Suqovuşan və Talışın azad edilməsinin altıncı ildönümü
2020-ci il oktyabrın 3-də Azərbaycan Ordusu Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsini və Talış kəndini erməni işğalından azad etdi. Bu hadisə Vətən müharibəsinin yeddinci günündə baş verdi və şimal cəbhəsində mühüm strateji əhəmiyyətə malik torpaqların geri qaytarılması ilə yadda qaldı. Bu gün həmin tarixdən altı il ötür. Suqovuşanın tarixi adı sovet dövründə Madagiz kimi dəyişdirilmişdi. 1991-1992-ci illərdə Azərbaycan qüvvələri bu ərazini qısa müddətə azad etsə də, 1994-cü ilin aprelində o, yenidən işğal olundu. O vaxtdan etibarən düşmən burada güclü müdafiə xətləri qurmuş, yüksəklikləri və Suqovuşan su anbarını nəzarətdə saxlamışdı. Talış kəndi də eyni taleyi yaşamışdı. XVIII-XIX əsrlərdə Gülüstan məlikliyinin mərkəzlərindən biri olmuş bu kənd də uzun illər işğal altında qalmışdı.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan əks-hücum əməliyyatı zamanı Azərbaycan Ordusu şimal-şərq istiqamətində irəliləyərək düşmənin möhkəmləndirdiyi mövqelərə hücum etdi. Oktyabrın 3-də Suqovuşan–Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə Ermənistan silahlı qüvvələrinin 77-ci tank taborunun dörd tankı məhv edildi, üç tank isə qənimət götürüldü. 5-ci dağ-atıcı alayın müdafiə sahəsinə endirilən artilleriya zərbələri nəticəsində düşmən ciddi canlı qüvvə və texnika itkisinə məruz qaldı. Bəzi bölmələr mövqelərini tərk edərək geri çəkildi. Nəticədə Suqovuşan qəsəbəsi və Talış kəndi tamamilə azad olundu.
Həmin gün Prezident İlham Əliyev Madagiz adının ləğv edilərək tarixi Suqovuşan adının bərpa olunduğunu elan etdi. Azərbaycanın üçrəngli bayrağı hər iki yaşayış məntəqəsində ucaldıldı. Suqovuşanın azad edilməsi yalnız hərbi baxımdan deyil, eyni zamanda su təminatı baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Su anbarının nəzarətə keçməsi Tərtər, Goranboy və ətraf rayonlara suyun verilməsini bərpa etdi.
Eyni gündə Cəbrayıl rayonunun Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy, Quycaq kəndləri və Füzuli rayonunun Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndi də işğaldan azad edildi. Bu qələbələr cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində Azərbaycan Ordusunun üstünlüyünü daha da möhkəmləndirdi.
Azad edilmənin ardınca “Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalı təsis olundu. Prezidentin müvafiq sərəncamları ilə bir qrup hərbi qulluqçu bu medalla təltif edildi. 2021-ci ildə dövlət başçısı Suqovuşan və Talışda bayrağın rəsmi qaldırılması mərasimində iştirak etdi. Sonrakı illərdə bu ərazilərdə yol infrastrukturu bərpa olundu, yaşayış və təsərrüfat obyektlərinin yenidən qurulmasına başlanıldı.
Altı il keçməsinə baxmayaraq, 2020-ci il oktyabrın 3-də baş verən hadisələr Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası yolunda atılmış mühüm addımlardan biri kimi yadda qalır. Suqovuşan və Talışın azad edilməsi göstərdi ki, uzun illər ərzində möhkəmləndirilmiş müdafiə xətləri belə, peşəkar ordu və xalqın iradəsi qarşısında dayanıqlı ola bilməz. Bu torpaqlar bu gün artıq yalnız keçmişin xatirəsi deyil, bərpa və inkişaf prosesinin canlı nümunəsidir.
Zeynəb Həsən
14:00 03.10.2026
Oxunuş sayı: 60
