Rusiya dəniz aviasiyasının yaranma tarixi
Rusiyanın dəniz aviasiyasının tarixi XX əsrin əvvəllərində başlayır. İlk rus dəniz və hərbi pilotu hesab edilən leytenant Stanislav Dorojinski 1909-cu ildə Qara Dəniz Donanmasının tapşırığı ilə Fransaya göndərilərək təyyarə alıb və pilot hazırlığı keçib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, Dorojinski 1910-cu ilin sentyabrında Sevastopol yaxınlığında ilk uçuşlarını həyata keçirib. Həmin ilin sonunda isə şəhərdə Fransa istehsalı olan səkkiz təyyarədən ibarət aviasiya məktəbi fəaliyyətə başlayıb.
1911-ci ildə Baltik Donanmasında aviasiya bölmələri yaradılıb və dəniz pilotlarına kəşfiyyat, müşahidə və rabitə tapşırıqları verilib. Həmin dövrdə Rusiya Fransa və ABŞ istehsalı olan dəniz təyyarələri alaraq donanmanın hava imkanlarını genişləndirib.
Rus mühəndislər də dəniz aviasiyasının inkişafına mühüm töhfələr veriblər. Konstruktor Yakov Qakkel amfibiya təyyarələri hazırlayıb, Dmitri Qriqoroviç isə sonradan dünya aviasiyasında məşhurlaşan “uçan qayıq” tipli hidrotəyyarələrin müəllifi olub. Təyyarə konstruktoru İqor Sikorski də donanma üçün kəşfiyyat məqsədli üzən təyyarələr hazırlayıb.
Birinci Dünya müharibəsi zamanı dəniz aviasiyası ilk dəfə real döyüşlərdə istifadə olunub. 1914-cü ildə rus təyyarələri Almaniyanın “Breslau” kreyserinə hücum edərək onu geri çəkilməyə məcbur ediblər. Sonrakı illərdə dəniz aviasiyası kəşfiyyat, bombardman və düşmən gəmilərinə qarşı əməliyyatlarda fəal iştirak edib.
1916-cı ildə həyata keçirilən və Osmanlı imperiyasının mühüm limanlarından biri olan Zonquldaka qarşı hava hücumu isə tarixdə ilk strateji dəniz bombardman əməliyyatlarından biri hesab olunur. Rus hidrotəyyarələri liman infrastrukturu və gəmilərə ciddi zərbələr endiriblər.
Beləliklə, cəmi bir neçə təyyarə ilə fəaliyyətə başlayan Rusiya dəniz aviasiyası qısa müddətdə donanmanın mühüm zərbə qüvvələrindən birinə çevrilib.
00:30 18.07.2026
Oxunuş sayı: 52
