McDonald’s və KFC ürək-damar xəstəliklərinə yol açır - Ekspertdən şok faktlar
Fast-food məhsullarının, xüsusilə McDonald’s və KFC kimi geniş yayılmış qida şəbəkələrinin menyusunda yüksək kalorili, duzlu və yağlı məhsulların olması onların müntəzəm istehlakının sağlamlığa təsiri məsələsini gündəmə gətirir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sağlam qidalanmada duz, sərbəst şəkər və doymuş yağların qəbulunun məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edir.
Fast-foodun sağlamlığa təsiri isə yalnız ayrı-ayrı məhsullarla deyil, onların nə qədər tez-tez və hansı miqdarda istehlak edilməsi ilə də bağlıdır. Bu baxımdan əsas müzakirə mövzusu fast-foodun birdəfəlik qəbulundan daha çox, belə qidaların müntəzəm şəkildə gündəlik rasionun əsas hissəsinə çevrilməsinin yarada biləcəyi risklərdir.
Crossmedia.az-a açıqlamasında qida eksperti Fərid Səfərov McDonald's və KFC kimi fast-food məhsullarının avtomatik olaraq “zərərli qida” adlandırılmasının düzgün olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, əsas risk bu məhsulların tez-tez, böyük porsiyalarda və balanssız şəkildə istehlak edilməsidir.
“Bu məhsulların tərkibində yüksək miqdarda enerji, doymuş yağ, duz və bəzi hallarda əlavə şəkər ola bilər. Əsas risklərdən biri yüksək kalori və yağ qəbuludur. Burger, qızardılmış toyuq, kartof-fri, souslar və şirin içkilərin birlikdə istehlakı bir yeməkdə gündəlik enerji ehtiyacının əhəmiyyətli hissəsini verə bilər. Bu qidalar müntəzəm qəbul edildikdə artıq çəki və piylənmə riskini artırır. Xüsusilə fiziki aktivliyi az olan insanlarda bu təsir daha nəzərəçarpandır”, - deyə ekspert qeyd edib.
Fərid Səfərov fast-food məhsullarında duz və doymuş yağların miqdarına da diqqət çəkib: “Fast-food menyularının tez-tez istehlakı uzunmüddətli perspektivdə arterial təzyiqin yüksəlməsinə və ürək-damar xəstəlikləri riskinin artmasına töhfə verə bilər. Doymuş yağların çox qəbul edilməsi də qanda LDL, yəni “pis” xolesterinin yüksəlməsinə və ürək-damar sistemi üçün risklərin artmasına səbəb ola bilər”.
Ekspertin sözlərinə görə, fast-foodun digər çatışmazlığı lif, tərəvəz, meyvə və digər mikroelementlərlə zəngin qidaları əvəz etməsidir: “İnsan gündəlik qidalanmasında fast-fooda üstünlük verdikdə rasionun ümumi keyfiyyəti aşağı düşür. Uzun müddət belə qidalanma insulin müqaviməti, 2-ci tip diabet, piylənmə və metabolik pozğunluqların inkişaf riskinə təsir göstərə bilər”.
Fərid Səfərov qızardılmış məhsulların hazırlanma üsulunun da əhəmiyyətli olduğunu vurğulayıb: “Yağın yüksək temperaturda uzun müddət istifadə edilməsi yağın keyfiyyətinin pisləşməsinə və arzuolunmaz oksidləşmə məhsullarının yaranmasına səbəb ola bilər. Lakin konkret restoran məhsulunun təhlükəsizliyi və tərkibi yalnız ümumi “fast-food” anlayışı ilə deyil, istifadə olunan xammal, reseptura, porsiya ölçüsü, bişirmə və yağın idarə olunması ilə qiymətləndirilməlidir”.
Ekspert fast-food məhsullarının tamamilə qadağan edilməsinin deyil, onların istehlak tezliyi və porsiya ölçüsünün nəzərə alınmasının daha doğru olduğunu bildirib: “McDonald's və KFC məhsullarını ara-sıra və ölçülü porsiyada qəbul etmək sağlam insan üçün avtomatik olaraq ciddi fəsad demək deyil. Əsas təhlükə onların gündəlik və ya çox tez-tez, xüsusilə də tərəvəz, meyvə, tam taxıl və digər qida baxımından zəngin məhsulların əvəzinə istehlak edilməsidir. Sağlam qidalanmada əsas prinsip fast-foodu tamamilə qadağan etməkdən çox, tezliyə, porsiyaya və ümumi rasionun balansına nəzarət etməkdir”.
Nigar Xəlilli
19:25 07.10.2026
Oxunuş sayı: 198
