Azərbaycan eksperti Pentaqon rəhbərinə səsləndi: Camaatın başına raket yağdırırsansa...
Son günlər Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda İran ətrafında yaranmış gərginlik və tərəflərin qarşılıqlı ittihamları beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Xüsusilə ABŞ rəsmilərinin səsləndirdiyi bəyanatlar və regiondakı hərbi proseslər müxtəlif müzakirələrə səbəb olur. Mövcud vəziyyətin səbəbləri və mümkün nəticələri ilə bağlı ekspertlər fərqli mövqelər irəli sürür.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən hərbi ekspert İbrahim Rüstəmli ABŞ rəsmilərinin İranla bağlı ritorikasını bir qədər məntiqdən kənar səsləndiyini hesab edir:
"Çünki İran total şəkildə bir neçə istiqamətdən ağır zərbələrə məruz qalmış ölkədir. Və bu ölkə öz müqavimətini, ayaqda durmaq qabiliyyətini qorumaq üçün mütləq müdafiəyə keçməli idi. Hərbdə belə bir deyim var: ən yaxşı, ən etibarlı müdafiə hücumdur. Yəni İranın bu zərbələrə demək olar ki, eyni səviyyədə cavab verməsi həm də İranın öz hərbi potensialını göstərmək istəyi ilə irəli gəlirdi. İranın bundan başqa çıxış yolu da yox idi. Hazırda İran İsraildə nüvə silah bazasını partlatmaqla bağlı və digər məsələlərlə bağlı müəyyən bəyanatlar səsləndirir. Bu bəyanatların arxasında da İran yenə özünü müdafiə niyyətini, məqsədini bildirmiş olur.
Yəni indiki vəziyyət ondan ibarətdir ki, İrana ABŞ bazalarından, xüsusilə bir sıra müsəlman ölkələrində yerləşən bazalarından total hücumlar olunur. İran isə bu hücumlara cavab vermək məcburiyyəti qarşısındadır. Ona görə də görürük ki, müəyyən oyunlar oynanır və hər bir oyunun arxasında da təbii olaraq müəyyən məqsədlər dayanır. Məsələn, ABŞ-nin əsas məqsədi ondan ibarətdir ki, dünyadakı bütün neft, qaz və digər resursları öz əlində cəmləşdirsin və özünü alternatifsiz bir güc mərkəzi kimi təqdim etsin. Yaxud digər ölkələrə ABŞ-nin ən böyük güc mərkəzi olduğunu qəbul etdirsin. Bu məsələ mərhələli şəkildə, çox mürəkkəb kombinasiyalarla işlənib. Onların arxasında yalnız İranı çökdürmək məqsədi güdülmür. Daha böyük perspektivlər üçün planlar qurulub və ABŞ-nin İranın bu cür total şəkildə əks hücuma keçməsini gözləmədiyini demək olar. Bu mənada İranla münasibətdə ABŞ-nin xəyal qırıqlığı yaşadığını söyləmək olar. Amma bununla bu, ABŞ-nin çox ciddi səhvi oldu. Müharibədə əsasən iki ölkə iştirak edir- İran və ABŞ. Ancaq hələ indiyə kimi ABŞ ərazisinə bir dənə də raket atılmayıb. Bu sistem o qədər düşünülmüş şəkildə qurulub ki, məsələn İrana bir müsəlman dövləti olaraq digər müsəlman dövlətində yerləşən ABŞ bazasından hücum edilməsi bu ölkələr arasındakı münasibətləri kəskin şəkildə zədələyir. İranla Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətləri pozmaq məqsədilə də müəyyən addımlar atılır".
Bütün müharibələrin əleyhinə olduğunu bildirən ekspert xüsusilə yaxın qonşu ölkələrdə baş verən hərbi əməliyyatların arzuolunmaz olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, İranda baş verən hərbi əməliyyatlar region ölkələrinə, o cümlədən Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür: "Məsələn, İranla Azərbaycan arasındakı sərhədlərin müəyyən müddətə bağlanması Azərbaycanda çox ciddi ərzaq bahalaşmasına gətirib çıxardı. Bir neçə günlük sərhədlərin bağlanması kartofun, bananın və digər ərzaq məhsullarının bahalaşması ilə nəticələndi. Yəni heç bir müharibə nəticəsiz qalmır. Ona görə də xüsusilə coğrafi baxımdan yaxın olan ölkələrdə hərbi əməliyyatların getməsi region üçün əlavə problemlər yaradır".
İ.Rüstəmovun fikrincə, bu hücumlar İran tərəfindən atılmış, yəni bir dövlət olaraq onların düşündüyü və planlaşdırdığı əməliyyat idi:
"Ona görə də indi Pentaqon rəhbəri çox şey deyə bilər. Sən camaatın başına raket yağdırırsansa, camaat da durub gözləməli deyil ki... Bunun özü də bir məntiqdir. Amma bu söhbətdə İranı çöktürməkdən daha çox müsəlman xalqlarını, müsəlman dövlətlərini bir-birinə vurmaq məqsədi güdülür və bu çox təhlükəli bir məqsəddir. Qardaşı qardaşa düşmən etmək məqsədi güdülür. İranla bağlı mövqeyimiz aydındır. 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı İranın Azərbaycana heç bir dəstəyi olmadı. Nəinki dəstəyi olmadı, İran həm də müəyyən mənada maneçilik törədirdi. Fars rejiminin Azərbaycana qarşı münasibəti də aydındır.
Onlar Azərbaycana hansı münasibəti bəsləyirlərsə, Azərbaycan da onlara eyni münasibəti göstərir. ABŞ də artıq çox ciddi münaqişə ocaqları yaratmaqdadır. Bu zərbələrin çoxlu insan qırğınına səbəb olması da təəssüf doğurur. Dinc insanlar, uşaqlar həyatını itirir, evlər, eşiklər dağılır, ölkələr viran qoyulur.
Əlbəttə, bütün bunlar arzuolunmazdır. Ona görə də Pentaqon rəhbəri yaxşı olardı ki, öz siyasətində müəyyən korrektələr, kardinal dəyişikliklər etsin və bu münaqişəyə son qoysun. Dünyanın hər şeydən çox sülhə ehtiyacı var. Əgər 5–10 il bundan qabaq dünyada ölüm riski 30–35 faiz idisə, indi bu göstərici 50–55 faizə qalxıb. Yəni çoxlu insan itkisi müşahidə olunur.
Bütün bunların arxasında isə hər hansı bir təcavüzə və ya işğala bəraət qazandırmaqdan çox varlanmaq, enerji, neft və qaz resurslarını ələ keçirmək niyyəti güdülür. Ona görə bütün hallarda ABŞ-nin İsraillə birlikdə İranı vurmaq və İranda müharibəyə başlamaq kampaniyası pislənir və İranın bu məsələlərə adekvat cavab verməsi təbii hesab olunur. Bu, özünümüdafiə instinktidir. İran sadəcə əlini-qolunu yanına salıb bu zərbələrə münasibətsiz şəkildə qala bilməz. Təsir əks təsirə bərabərdir. Bu, fizika qanunudur. Ona görə də hər şey zəncirvari şəkildə baş verir".
Sonda ekspert bildirib ki, əgər bu gün Pentaqon rəhbəri İranı günahlandırırsa, bu birtərəfli münasibətdir: "O bilməlidir ki, bu məsələlərdə İranın nə qədər günahı varsa, ABŞ-nin də o qədər günahı, yaxud məsuliyyəti var".
15:13 13.03.2026
Oxunuş sayı: 141
