Yeni təsir mərkəzi kimi Azərbaycan: strateji düşüncədən insan kapitalına
Son illərdə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl və məqsədyönlü siyasət Azərbaycanın regional mövqeyini, beynəlxalq nüfuzunu və etibarlı tərəfdaş kimi statusunu əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin tam bərpası, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq işləri, enerji təhlükəsizliyi sahəsində strateji tərəfdaşlıqlar, nəqliyyat-logistika imkanlarının genişlənməsi, beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi və rəqəmsal dövlət xidmətləri ölkənin inkişaf gündəliyinə yeni miqyas qazandırıb.
Bu gün Azərbaycan yalnız coğrafi mövqeyi və resursları ilə deyil, bu üstünlükləri əməkdaşlığa, iqtisadi dəyərə və regional təsirə çevirən dövlət kimi çıxış edir. Ona görə də VI “Yüksəliş” müsabiqəsinin final mərhələsində keçirilən mentor keysinin mövzusu — “Yeni təsir mərkəzi: Azərbaycan” — təsadüfi seçilmiş mövzu deyildi. Bu mövzu ölkənin hazırkı inkişaf mərhələsindən və qarşıdakı illərdə mövcud imkanların daha yüksək əlavə dəyərə çevrilməsi ehtiyacından doğurdu.
Müasir dünyada regional mərkəz anlayışı dəyişib. Ölkələr artıq yalnız marşrut üzərində yerləşdiklərinə, limana, aeroporta və ya enerji resurslarına malik olduqlarına görə deyil, bu üstünlüklər ətrafında dəyər yaratdıqlarına görə önə çıxırlar. Tranzit imkan yaradır, amma logistika xidməti, sürət, etimad, rəqəmsal izləmə, sığorta, sertifikatlaşdırma və regional paylama ölkəni təsir mərkəzinə çevirir. Enerji resursu üstünlükdür, amma enerji təhlükəsizliyi, yaşıl keçid, diplomatiya və regional əməkdaşlıq bu üstünlüyün təsir dairəsini genişləndirir. Beynəlxalq tədbirlər görünürlük yaradır, amma fərqli tərəflərin danışa, razılaşa və ortaq həll axtara bildiyi məkan olmaq ölkənin nüfuzunu daha da möhkəmləndirir.
Mentor keysi bu məntiq üzərində qurulmuşdu. Finalçılar qarşısında əsas sual belə idi: Azərbaycan yaxın illərdə hansı istiqamətlər üzrə regional təsir mərkəzinə çevrilə bilər və bu seçim ölkə, biznes və vətəndaşlar üçün hansı real dəyər yaradar?
Bu sual hazır cavab tələb etmirdi. Əksinə, iştirakçıların ölkənin mövcud üstünlüklərini necə anladıqlarını, onları necə müqayisə etdiklərini və prioritetləşdirdiklərini göstərirdi. Finalçılardan bütün mümkün sahələri sadalamaq yox, yalnız iki prioritet istiqamət seçmək tələb olunurdu. Seçim əsaslandırılmalı, risklər görünməli, dövlət və biznes rolları ayrılmalı, ilk praktik addım və nəticə göstəricisi müəyyən edilməli idi.
Bu yanaşmanın dəyəri ondadır ki, strateji düşüncə yalnız ideya irəli sürmək deyil. Strateji düşüncə seçim etmək, resursun hara yönəlməli olduğunu əsaslandırmaq və nəticənin hansı dəyərlə ölçüləcəyini görmək bacarığıdır. Mentor keysi də məhz bu bacarığı üzə çıxarmaq üçün qurulmuşdu.
Keysin xüsusi tərəfi ondan ibarət idi ki, müzakirə yalnız iştirakçılar arasında aparılmadı. Azərbaycanın dövlət və özəl sektorunu təmsil edən 22 yüksək səviyyəli rəhbər iki saata yaxın müddətdə finalçılarla eyni masa arxasında əyləşərək bu mövzu ətrafında birgə fikir mübadiləsi apardı. Bu, klassik çıxış və ya formal mentorluq formatı deyildi. Mentorlar prosesin içində idilər: suallar verdilər, seçimləri reallıqla yoxladılar, riskləri gündəmə gətirdilər və ideyaların ölkə, biznes və vətəndaşlar üçün real dəyərə çevrilməsi imkanlarını müzakirə etdilər.
