ABŞ-Çin qarşıdurması yeni mərhələyə başlayır
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Strateji Xarici Əlaqələr Şurasının rəhbəri Kamal Xərraziyə qarşı sui-qəsd cəhdindən, sonra Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki Oracle şirkətinin obyektlərini hədəf aldığını açıqlamasından sonra, ABŞ-də yerləşən texnologiya şirkətlərinin regiondakı rolu müzakirəni yenidən gündəmə gətirib.
Crossmedia.az bu barədə "HaberGlobal"-a istinadən xəbər verir.
İran əvvəllər infrastruktur və enerji obyektlərinə hücumlar davam edərsə, Yaxın Şərqdəki ABŞ texnologiya mərkəzlərini hədəf alacağını bildirmişdi. ABŞ-də keçirilən "Hill and Valley" Forumunun görüşündə iştirak edən "Palantir", "Anthropic" və "Oracle" kimi şirkətlərin yüksək vəzifəli rəhbərləri İranla müharibənin davam etməsi və Çinə qarşı hərbi müdaxilə üçün müdafiə və lobbiçilik etməyə davam edirlər. Bunun əsaslandırılması "demək olar ki, hər sahədə Çindən geri qalırıq!" deməkdir.
PENTAQON-SİLİKON VALLEY TƏRƏFDAŞLIĞI
ABŞ-də yerləşən "Responsible Statecraft" (RS) nəşrinin sızdırılmış görüşlərdən topladığı məlumata görə, "Hill and Valley" Forumu ABŞ Konqresi ilə Silikon Vadisi arasında ən vacib əlaqə platformalarından birinə çevrilib.
Tədbirdə dünyanın ən mübahisəli texnologiya şirkətlərindən biri kimi diqqət mərkəzində olan Palantir şirkətinin əməliyyat direktoru Şyam Sankar və Nümayəndələr Palatasının spikeri Mayk Conson kimi şəxslər iştirak ediblər. Əldə edilən məlumata görə, ABŞ Hərbi Nazirliyi (Pentaqon) İranda hədəflərin müəyyən edilməsində Palantir şirkətinin "Maven" süni intellekt sistemindən fəal şəkildə istifadə edir. Anthropic tərəfindən hazırlanmış "Claude" proqram təminatı hədəflərin prioritetləşdirilməsində və infrastruktur xəritələşdirilməsində istifadə olunur. ABŞ Konqresinin 166 üzvü tərəfindən Pentaqona göndərilən məktubda Minabda 180 uşağın ölümünə səbəb olan hücumda süni intellektdən istifadə edilib-edilmədiyi soruşulub. Pentaqon hələlik bu məsələ ilə bağlı ətraflı izahat verməyib.
TEXNOLOGİYA LORDLARININ MƏNFƏƏTİ
ABŞ-də yerləşən "Financial Times", "Bloomberg" və "CNBC"-nin təhlillərinə görə, müdafiə və texnologiya sektorları Donald Tramp dövründə bir-biri ilə sıx bağlı olub və rekord artım tempinə çatıb. ABŞ-nin müdafiə xərclərinin 2025-ci ilə qədər 900 milyard dolları keçəcəyi, Pentaqonun süni intellekt və muxtar sistemlərə ayırdığı büdcənin isə on milyardlarla dollara çatacağı bildirilir.
Palantir və Anduril kimi müdafiə texnologiyaları şirkətlərinin bazar dəyərləri sürətlə artsa da, vençur kapital fondlarının müdafiə texnologiyasına yüz milyardlarla dollar sərmayə qoyduğu da bildirilir. Hill and Valley Forumunda çıxış edən investorlar İranla müharibənin "daha aşağı qiymətə aparıla biləcəyini" bildiriblər, Sequoia Capital-ın ortağı Şon Maquayr isə "hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün yeni müqavilələr açılmalıdır" deyib. ABŞ-da aparılan təhlillərə görə, Venesuela, İran və Yaxın Şərqdəki münaqişələr süni intellektlə işləyən silah sistemlərinin sınaqdan keçirildiyi və kommersiyalaşdırıldığı arenalara çevrilib. Pentaqonun "Qızıl Günbəz" (Milli Hava Hücumundan Müdafiə Sistemi) kimi layihələrin yüz milyardlarla dollarlıq yeni müqavilələr yaratması gözlənilir.
HƏDƏF ÇİNLƏ MÜHARİBƏDİR
ABŞ-də aparılan təhlillərə görə, texnologiya şirkətləri İranla müharibəni ikinci dərəcəli cəbhə hesab edir, əsas hədəf isə açıq şəkildə Çin olduğu bildirilir.
Forumda çıxış edən bir çox şirkət rəhbəri, ABŞ-nin İrandakı sursat ehtiyatlarının sürətlə tükənməsinin Sakit Okeanda hərbi çəkindirməni zəiflədə biləcəyini bildirdi. Palantir rəhbərləri ABŞ-ın İranda 11.000-dən çox sursatdan istifadə etdiyini və bununla da ehtiyatlarını tükəndirdiyini, eyni zamanda Çinə qarşı müdafiə investisiyalarının artırılmasını tələb etdiyini bildirdilər. Görüşü sızdıran jurnalistlər həmçinin texnologiya şirkətlərinin rəhbərlərinin demək olar ki, hər sahədə Çindən geri qaldıqlarını açıq şəkildə bildirdiklərini ictimaiyyətlə bölüşdülər.
QAN ÜZƏRİNDƏ BÖYÜYƏN ŞİRKƏTLƏR
SEPAH-in "Oracle" obyektlərini hədəf alması, müharibənin hazırda texnoloji infrastruktura yönəldiyini göstərir. Müdafiə mütəxəssislərinin fikrincə, qlobal texnologiya şirkətlərinin məlumat mərkəzləri, süni intellekt sistemləri və rəqəmsal infrastrukturu artıq hərbi hədəflər arasındadır. JP Morgan-ın baş direktoru Ceymi Dimon forumdakı çıxışında Yaxın Şərqdəki məlumat mərkəzlərinin təhlükəsizliyinin regional müharibənin əsas elementlərindən birinə çevrildiyini bildirdi. RS təhlilinə görə, ABŞ-da yerləşən texnologiya şirkətləri təkcə müharibə texnologiyaları istehsal etmir, həm də müharibənin iqtisadi və strateji aspektlərini formalaşdıran aktyorlar kimi seçilir. RS təhlili texnologiya şirkətlərinin müharibələrə korporativ mənfəət üçün fürsət kimi baxdığını vurğulayır.
22:50 07.04.2026
Oxunuş sayı: 77
