Uzun illər yüksək çəki beyin sağlamlığına necə təsir edir?
Uzun illər ərzində yüksək bədən kütlə indeksi yaşlı insanlarda yaddaşın və digər koqnitiv funksiyaların daha sürətlə zəifləməsi ilə əlaqələndirilir. Araşdırma bu əlaqənin xüsusilə 65 yaşdan yuxarı şəxslərdə daha güclü olduğunu göstərib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Journal of Neurology” jurnalında dərc olunub.
Araşdırmaçılar ABŞ-də 1996–2020-ci illəri əhatə edən “Health and Retirement Study” layihəsinin 8252 iştirakçısının məlumatlarını təhlil ediblər. Tədqiqatın başlanğıcında iştirakçılarda koqnitiv pozuntu qeydə alınmayıb, onların orta yaşı 59 olub. Müşahidə orta hesabla 17,5 il davam edib.
Alimlər bədən kütlə indeksini yalnız bir dəfə aparılan ölçmə əsasında deyil, illər ərzindəki dəyişiklikləri nəzərə alaraq qiymətləndiriblər. Yaddaş və icraedici funksiyalar, yəni hərəkətləri planlaşdırmaq, təşkil etmək və problemləri həll etmək üçün vacib olan bacarıqlar da təhlil edilib.
Nəticələr göstərib ki, uzun müddət yüksək bədən kütlə indeksinə malik olmaq ümumi koqnitiv göstəricilərin, yaddaşın və icraedici funksiyaların daha sürətlə zəifləməsi ilə əlaqəlidir. Bu əlaqə sosial-demoqrafik xüsusiyyətlər, həyat tərzi və sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alındıqdan sonra da qorunub.
Tədqiqatda 65 yaşdan yuxarı şəxslərdə bu əlaqənin 50–65 yaş aralığındakı iştirakçılarla müqayisədə daha güclü olduğu müəyyən edilib. Koqnitiv göstəricilərin sonrakı zəifləməsi ilə ən güclü əlaqə isə səkkiz il ərzində qeydə alınıb.
Müəlliflərin fikrincə, beyin sağlamlığını qiymətləndirərkən yalnız cari çəki deyil, insanın uzun illər ərzindəki çəki tarixçəsi də nəzərə alınmalıdır.
06:42 04.11.2026
Oxunuş sayı: 60
