Tarın dili ilə danışan ustad – Bəhram Mansurov
Azərbaycan musiqi mədəniyyəində silinməz iz qoyan, tar ifaçılığı sənətini yeni zirvələrə daşıyan virtuoz musiqiçi Bəhram Mansurovun bu gün anım günüdür. Bakı muğam mühitinin yetirməsi olan sənətkar təkcə çalğısı ilə deyil, həm də muğamlarımızın saflığını qoruyub gələcək nəsillərə ötürən fədakar kimi yaddaşlarda yaşayır. Onun tarının səsi Azərbaycanın musiqi xəritəsində xüsusi rəng, dərin fəlsəfədir. Bəhram Mansurov klassik muğam ənənələrinə sadiqliyi ilə seçilən, hər bir pərdədə tarixin səsini yaşadan nadir şəxsiyyətlərdən idi. Onun ifasında “Şur”, “Çahargah” və ya “Bayatı-Şiraz” bütöv bir xalqın ruhunun tərcümanına çevrilirdi.
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin intibah dövrünü və muğamın fəlsəfi dərinliyini anlamaq üçün ustad Bəhram Mansurovun şəxsiyyətinə və onun tarının sehrinə nəzər salmaq kifayətdir. Mansurovlar ailəsinin musiqi ənənələri ilə yoğrulan bu sənətkar tarı sadəcə musiqi aləti olmaqdan çıxarıb onu milli ruhun, tarixin və kədərin canlı şahidinə çevirmişdi. Onun ifasında muğamın hər bir şöbəsi, hər bir guşəsi elə riyazi dəqiqlik və eyni zamanda elə bədii emosiya ilə təqdim olunurdu ki, bu ifa həm musiqişünaslar üçün elmi mənbə, həm də sıravi dinləyici üçün ruhun qidası rolunu oynayırdı. Bəhram Mansurovun yaradıcılığı Azərbaycanın klassik muğam məktəbinin ən gözəl nümunələrini özündə ehtiva edir. O, keçmişin mirasını gələcəyə ötürən möhkəm körpü idi.
Onun sənət yolunun ən diqqətçəkən məqamlarından biri beynəlxalq miqyasda apardığı fəaliyyət və Azərbaycan musiqisini dünya intellektual elitasına qəbul etdirməsidir. UNESCO-nun xətti ilə keçirilən festivallarda və musiqi simpoziumlarında Bəhram Mansurovun ifası Şərqin musiqi fəlsəfəsinin ən mükəmməl təzahürü kimi qiymətləndirilirdi. Onun barmaqlarından süzülən “Şur”, “Çahargah” və ya “Bayatı-Şiraz” təkcə Azərbaycanda deyil, Avropanın və Asiyanın ən böyük konsert salonlarında insanları heyrətə salırdı. O, muğamın notlarla ifadə oluna bilməyən gizli ruhunu, improvizasiya azadlığını qoruyub saxlayaraq bu qədim sənətin nə qədər müasir və universal olduğunu sübut edirdi. Tarın hər bir pərdəsindəki titrəyiş, sənətkarın ömrünü bu yolda necə fəda etdiyinin və musiqiyə olan sonsuz ehtiramının vizual və akustik təcəssümü idi.
Bəhram Mansurovun yaradıcılığı həm də opera sənətimizin ayrılmaz parçasıdır. Uzun illər Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında fəaliyyət göstərən ustad muğam operalarındakı solo partiyaları ilə tamaşaların dramatik yükünü artırır, səhnədəki aktyor ifası ilə musiqi arasında qırılmaz bağ yaradırdı. Onun tarı dahi Üzeyir Hacıbəylinin, Müslüm Maqomayevin və digər korifeylərin əsərlərinə yeni nəfəs, yeni rəng qatırdı. Bu gün biz Bəhram Mansurovdan bəhs edərkən sadəcə bir ifaçıdan deyil, həm də Azərbaycan musiqi yaddaşının qoruyucusundan, muğamın qanunlarını və incəliklərini gələcək nəsillərə ötürən ustad müəllimdən danışırıq. Onun irsi bu gün də gənc tarzanlar üçün mayak rolunu oynayır, milli musiqimizin saflığını qorumaq yolunda bizə ən doğru istiqaməti göstərir.
Nigar Yahyazadə
18:15 14.05.2026
Oxunuş sayı: 48