Belə formatda bir tərəfdə böyük idarəçilik təcrübəsinə malik rəhbərlər, digər tərəfdə isə yeni nəsil idarəçi potensialını təmsil edən finalçılar var idi. Onları birləşdirən əsas sual Azərbaycanın mövcud gücünü növbəti mərhələdə hansı sahələrdə daha böyük regional təsirə çevirə biləcəyi idi. Bu, təcrübə ilə potensialın, dövlət baxışı ilə təşəbbüskar düşüncənin bir masa arxasında görüşü idi.
Müzakirələr göstərdi ki, Azərbaycanın regional təsir imkanları ayrı-ayrı sektorlar üzrə deyil, sistemli yanaşma ilə dəyərləndirilməlidir. Enerji yalnız ixrac gəliri kimi deyil, enerji təhlükəsizliyi və yaşıl keçid kontekstində düşünülə bilər. Logistika yalnız tranzit funksiyası deyil, əlavə dəyər yaradan xidmətlər və regional paylama imkanları ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir. Rəqəmsal dövlət xidmətləri yalnız daxili rahatlıq deyil, region üçün idarəetmə təcrübəsi və xidmət dizaynı modeli kimi təqdim oluna bilər. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa prosesi isə gələcəkdə ərazi inkişafı, qayıdışın idarə edilməsi, ağıllı şəhər və kənd modelləri üzrə mühüm təcrübə mənbəyi kimi dəyərləndirilə bilər.
Bütün bunlar Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf kursunun məntiqi ilə uzlaşır. Azərbaycanın son illərdə qazandığı mövqe təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf, diplomatiya, infrastruktur, sosial xidmətlər, insan kapitalı və beynəlxalq etimadın bir-birini tamamladığı kompleks dövlət siyasətinin nəticəsidir. Növbəti mərhələdə əsas məsələlərdən biri bu üstünlükləri daha əlaqəli və daha yüksək əlavə dəyər yaradan istiqamətlərdə inkişaf etdirməkdir.
Burada insan kapitalının rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Son illərdə yaradılmış infrastruktur, güclənmiş beynəlxalq nüfuz və genişlənən regional imkanlar ölkənin qarşısında yeni imkanlar açır. Bu imkanların davamlı nəticələrə çevrilməsi isə strateji kursu anlayan, onu öz sahəsində praktik qərarlarla dəstəkləyən və icra prosesinə əlavə dəyər qatan peşəkar kadrların rolunu daha da artırır.
“Yüksəliş” müsabiqəsinin əsas dəyəri də bu nöqtədə görünür. Bu layihə yalnız qalibləri müəyyən edən mexanizm deyil. O, ölkədə idarəçilik potensialını üzə çıxaran, bu potensialı real situasiyalarda sınayan və dövlətin inkişaf gündəliyi ilə əlaqələndirən kadr platformasıdır. Burada iştirakçılar yalnız bilik nümayiş etdirmirlər; onlar necə düşündüklərini, komanda daxilində necə davrandıqlarını, prioritetləri necə seçdiklərini və qərarların nəticəsini necə gördüklərini göstərirlər.
VI “Yüksəliş” müsabiqəsinin final mentor keysi bu baxımdan daha geniş mənaya malikdir. O, ölkədə strateji seçim etməyi, riskləri görməyi, fərqli maraqları uzlaşdırmağı və nəticəyə yönəlmiş təklif formalaşdırmağı bacaran idarəçi potensialının mövcud olduğunu göstərdi.
Azərbaycan bu gün regionda təşəbbüs göstərən, prosesləri birləşdirən, tərəfdaşlıq üçün platforma yaradan və beynəlxalq gündəlikdə daha görünən mövqeyə malik dövlətdir. Bu mövqenin arxasında Prezident İlham Əliyevin ardıcıl siyasəti, strateji baxışı və nəticəyə yönəlmiş idarəçilik kursu dayanır. “Yüksəliş” kimi platformaların əhəmiyyəti isə ondan ibarətdir ki, onlar bu kursu anlayan, onun mahiyyətini dərk edən və müxtəlif sahələrdə praktik nəticələrə çevirə biləcək insan kapitalını görünən edir.
Bu mənada “Yeni təsir mərkəzi: Azərbaycan” mövzusu yalnız bir final tapşırığı deyildi. O, finalçıları ölkəyə daha geniş baxmağa, Azərbaycanın regional rolunu gələcək dəyər baxımından düşünməyə və bu düşüncəni konkret seçimə çevirməyə sövq etdi. “Yüksəliş” isə bir daha göstərdi ki, Azərbaycanın idarəçilik potensialını üzə çıxaran və onu inkişaf gündəliyi ilə birləşdirən mühüm kadr platformasıdır.
11:45 26.07.2026
Oxunuş sayı: 66
