Süni intellekt yas prosesində yeni mərhələ yaradır – Ölən insanların rəqəmsal surətləri hazırlanır
ABŞ-də aparılan araşdırmalar göstərir ki, süni intellekt artıq vəfat etmiş insanların səsini, danışıq tərzini və davranışlarını təqlid edən rəqəmsal modellər yarada bilir. Mütəxəssislər bu texnologiyanın yas prosesinə təsirini və etik tərəflərini araşdırırlar.
Crossmedia.az xəbər verir ki, "Anadolu Agentliyi" bu barədə məlumat yayıb.
ABŞ-ın Kolorado Boulder Universitetinin informasiya elmləri üzrə tədqiqatçıları bildirirlər ki, böyük dil modellərinin inkişafı sayəsində vəfat etmiş şəxslərin geridə qoyduğu rəqəmsal məlumatlardan istifadə etməklə onların danışıq üslubunu, yazı tərzini və hətta mimikalarını təqlid edən süni intellekt çat-botları yaratmaq mümkündür.
Bu sahədə fəaliyyət göstərən şirkətlər istifadəçilərə yaxınlarının fotoşəkilləri, səs yazıları və digər rəqəmsal məlumatları əsasında gerçək insana çox bənzəyən avatarlar hazırlamaq imkanı təqdim edir. Beləliklə, insanlar itirdikləri yaxınlarının səsini yenidən eşidə, üzünü görə və onlarla virtual ünsiyyət qura bilirlər.
İki fərqli süni intellekt modeli
Araşdırma müəlliflərinin sözlərinə görə, bu texnologiya əsasən iki istiqamətdə inkişaf edir.
Birinci model vəfat etmiş şəxsin sağlığında yazdığı və ya səsləndirdiyi fikirləri olduğu kimi təqdim edən sadə sistemlərdən ibarətdir.
İkinci model isə daha inkişaf etmişdir. Bu sistemlər insanın danışıq tərzini, səs tonunu və söz seçimlərini təqlid edərək, onun heç vaxt demədiyi cümlələri belə həmin üslubda formalaşdıra və verilən suallara onun danışıq tərzinə uyğun cavab verə bilir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, hətta pulsuz süni intellekt platformalarında belə uyğun təlimatlarla vəfat etmiş ailə üzvünün üslubunda ünsiyyət qura bilən sadə modellər yaratmaq mümkündür.
Etik məsələlər diqqət mərkəzindədir
Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, insanlar bu sistemlərlə danışarkən süni intellekti vasitəçi kimi deyil, birbaşa itirdikləri insan kimi qəbul etməyə üstünlük verirlər.
Lakin mütəxəssislər vurğulayırlar ki, ən kiçik uyğunsuzluq belə istifadəçilərin etimadını sarsıda bilər. Məsələn, süni intellekt vəfat etmiş şəxsin həyatda ikən işlətmədiyi müraciət formasından və ya ifadədən istifadə etdikdə insanlar söhbəti dərhal dayandırmağa meylli olurlar.
Araşdırma müəllifləri bildirirlər ki, bu texnologiyanın məqsədi "deepfake" məzmun hazırlamaq və insanları aldatmaq deyil. Əsas hədəf yaxınını itirmiş insanlara psixoloji dəstək göstərmək, onların yas prosesini daha yüngül keçirməsinə kömək etməkdir.
03:50 15.07.2026
Oxunuş sayı: 72
