“Böyük Qayıdış” sürətlənir - Ekspertlər dayanıqlı məskunlaşmanın şərtlərindən danışdı
Azərbaycanın daxili siyasətinin ən mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edən "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində azad olunmuş ərazilərə məcburi köçkünlərin köçürülməsi davam edir. Dövlət səviyyəsində müəyyən edilmiş konkret qrafik və infrastruktur layihələri əsasında idarə olunan bu proses, həm regionun yenidən məskunlaşdırılması, həm də daxili iqtisadi resursların idarə edilməsi baxımından diqqət mərkəzindədir. Köç templərinin sürətlənməsi prosesin gedişatındakı cari sosial-iqtisadi dinamikanı və dövlət vəsaitlərinin xərclənməsinə nəzarət mexanizmlərini daha da aktuallaşdırır.
Mövzu ilə bağlı ekspertlər Crossmedia.az-a açıqlama veriblər.
Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağı bildirib ki, dövlətin bütün imkanları səfərbər etməsi və əhalinin böyük istəyi nəticəsində qayıdış prosesi artıq kütləvi xarakter alır:
"Təxminən proqnozum belədir ki, gələn il bu vaxt artıq insanların kütləvi köçü hər gün adi bir hala, qaynar bir hərəkətə çevriləcək. Bu gedişatda çox mühüm, mənəvi bir məqam var: işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyat qəbiristanlıqlardan başlayır. İnsanlar kəndləri bərpa olunmamışdan əvvəl qəbiristanlıqlara üz tutur, oraları təmizləyir, dünyasını dəyişənləri öz yurdlarında dəfn edirlər. Bu bərpa və mənəvi qayıdışın ən böyük göstəricisidir. Lakin daxili imkanlar və xarici investorlar hesabına təcili şəkildə iş yerlərinin açılması problemi də həll olunmalıdır. Çünki iş yoxdursa, verilən evdə daimi məskunlaşmaq çətin olacaq. Üstəlik, bəzi şirkətlərin fəhlə və ustaların maaşlarını həddindən artıq ləngitməsi kimi narazılıq yaradan nöqsanlar da dərhal aradan qaldırılmalıdır".
A.Nağı "Böyük Qayıdış"ın dayanıqlı uğuru üçün həm müsbət tendensiyaların stimullaşdırılmasının, həm də məşğulluq və maaş gecikmələri kimi problemlərin vaxtında ictimailəşdirilərək həll edilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.
Politoloq Aydın Quliyev isə bildirib ki, qayıdış prosesinin konkret qrafik əsasında aparılması gələcəklə bağlı optimist olmağa tam əsas verir:
"Prosesin bu templə davam edəcəyi təqdirdə, bir neçə illik qrafik çərçivəsində məcburi köçkünlərin demək olar ki, hamısının öz yurdlarına qayıdacağını görə biləcəyik. Bu gedişatda hər hansı bir problemin ola biləcəyi istisnadır, çünki yeni yerlərdə insanlar mənzillərlə yanaşı, iş yerləri ilə də təmin olunurlar. Eyni zamanda yollar, körpülər salınır, şəhər və qəsəbə yaşayış mühitini şərtləndirən bütün infrastruktur yaradılır. İndi köçüb həmin ərazilərdə yaşamağın mənəvi ləzzətini duyan insanların canlı təşviqatçılara çevrilməsi prosesini də fəallaşdırmaq lazımdır. Ora köçən hər bir vətəndaşımız Bakıda və ya digər rayonlarda yaşayan, köçməyə hələ də tərəddüd edən insanları inandırmaq yönümündə böyük qüvvədir və bu daxili təbliğat mütləq stimullaşdırılmalıdır".
A.Quliyev azad olunmuş ərazilərə insanların təminatlı yaşayışı üçün büdcədən ayrılmış vəsaitlərin xərclənməsi üzərində nəzarətin artırılmasının vacibliyini də vurğulayıb:
"Bu günlərdə Hesablama Palatasının hesabatında dövlət büdcəsində debitor borcların artması və müəyyən layihələrin icrasında vəsaitlərin qrafikə uyğun xərclənməməsi ilə bağlı məqamlar diqqəti çəkir. Əgər 'Böyük Qayıdış' prosesində də ayrılmış büdcənin vaxtında və tam şəkildə xərclənməməsi kimi hər hansı təzahürlər varsa, bunlar təcili surətdə ortadan qaldırılmalıdır. Çünki bu layihənin vaxtında və hərtərəfli icra olunması Azərbaycan dövləti üçün xüsusi strateji əhəmiyyət kəsb edir".
Fatimə Cabbarlı
10:05 26.06.2026
Oxunuş sayı: 52
