çağırışları yüksək qiymətləndirib.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən politoloq Asif Nərimanlı bildirib ki, bu təşkilatın Azərbaycana dəstək verməsi, yəni Azərbaycanın müstəmləkəçiliyə qarşı siyasətini dəstəkləməsi, ilk növbədə beynəlxalq müstəvidə anti-müstəmləkəçilik fəaliyyətinin genişləndiyini göstərir:
“Bildiyimiz kimi, uzun illər ərzində Fransa və bir sıra Avropa ölkələri tarixdə həyata keçirdikləri müstəmləkəçilik siyasətini XXI əsrdə neokolonializm adı altında davam etdirirlər. Formal olaraq bəzi ərazilərə müəyyən hüquqlar verilsə də, reallıqda həmin xalqlar hələ də Fransa və digər Avropa dövlətlərinin siyasi təsiri və nəzarəti altında qalırlar. Məhz bu müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı mübarizə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə beynəlxalq müstəviyə çıxarıldı. Bilirik ki, Bakı Təşəbbüs Qrupu yaradıldı və bu prosesin əsas lokomotivinə çevrildi. Bu proses başlananda bir çox ölkələr, o cümlədən müstəmləkəçilik siyasəti yürüdən dövlətlər belə düşünmürdülər ki, Azərbaycan bu məsələni beynəlxalq gündəmə çıxara və qlobal anti-müstəmləkəçilik hərəkatının formalaşmasına təkan verə bilər. Lakin Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət, Bakı Təşəbbüs Qrupunun fəaliyyəti, müstəmləkə altında yaşayan xalqların səsinə çevrilməsi, onların hüquqlarının beynəlxalq platformalarda, o cümlədən BMT-də gündəmə gətirilməsi nəticəsində artıq anti-müstəmləkəçilik prosesinin genişləndiyini müşahidə edirik. Maraqlıdır ki, Fransa da daxil olmaqla müstəmləkəçilik siyasəti aparan ölkələr Azərbaycanın və Bakı Təşəbbüs Qrupunun fəaliyyətini guya həmin dövlətlərin daxili işlərinə qarışmaq kimi təqdim etməyə çalışırlar. Bununla onlar həm məsuliyyətdən yayınmağa, həm də diqqəti problemin mahiyyətindən yayındırmağa cəhd göstərirlər. Halbuki bu yanaşma doğru deyil. Azərbaycanın bu istiqamətdə həyata keçirdiyi siyasət tam şəkildə beynəlxalq hüquqa əsaslanır. Artıq digər beynəlxalq təşkilatların da Bakı Təşəbbüs Qrupuna dəstək verməsi göstərir ki, anti-müstəmləkəçilik hərəkatı genişlənməkdədir. Bu isə o deməkdir ki, müstəmləkəçilik siyasəti aparan dövlətlər artıq müxtəlif ittihamlarla, o cümlədən Azərbaycanın onların daxili işlərinə qarışdığı iddiası ilə öz siyasətlərini ört-basdır edə bilmirlər. Proses nə qədər genişlənirsə və bu mübarizəyə nə qədər çox beynəlxalq təşkilat qoşulursa, bu, müstəmləkəçilik siyasəti yürüdən ölkələrin reallıqla üz-üzə qalması deməkdir. Onlar beynəlxalq hüququn təsbit etdiyi xalqların öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu tanımağa məcbur olacaqlar”.
Politoloq qeyd edib ki, Bakı Təşəbbüs Qrupu qlobal səviyyədə bu prosesə ciddi təkan verə bilib:
“Yeni Kaledoniyada baş verən proseslər, Sent-Martində yaşanan hadisələr, ümumilikdə Fransanın müstəmləkəsi altında yaşayan xalqların azadlıq mübarizəsinin daha geniş şəkildə gündəmə gəlməsi, onların ətrafında yaradılmış informasiya blokadasının yarılması və səslərinin beynəlxalq təşkilatlarda eşidilməsi bunun göstəricisidir. Artıq müstəmləkəçilik siyasəti aparan ölkələr bu reallıqla hesablaşmağa başlayırlar. Proses nə qədər genişlənərsə, həmin dövlətlər də xalqların azadlıq və öz müqəddəratını təyinetmə tələblərini qəbul etməyə bir o qədər məcbur olacaqlar. Biz son dövrlərdə Fransanın Yeni Kaledoniyada yerli kanak xalqı ilə onların hüquqlarını özündə əks etdirən yeni saziş imzalamasını da bu istiqamətdə əldə olunan mühüm nəticələrdən biri hesab edə bilərik. Bu, eyni zamanda Bakı Təşəbbüs Qrupunun fəaliyyətinin praktik nəticələrindən biridir. Bütün bunlar göstərir ki, anti-müstəmləkəçilik prosesi artıq konkret nəticələr verməyə başlayıb. Bu mübarizəyə yeni beynəlxalq təşkilatların qoşulması isə məsələnin artıq qlobal gündəliyin mühüm mövzularından birinə çevrildiyini göstərir. Mən düşünürəm ki, yaxın onilliklər ərzində dünyada müstəmləkəçilik siyasətinə tamamilə son qoyulması mümkün ola bilər. Bu tarixin yazılmasında isə Azərbaycanın xüsusi rolu olacaq. Hesab edirəm ki, Azərbaycan anti-müstəmləkəçilik prosesinə təkan verən və onu beynəlxalq gündəmə çıxaran ölkələrdən biri kimi tarixdə qalacaq”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
19:00 29.07.2026
Oxunuş sayı: 37
