İsrailin yeni hədəfi açıqlanıb
İsrailin İranla birlikdə Livana qarşı eyni vaxtda hücumları və işğal cəhdləri Şərqi Aralıq dənizindən Suriyaya qədər uzanan yeni bir böhran zonası yaratmışdır.
Crossmedia.az bu barədə "HaberGlobal"-a istinadən xəbər verir.
İsrail müdafiə naziri İsrael Katzın Litani çayına qədər uzanan bufer zonasının yaradılacağı, Cənubi Livandakı kəndlərin dağıdılacağı və sərhəd xəttinin hərbi məntiqə uyğun olaraq daimi olaraq yenidən qurulacağı barədə açıq bəyanatı Türkiyə üçün kritik riskləri vurğulayır.
Analitiklərin fikrincə, Livana hücum və işğal cəhdi İsrailin yerdə təhlükəsizlik dərinliyi yaratmaq doktrinasını daimi olaraq bərqərar etmək səylərinin ən konkret əlamətidir. Bu vəziyyət, Türkiyə üçün, təkcə Cənubi Livandakı hərbi fəaliyyətə deyil, həm də Suriyanın ərazi bütövlüyü, yeni miqrasiya dalğaları, sərhəd təhlükəsizliyi, proksi elementlər üçün fəaliyyət dairəsi və regional güc balansı üçün birbaşa nəticələrə səbəb ola biləcək çoxqatlı mənzərəyə işarə edir.
HƏDƏF: ENERJİ DƏHLİZİ
Livan arenasındakı analitiklərin fikrincə, İsrailin strateji hesablamaları yalnız hərbi təhlükəsizlik məqsədləri ilə məhdudlaşmır. Bu hesablamanın əsas sütunlarından biri Levant hövzəsindəki karbohidrogen yataqları və bu resursların Şərqi Aralıq dənizi vasitəsilə nəql ediləcəyi enerji boru kəmərləridir. Xüsusilə vurğulanır ki, Livan sahilləri, İsrail sahilləri və Suriya ilə əlaqəli dəniz əraziləri son illərdə enerji rəqabətinin ən həssas bölgələrindən birinə çevrilib.
DAİMİ BUFER ZONASININ HESABLANMASI
Digər tərəfdən, cəbhə xəttindəki son hadisələr müharibənin təbiətində dəyişiklik olduğunu göstərir. Təhlükəsizlik mütəxəssislərinin fikrincə, Naquradan Əl-Bayyadaya, Beyt Lif-Srifa-Rşaf xəttindən Xiam və Taybeh oxuna qədər uzanan manevrlərin əsas məqsədi müəyyən əraziləri parçalamaq, təchizat xətlərini kəsmək və bəzi bölgələri yaşayış üçün yararsız hala gətirməklə daimi bufer zonası yaratmaqdır.
ÜÇ MÜMKÜN SSENARİ
STRASAM-ın Təqaüdçü Hava Briqadası direktoru Hüseyn Fəzla, Türkiyəni yaxından narahat edən son hadisələri şərh edərkən mühüm xəbərdarlıqlar etdi. "Qarşıdan gələn dövrə baxdıqda, yerdə üç ayrı ehtimal ortaya çıxır", - deyə Dr. Fəzla bildirib. Fəzla bunları bildirdi: "Birinci ehtimal İsrailin Livandakı mövcudluğunu möhkəmləndirməsi, eyni zamanda hələlik Suriyada hava hücumları, kəşfiyyat əməliyyatları və xüsusi qüvvələrin təzyiqi ilə məhdudlaşmasıdır. İkinci ehtimal isə Suriyanın cənubunda Dəra-Quneytra-Süveydə xətti boyunca yeni bir qırılma və İsrailin bunu demilitarizasiya və ya müdafiə bəhanəsi ilə daha birbaşa quru təzyiqinə çevirməsidir. Bu, Türkiyə üçün daha ciddi nəticələrə səbəb olacaq, çünki Dəməşq cənubda sıxışdırıldıqca, şimal məsələlərində manevr imkanları daralır. Üçüncü və ən ciddi ehtimal isə İsrailin daxili siyasətindəki ifrat sağçıların liderləri hədəf almaq və rejimi daha da zəiflətmək ritorikasını irəli sürməsi və bu da Suriyanı çoxşaxəli daxili qırılma prosesinə sürükləməsidir."
YENİ CƏBHƏ ARXİTEKTURASI
"Bu gün üçün ən güclü ehtimal, aşağı intensivlikli, lakin davamlı təzyiqin nəticədə daha sərt genişlənməyə yol açmasıdır. Bu ehtimalın ən təəccüblü tərəfi, Livandakı bufer zonası planı və Suriyadakı kövrək neytrallıq müzakirəsinin eyni zamanda ön plana çıxmasıdır. Əsas məsələ, İsrailin Livanda qurmağa başladığı daimi təhlükəsizlik zonası modelinin bölgəni necə yenidən formalaşdıracağıdır. Region qısa müddətdə sakitliyə deyil, yeni cəbhə arxitekturasına doğru irəliləyir."
TÜRKİYƏ ÜÇÜN RİSKLƏR
"Əhəmiyyətli məqam, İsrailin müharibədən sonra belə daimi təzyiq arxitekturası yarada bilib-bilməməsidir. Çünki Təl-Əviv bu modeli Livanda möhkəmləndirməyə müvəffəq olarsa, Cənubi Suriyaya oxşar təhlükəsizlik zonası məntiqi gətirə biləcək bir presedent yaratmış olacaq. Sionist rejim bunu edə bilməsə, "təhdidi mənbəyində boğmaq" bəhanəsi ilə daha geniş bir cəbhə axtaracaq. Hər iki ehtimal Türkiyə üçün risk yaradır. Hər iki ssenarinin ortaq nöqtəsi Suriya-Livan xətti boyunca sabitliyin deyil, daimi kövrəkliyin dərinləşməsidir." SURİYA VASİTƏSİLƏ PLANLAR
Beynəlxalq Əlaqələr üzrə Mütəxəssis Prof. Dr. Həsən Köni İsrailin Livanın cənubundan Qolan təpələrinə, daha sonra isə Suriyanın cənubuna qədər uzanan fasiləsiz təzyiq xətti yaratmağı planlaşdırdığını bildirərək əlavə etdi: "Bu strategiya Şərqi Aralıq dənizindən Dəməşqin cənubuna qədər uzanan yeni bir təhlükəsizlik arxitekturasının qurulması deməkdir. İsrailin məqsədlərindən biri Suriyanın bərpasının qarşısını almaq və Türkiyəni təzyiq altında saxlamaqdır."
Səriyyə
22:35 07.04.2026
Oxunuş sayı: 50
