Aqrar sektorda yeni istiqamət: Giləmeyvə ixracına diqqət artır
Azərbaycanda kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunda
ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və yerli istehsalın artırılması baxımından
giləmeyvəçilik perspektivli sahələrdən biri hesab olunur. Xüsusilə moruq,
çiyələk, böyürtkən, qaragilə və digər giləmeyvələrə həm daxili, həm də xarici
bazarlarda tələbatın olması bu sahənin iqtisadi potensialını artırır. Lakin
istehsal həcminin yüksəldilməsi ilə yanaşı, məhsulun keyfiyyətinin qorunması,
saxlanması, qablaşdırılması, emalı və rəqabətqabiliyyətli qiymətlərlə ixracı da
mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Göygöldə keçirilən “III Moruq festivalı”nda kənd təsərrüfatı nazirinin
müavini Seymur Səfərlinin giləmeyvə istehsalının artırılmasının qarşıdakı dövr
üçün əsas hədəflərdən biri olduğunu açıqlaması bu sahənin inkişafına diqqəti
yenidən artırıb. Ölkədə intensiv bağçılığın genişlənməsi fonunda giləmeyvəçilik
üzrə də yeni istehsal imkanlarının yaradılması nəzərdə tutulur. Bu istiqamətdə
fermerlərin stimullaşdırılması, müasir aqrotexniki üsulların tətbiqi və
investisiyaların cəlb edilməsi əsas məsələlərdəndir.
Bununla belə, istehsalın artırılması avtomatik olaraq fermerlərin gəlirlərinin və ixrac göstəricilərinin yüksəlməsi demək deyil. Giləmeyvələr tez xarab olan məhsullar olduğundan onların saxlanması üçün soyuducu anbarların, daşınması üçün xüsusi logistika imkanlarının və emal müəssisələrinin olması vacibdir. Eyni zamanda, xarici bazarlarda rəqabət aparmaq üçün məhsulların beynəlxalq keyfiyyət və təhlükəsizlik standartlarına uyğunlaşdırılması tələb olunur.

İqtisadçı Xalid Kərimli Crossmedia.az-a
açıqlamasında bildirib ki, gilas istehsalının genişləndirilməsi həm regionlarda
məşğulluğun artmasına, həm də kənd təsərrüfatının inkişafına müsbət təsir
göstərə bilər:
“Lakin burada söhbət təkcə gilasın yetişdirilməsi və yığımının təşkili ilə
məhdudlaşmamalıdır. Əsas məsələ bütöv aqrar dəyər zəncirinin
formalaşdırılmasıdır.
Çünki yalnız istehsalın artırılması ilə istənilən nəticəni əldə etmək mümkün
deyil. Məhsulun satışı, saxlanması, soyudulması və ixracı düzgün təşkil
olunmadıqda bazarda bolluq yaranır, qiymətlər kəskin aşağı düşür. Nəticədə
fermer qazanc əldə etmək əvəzinə zərərlə üzləşə bilər.
Ona görə də tinglərin yetişdirilməsindən başlayaraq məhsul istehsalı,
saxlanma, qablaşdırma, daşınma və xarici bazarlara çıxışa qədər bütün
mərhələləri əhatə edən aqrar dəyər zənciri qurulmalıdır. Bu yanaşma həm əlavə
dəyərin yaradılmasına, həm də ixrac imkanlarının genişlənməsinə şərait yarada
bilər.
Əks halda, yalnız əkin sahələrinin genişləndirilməsi və məhsul yığımının
artırılması gözlənilən iqtisadi səmərəni verməyəcək. Xüsusilə satış imkanları
məhdud olduqda istehsalın artması fermerlər üçün əlavə problemlər yarada bilər.
Digər vacib məqam isə müasir aqrotexniki üsulların tətbiqidir. Ənənəvi
bağçılıq və gilasçılıq metodları ilə məhsuldarlıq arzuolunan səviyyəyə çatmaya
bilər. Müasir texnologiyaların, intensiv bağçılıq üsullarının tətbiqi isə həm
məhsuldarlığın yüksəldilməsinə, həm də istehsalın iqtisadi səmərəliliyinin
artırılmasına imkan verər”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
15:00 18.11.2026
Oxunuş sayı: 236