Müşfiqin bacısı Balacaxanım: Bir ömrə sığmayan qardaş dərdi
Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatının böyük simalarından Mikayıl Müşfiqin bacısı Balacaxanım İsmayılovanın anım günüdür. Onun adı Müşfiqin həyatından və taleyindən ayrı düşünülə bilməyən bir ad olaraq yaddaşlarda qalıb. Balacaxanım 1906-cı ildə dünyaya gəlib və 64 illik ömrünün böyük hissəsini qardaşının ağır taleyinin ağrısını daşıyaraq yaşayıb.
1957-ci ilin mayında çəkilmiş bir fotoşəkil Balacaxanımın həyatından yadda qalan ən təsirli kadrlardan biridir. Fotoda o, əlində qardaşının bəraətindən sonra nəşr olunan ilk şeir kitabının siqnal nüsxəsini tutur. Bu kitab onun üçün sadəcə bir nəşr deyildi. Müşfiqin adının yenidən işıq üzü görməsi, illər sonra qardaşının sözünün oxucuya qayıtması idi.
Balacaxanımın həyatı isə yalnız Müşfiqin həsrəti ilə məhdudlaşmırdı. O, qardaşının faciəli ölümünün ağrısını, bacısı Böyükxanımın faciəli intiharının mənəvi yükünü də illərlə ürəyində daşıyıb. Ailə üzvlərinin xatirələrinə görə, illərin gətirdiyi bu ağır dərdlər onun həyatının son günlərində də izsiz ötüşməyib.
1970-ci ildə Balacaxanım ölüm yatağında üç gün can verib. Yazılanlara görə, həmin günlərdə hər nəfəsində qardaşını arzulayıb. Evdə Zeynəb Xanlarovanın plastinkası olub və üzərində Mikayıl Müşfiqin şəkli yerləşib. Yaxınları həmin plastinkanı gətirib Balacaxanımın sinəsinin üstünə qoyublar. Lakin o, yenə də sakitləşməyib. Sonra Müşfiqin həyat yoldaşı Dilbər xanım çağırılıb. Dilbərin gəlişindən sonra Balacaxanımın sanki ürəyi təskinlik tapıb.
Beləcə, ömrünün son anlarında Müşfiqdən qalan yadigara baxaraq dünyasını dəyişib. Bir ömür boyu daşıdığı qardaş həsrəti onun son nəfəsinə qədər onu müşayiət edib. Balacaxanım İsmayılovanın həyatı Müşfiqin yalnız poeziyada deyil, onu sevən və itirən insanların yaddaşında da necə yaşadığını göstərən ağrılı bir xatirədir.
Bu gün onun doğum günündə Balacaxanımı xatırlamaq həm də Müşfiqi xatırlamaqdır. Çünki bəzən bir insanın taleyi başqa bir insanın yarımçıq qalmış ömrünün ən səssiz davamına çevrilir.
Nigar Xəlilli
14:23 23.09.2026
Oxunuş sayı: 507
