Halal adı altında satılan kolbasalarda gizli təhlükə — tərkibdə nə var?
Biz hər gün qida qəbul edirik, amma çox zaman yeydiyimiz məhsulların içində hansı ətin və ya hansı qatqı maddələrinin olduğunu dəqiq bilmirik.
kolbasalar, sosislər və digər ət məhsulları xüsusilə, diqqət tələb edir. Çünki onların tərkibi və keyfiyyəti barədə məlumatlar bəzən düzgün göstərilmir və ya tam açıqlanmır.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynovanın sözlərinə görə, keyfiyyətli kolbasa istehsal edərkən mütləq şəkildə bəzi qaydalara əməl olunmalıdır:
"İlk olaraq, onun istehsalında hansı növ ətdən istifadə olunubsa, o tam şəkildə göstərilməlidir; yəni mal, dana, qoyun, toyuq və s. müxtəlif ət qruplarından ola bilər və ya qarışıqdırsa, onların faiz nisbəti göstərilməlidir, yağ miqdarı göstərilməlidir, tərkibində istifadə olunan kimyəvi qatqı maddələri varsa, xüsusilə də E-kodlar vasitəsilə bunlar göstərilməlidir.
Həmçinin, istehsalçı şirkətin ünvanı, qaynar xətti, icazəsi və lisenziyanın ömrü mütləq şəkildə etiket məlumatında olmalıdır. Son istifadə tarixi və istehsal tarixi açıq şəkildə və məhsulun üzərində görünəcək şəkildə göstərilməlidir. Əgər müxtəlif qatqı maddələri istifadə olunursa yağ, duz, şəkər, ədviyyat və ya digər əlavələr də tam açıq şəkildə göstərilməlidir".
M.Hüseynovanın dediklərinə əsasən, ötən illərdə aparılan monitorinqlərin nəticəsi göstərib ki, bir çox kolbasaların üzərində etiket məlumatları ilə tərkibi uyğunsuzluq aşkar olunmuşdur:
"Bəzən mal əti adı altında satılan kolbasanın tərkibində mal ətin DNT-si aşkarlanmır və ya tərkibində toyuq olur. Yaxud da halal adı ilə satılan kolbasa və sosislərin tərkibini yoxladıqda, onun tərkibində donuz DNT-si aşkarlanmışdır:
"Bu məhsullar saxta məhsullar hesab olunur. Eyni zamanda, istifadə olunan xammalın keyfiyyəti də sual altına düşür; ona görə, bu məqamlara diqqət yetirmək lazımdır. Aşağı qiymətə olan və mənşəyi bəlli olmayan yerlərdə satılan kolbasalar hər zaman riskli məhsullar sırasındadır.
Eyni zamanda, keyfiyyətli olsa belə, onun tərkibində istifadə olunan nitratlar, nitritlər, dad vericilər, xüsusilə də, çinduzu kimi tanınan monosodium glutamat maddəsi davamlı istifadə olunduqda bir çox sağlamlıq problemlərinə gətirib çıxara bilir. Nitrit və nitratların çox istifadəsi bağırsaq mikroflorasının pozulmasına səbəb olur ki, bu da immun sisteminin zəifləməsinə gətirib çıxarır.
Kimyəvi qatqı maddələri, rəngin daha cəlbedici olması və məhsulun uzun müddət xarab olmaması üçün istifadə olunur; uzun müddət istifadə edildikdə isə yeni ciyərlərin zədələnməsinə və kanserogen riskinə səbəb olur".
Mütəxəssis qeyd edib ki, istifadə olunan yağlar keyfiyyətsizdirsə və çox miqdarda istifadə olunursa, ürək-damar xəstəlikləri riski arta bilər:
"Həmçinin, yerli istehsalda aşkarlanan xoşa gəlməz faktlar insanların arasında narahatlıq yaradır və birbaşa olaraq istehlakçı hüquqlarının pozulması ilə nəticələnir. Ona görə, alıcı kolbasa alarkən mütləq ehtiyatlı olmalıdır.
Mənşəyi bəlli olan, bazarda etibarlı və dövlət monitorinqlərindən uğurla keçmiş markaların məhsullarına üstünlük verməlidir. Çünki tərkibində həddindən artıq kimyəvi qatqı varsa, E-kodların sayı çoxdursa və alarkən saxlama qaydalarına düzgün əməl olunmayıbsa, üzəri yapışqanlıdırsa və etiket məlumatları tam deyilsə, belə məhsullar alınmamalı və istifadə olunmamalıdır.
Azyaşlılar, yuxarı yaşlı insanlar, xronik xəstəliyi olan şəxslər, hamilə və süd verən qadınlar yüksək risk qrupuna aid olduğundan, onlar belə məhsulları qəbul etməməlidirlər".
Fatimə
13:18 25.03.2026
Oxunuş sayı: 62
