Bakı-Aşqabad xəttində nə dəyişir? - Azərbaycan və Türkmənistan arasında yeni iqtisadi mərhələ
Azərbaycan və Türkmənistan arasında strateji əhəmiyyət daşıyan enerji əməkdaşlığı məsələləri son görüş çərçivəsində geniş şəkildə müzakirə olunub.
İki ölkə rəsmiləri arasında baş tutan bu təmaslar, xüsusilə neft-qaz sahəsində mövcud imkanların dəyərləndirilməsi və gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Görüşdə qarşılıqlı səfərlərin və davamlı dialoqun ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsində əsas rol oynadığı xüsusi vurğulanıb.
Tərəflər həmçinin zəngin enerji resurslarına malik olan Azərbaycan və Türkmənistanın bu sahədə əməkdaşlığı genişləndirmək üçün əlverişli şəraitə sahib olduqlarını qeyd ediblər.
Birgə layihələrin həyata keçirilməsi, institusional mexanizmlərin gücləndirilməsi və qarşılıqlı etimad mühitinin möhkəmləndirilməsi fonunda enerji tərəfdaşlığının daha da inkişaf etdirilməsi zərurəti ön plana çıxarılıb.
Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyinin İqtisadiyyat İnstitutunun direktor müavini Allahyar Muradov Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb:
"Azərbaycan-Türkmənistan əlaqələri son illərdə xeyli fəallaşıb və hazırda onları yalnız enerji tərəfdaşlığı kimi deyil, strateji, çoxsahəli əməkdaşlıq kimi qiymətləndirmək daha düzgündür. Belə ki, Azərbaycan və Türkmənistan enerji sahəsində əsas əməkdaşlıq xətti Xəzər dənizi üzərində qurulmuşdur. Bu istiqamətdə ən mühüm dönüş nöqtələrindən biri 2021-ci ildə “Dostluq” yatağının birgə kəşfiyyatı və işlənməsi barədə memorandumun imzalanması olmuşdur. Bu sənəd uzun müddət həssas sayılan bir sahəni əməkdaşlıq mövzusuna çevirdi və iki ölkə arasında qarşılıqlı etimadı xeyli artırdı.
Bundan başqa, iki ölkə arasında nəqliyyat və logistika əməkdaşlığı da mühüm yer tutur. Azərbaycan və Türkmənistan Xəzərin iki sahilində yerləşdiyi üçün Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Türkmənbaşı limanı, dəmir yolu və bərə xətləri üzərindən əlaqələr Orta Dəhlizin vacib hissəsi kimi nəzərdən keçirilir.
2022-ci ildə Azərbaycan-Türkmənistan-Türkiyə formatında nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq memorandumu imzalanmışdır. 2025-2026-cı illərdə də tərəflər tranzit, logistika, rəqəmsallaşma və liman əməkdaşlığını genişləndirməyi prioritet kimi yenidən təsdiqləyiblər.
2026-cı ilin aprelində Bakıda Türkmənistan nümayəndə heyətinin Azərbaycan iqtisadiyyat, nəqliyyat, dəmir yolu və liman rəhbərliyi ilə görüşləri də bunu göstərir. Bu xəttin iqtisadi nəticələri də artıq görünməkdədir. Belə ki, 2025-ci ildə iki ölkə arasında tranzit daşımalar 15 faizə qədər artmışdır.
Ticarət-iqtisadi və investisiya əlaqələri də genişlənməkdədir. Tərəflər hökumətlərarası komissiya mexanizmi vasitəsilə iqtisadi tərəfdaşlığın prioritetlərini müzakirə edir, investisiya forumları və biznes tədbirləri vasitəsilə qarşılıqlı imkanları müzakirə edirlər. 2026-cı ilin əvvəlində və aprelində keçirilən görüşlərdə iqtisadi əməkdaşlığın davamlı inkişafı və strateji prioritetləri ayrıca vurğulanıb.
Siyasi-diplomatik sahədə münasibətlər kifayət qədər intensivdir. 2025-ci ildə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər baş tutub, 2026-cı ilin yanvarında isə Türkmənistan xarici işlər naziri Azərbaycan səfiri ilə görüşdə siyasi-diplomatik, ticarət-iqtisadi və mədəni-humanitar istiqamətləri ayrıca müzakirə edib. Bu, əlaqələrin yalnız bir sektora söykənmədiyini göstərir.
Bunlarla yanaşı, iki ölkə arasında mədəni-humanitar əlaqələr də gündəmdədir. Belə ki, mədəni əlaqələr, parlamentlərarası dialoq və humanitar əməkdaşlıq istiqamətində real addımlar atılır. 2025-ci ildə Füzuli şəhəri ilə Arkadağ şəhəri arasında qardaşlaşmış şəhər münasibətlərinin qurulması və Füzulidə məscid tikintisi ilə bağlı razılığın əldə olunması bu sahədə simvolik əhəmiyyət daşıyır.
2026-cı ilin fevralında isə Türkmənistanın Azərbaycandakı səfirliyində Milli Məclis üzvlərinin və AMEA nümayəndəsinin iştirakı ilə dəyirmi masa keçirilib.
Ümumilikdə, Azərbaycan-Türkmənistan arasında enerji və Xəzər resursları üzrə, tranzit, liman, dəmir yolu və Orta Dəhliz, ticarət-iqtisadi və investisiya münasibətləri, siyasi-diplomatik koordinasiya, mədəni-humanitar istiqamətlər üzrə əlaqələr genişlənməkdədir".
Elmir Heydərli
13:00 23.04.2026
Oxunuş sayı: 881
