BESA: Ermənistan Qərb və İsrailə yaxınlaşdıqca İran təzyiq göstərir
İsrailin Begin-Sadat Strateji Araşdırmalar Mərkəzi (BESA) İranın Ermənistan üzərində artan geosiyasi təzyiqini əks etdirən məqalə dərc edib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, məqaləyə görə, Ermənistan xarici işlər nazirinin müavini Kostanyanın ötən ay İsrailə səfəri və Orta Asiyadan Avropaya yeni nəqliyyat dəhlizinin yaradılmasını nəzərdə tutan TRIPP layihəsi ilə bağlı görüşləri Tehranda ciddi narahatlıq yaradıb.
BESA-nın təhlilinə görə, İranın reaksiyası Ermənistanın coğrafi mövqeyi, rejimin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar və regional siyasətdəki “qırmızı xətləri” əhatə edən dərin strateji narahatlığı göstərir. Səfər Tehranda Ermənistanın İran və Rusiyadan müstəsna asılılığından tədricən uzaqlaşaraq Qərb və İsrailin siyasi, hərbi və texnoloji şəbəkələri ilə yaxınlaşması kimi qəbul edilib.
Məqalədə vurğulanır ki, İran Ermənistanı həyati geosiyasi aktiv kimi görür. Ermənistan, Avrasiya İqtisadi Birliyinə birbaşa quru çıxışı olan yeganə ölkə olaraq qalır və Azərbaycanı onun bölgəsi Naxçıvan və Türkiyə ilə birləşdirən dəhlizin formalaşmasına qarşı bufer rolunu oynayır. BESA Tehran tərəfindən bu layihənin İranın Ermənistana birbaşa çıxışını azaldacağı, Cənubi Qafqazdakı təsirini zəiflədəcəyi və şimal sərhədlərində İsrail, Türkiyə və Qərb dövlətlərinin iştirakını gücləndirə biləcəyi kimi dəyərləndirildiyini qeyd edir.
Məqalədə İranın TRIPP-i sadəcə infrastruktur layihəsi deyil, mövcudluq təhlükəsi kimi qəbul etdiyi vurğulanır. BESA, İranın ABŞ və İsraildən gələn təzyiqin geosiyasi davamı kimi bu layihəni strateji məhdudlaşdırma planının bir hissəsi kimi də gördüyünü bildirir.
BESA qeyd edir ki, İranın narahatlıqları Ermənistan rəsmilərinin bəyanatlarındakı dəyişikliklərlə nəticələnib. İrəvanın açıqlamaları İranı əsas müttəfiq və strateji tərəfdaş kimi xarakterizə edir ki, bu da gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyır. Məqalədə əlavə olunur ki, Ermənistan, habelə, İranın iqtisadi və diplomatik təzyiqlərindən, eləcə də gizli qeyri-sabitlik tədbirlərindən ehtiyat edir.
Müəlliflərin yekun dəyərləndirməsi görə, İranın narahatlıqları yalnız diplomatik səfərlərlə məhdudlaşmır; Ermənistanın İsrail və Qərbə yaxınlaşması Cənubi Qafqazda strateji dərinliyin itirilməsi kimi qiymətləndirilir. İran, Ermənistan alternativ yollar axtarsa belə İrəvanın Tehranın geosiyasi rahatlıq zonasında qalmasını təmin etmək üçün təzyiqləri davam etdirəcək.
19:08 25.12.2025
Oxunuş sayı: 3452
