Çin Avropaya yeni Buz İpək Yolu açır
Çin qlobal ticarət yollarında yaranan geosiyasi risklər fonunda Avropaya uzanan yeni dəniz marşrutunu işə salmağa hazırlaşır.
Crossmedia.az xarici mediaya istinadən xəbər verir.
Buz İpək Yolu adlandırılan bu marşrut Pekinə Süveyş kanalı, Qırmızı dəniz və Hörmüz boğazı kimi strateji keçidlərdən asılılığı azaltmağa imkan verə bilər.
Yeni marşrut Çinin şərqində yerləşən Ninbo limanından başlayır, Arktik okeanına çıxır, Rusiyanın şimal sahilləri boyunca uzanan Şimal Dəniz Marşrutundan keçərək Şimal dənizi vasitəsilə Böyük Britaniyanın Felikstou limanına çatır.
Bu xətt xüsusilə Yaxın Şərqdəki münaqişələr səbəbindən Süveyş kanalı və Qırmızı dəniz marşrutunda yaranan problemlər fonunda Çinin alternativ axtarışlarının mühüm nümunəsi hesab olunur.
20 günə Avropaya çatmaq imkanı
Yeni marşrutun əsas üstünlüklərindən biri məsafə və vaxtdır. Çin şirkəti Sea Legend tərəfindən həyata keçirilən sınaq səfəri zamanı Ninbodan Avropaya çatmaq təxminən 20 gün çəkib.
Müqayisə üçün, Süveyş kanalı üzərindən bu müddət təxminən 40 gün, Ümid burnu istiqamətindən isə 50 günə qədər davam edə bilər.
Şirkət bildirir ki, Arktik marşrut xüsusilə litium-ion batareyalar və günəş panelləri kimi vaxt və temperatur həssas məhsulların daşınması üçün əlverişli ola bilər.
Çin ilk dəfə müntəzəm səfərlərə başlayır
Əsas yenilik isə Pekinin artıq yalnız sınaq səfərləri ilə kifayətlənməməsidir.
Məlumata görə, Rusiyanın Şimal Dəniz Marşrutunun idarə edilməsinə cavabdeh olan “Rosatom” şirkəti Avropaya gedəcək yeddi Çin gəmisinə keçid icazəsi verib.
Sea Legend şirkətinin 2026-cı ildə bu marşrut üzrə müntəzəm konteyner daşımalarına başlaması və Arktika dəniz mövsümü ərzində həftəlik səfərlər həyata keçirməsi planlaşdırılır.
Avropa istiqamətində maraq artır
Dəniz nəqliyyatı üzrə ixtisaslaşmış “Seatrade Maritime” nəşri də Çin və Cənubi Koreya şirkətlərinin Arktika üzərindən Avropa səfərlərinə marağının artdığını yazıb.
Sea Legendlə yanaşı, “New New Shipping”, “OVP Shipping” və Cənubi Koreyanın “PanStar” şirkətinin də Şimal Dəniz Marşrutundan istifadə etməyə hazırlaşdığı bildirilir.
Süveyşə alternativ axtarışı
Çinin Arktika istiqamətində addımlarının əsas səbəblərindən biri Yaxın Şərqdəki təhlükəsizlik böhranıdır.
Qırmızı dənizin cənub girişində yerləşən Bab əl-Məndəb boğazında hücum risklərinin artması səbəbindən bir çox gəmi Afrika qitəsinin cənubundan uzun marşrut seçməyə məcbur olur.
Hörmüz boğazındakı gərginlik də enerji daşımaları üçün qlobal riskləri artırır. Sülh dövründə dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ixracının təxminən 20 faizi bu boğazdan keçir.
Çinin üstünlüyü və risklər
Çinin Avropa və Yaxın Şərqlə ticarəti hazırda Malakka boğazı, Qırmızı dəniz, Bab əl-Məndəb, Süveyş kanalı və Hörmüz boğazı kimi strateji nöqtələrdən asılıdır.
Arktik marşrut isə Pekinə bu zəncirin bir hissəsindən yayınmaq imkanı verir.
Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, Buz İpək Yolu yaxın gələcəkdə Süveyş kanalını tam əvəz etməyəcək. Səbəb isə marşrutun buzların vəziyyətindən asılı olması və ilboyu istifadəyə açıq olmamasıdır.
Mütəxəssislərin fikrincə, Arktik xətt hələlik ənənəvi ticarət yollarını əvəz edən deyil, onları tamamlayan mövsümi alternativ rolunu oynayır.
05:50 20.08.2026
Oxunuş sayı: 66
