Cəmiyyət

Diş sağlamlığına laqeydlik baha başa gəlir

Diş sağlamlığı insanın ümumi sağlamlığının və həyat keyfiyyətinin mühüm göstəricilərindən biridir. Dişlər yalnız qidaların çeynənilməsi və həzm prosesinin normal getməsi üçün deyil, həm də danışıq, üz quruluşu və estetik görünüş baxımından vacib rol oynayır. Buna baxmayaraq, bir çox insan ağız boşluğunun sağlamlığına yalnız ağrı, narahatlıq və ya ciddi problem yarandıqdan sonra diqqət yetirir. Halbuki diş xəstəliklərinin əksəriyyəti ilkin mərhələdə aşkarlandıqda daha asan və az xərc tələb edən üsullarla müalicə oluna bilər.

Son dövrlər diqqət çəkən məqamlardan biri də dişlərin erkən yaşda itirilməsi hallarının müşahidə olunmasıdır. Əvvəllər daha çox yaşlı insanlarla əlaqələndirilən bu problem indi gənclər arasında da narahatlıq doğurur. Bəzi hallarda kariyesin vaxtında müalicə edilməməsi, diş əti xəstəlikləri, düzgün olmayan ağız gigiyenası və stomatoloqa müraciətin gecikdirilməsi dişlərin itirilməsinə qədər gətirib çıxara bilir. Bununla yanaşı, gündəlik qidalanma vərdişləri, şəkərli və turşulu içkilərin həddindən artıq qəbulu, siqaret və digər zərərli vərdişlər də ağız boşluğunun sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.

Problemin digər tərəfi isə insanların stomatoloji müayinələrə münasibətidir. Bir çoxları diş həkiminə yalnız ağrı yarandıqda müraciət edir, profilaktik müayinələrin əhəmiyyətini isə nəzərə almır. Nəticədə ilkin mərhələdə aşkarlana və müalicə oluna biləcək problemlər daha ciddi fəsadlara çevrilir. Xüsusilə gənc yaşlarda diş itkisi yalnız sağlamlıq problemi deyil, həm də insanın psixoloji vəziyyətinə, özünəinamına, sosial münasibətlərinə və maddi vəziyyətinə təsir edən amildir.

Dişlərin erkən itirilməsinin qarşısını almaq üçün düzgün qulluq vərdişlərinin formalaşdırılması, balanslı qidalanma və müntəzəm stomatoloji müayinələr mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Crossmedia.az-a açıqlamasında diş həkimi Rahib Qurbanov bildirib ki, pasiyentlər hər altı aydan bir stomatoloqa müraciət etməlidirlər:

“Bu zaman ağız boşluğu müayinə olunur, kariyes və digər problemlər aşkar edilir. Əgər kariyes ilkin mərhələdədirsə, vaxtında müdaxilə edilərək çürümüş hissə təmizlənir və diş plomb edilir. Bu, stomatoloji xidmətin əsas istiqamətlərindən biridir.

Həkim müayinəsindən sonra ağız boşluğunda hər hansı problemin olub-olmadığını dəqiq müəyyənləşdirmək mümkündür. Müasir dövrdə bunun üçün xüsusi kameralar və digər texnoloji vasitələrdən də istifadə olunur. Bu vasitələr ağız boşluğundakı problemləri daha aydın görməyə imkan verir.

Digər mühüm amil isə pasiyentlərin səhlənkarlığıdır. Bəzi insanlar həkimə müraciət etməyi uzun müddət təxirə salır və yalnız problem son həddə çatdıqda stomatoloqa üz tuturlar. Bu da dişlərin vəziyyətinin daha da pisləşməsinə səbəb olur. Belə halların yaranmasında ağız boşluğuna qulluğun zəif olması da mühüm rol oynayır.

Bununla yanaşı, elə pasiyentlər də var ki, mütəmadi olaraq həkim müayinəsindən keçsələr də, dişlərində daha çox problemlə qarşılaşırlar. Buna səbəb kimi qidalanma ilə bağlı çatışmazlıqları, o cümlədən orqanizmdə kalsium, maqnezium və dəmir çatışmazlığını göstərmək olar. Bu kimi hallar diş minasının zəifləməsinə, dişlərin qırılmasına və çürümə hallarının artmasına gətirib çıxara bilər.

Bu problemlərə daha çox qadınlarda rast gəlindiyini düşünürəm. Bunun səbəblərindən biri hamiləlik dövrü ilə əlaqələndirilir. Hamiləlik zamanı ana orqanizmində baş verən dəyişikliklər, qida maddələrinə tələbatın artması diş sağlamlığına da təsir göstərə bilər.

Diş sağlamlığının qorunmasında düzgün qidalanma da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kalsiumla zəngin qidalara, məsələn, yumurta, keşniş, şüyüd, yaşıl alma və süd məhsullarına, o cümlədən qatıq və pendirə üstünlük vermək faydalıdır”.

Məhəbbət Tərlanoğlu

Mövzular:

diş sağlamlığı diş itkisi gənclərdə diş itkisi kariyes diş çürüməsi ağız boşluğu gigiyenası

🖨 Çap et

21:00 03.11.2026

Oxunuş sayı: 65