CROSSMEDIA - Analitik İnformasiya Portalı

Axtarılan söz: psixologiya

03:23 07.10.2026

Bir otaqdan digərinə keçəndə niyə fikrinizi itirirsiniz?

156

“Qapı effekti” və ya “məkanın yenilənməsi effekti” insanın yeni otağa daxil olduqda az əvvəl nə etmək istədiyini unutması ilə müşahidə olunan geniş yayılmış yaddaş hadisəsidir. Crossmedia.az xəbər verir ki, Psixoloqların fikrincə, insan beyni fasiləsiz zaman axınını ayrı-ayrı hadisələrə bölərək emal edir. Yeni otağa və ya fərqli məkana daxil olduqda beyin bunu əvvəlki hadisənin sona çatdığı və yeni hadisənin başladığı sərhəd kimi qəbul edir. Bu zaman əvvəlki hadisəyə aid məlumat uzunmüddətli yaddaşa ötürülür, qısamüddətli yaddaş isə yeni məlumatların qəbuluna hazırlanır. Bəzən bu proses zamanı insanın hələ ehtiyac duyduğu fikir də unudula bilər. Fiziki və virtual mühitlərdə aparılan elmi təcrübələr göstərib ki, qapıdan keçmək cavabvermə sürətini azalda və unutqanlığı artıra bilər. Bu təsir xüsusilə insan eyni anda bir neçə işlə məşğul olduqda daha nəzərəçarpan olur. Mütəxəssislərin fikrincə, oxşar yaddaş pozuntuları kompüterdə başqa səhifəyə keçdikdə, hekayədə zamanın qəfil dəyişməsi və ya diqqətin gözlənilmədən yayındırılması zamanı da baş verə bilər. Bununla belə, hadisə sərhədləri yaddaş üçün yalnız mənfi təsir yaratmır. Onlar müxtəlif məlumatların bir-birinə qarışmasının qarşısını alaraq informasiyanın daha yaxşı təşkilinə də kömək edə bilər. Unudulan fikri xatırlamaq üçün mütəxəssislər əvvəlki addımları fiziki olaraq geri təkrarlamağı və ya bir məkandan digərinə keçərkən görmək istədiyiniz işi şüurlu şəkildə özünüzə təkrar etməyi tövsiyə edirlər.