Qahirədə Osmanlı dövrünün nadir inciləri sərgilənir
Misirin paytaxtı Qahirədə yerləşən İslam İncəsənəti Muzeyi müxtəlif dövrlərə aid 100 mindən çox nadir eksponatı qoruyub saxlayır və İslam sivilizasiyasının zəngin sənət irsini nümayiş etdirir.
Crossmedia.az xəbər verir ki, Anadolu bu barədə məlumat yayıb.
Muzeyin kolleksiyasında Misir və Türkiyənin Osmanlı dövrünə aid çoxsaylı sənət nümunələri yer alır. Eksponatlar iki ölkə arasında əsrlər boyu mövcud olmuş mədəni və bədii əlaqələri də əks etdirir.
Muzey özünü dünyanın ən böyük ixtisaslaşmış İslam incəsənəti muzeyi kimi təqdim edir. Burada əlyazmalar, tibb və cərrahiyyə ilə bağlı nümunələr, dərman bitkilərinə dair əsərlər, astronomik alətlər, metal, şüşə və keramika məmulatları, zərgərlik əşyaları, silahlar, ağac və fil sümüyündən hazırlanmış nümunələr, tekstil məhsulları və xalçalar nümayiş etdirilir.
Osmanlı irsi
Kolleksiyanın diqqətçəkən nümunələrindən biri Misirdə Osmanlı dövrünün XVI-XVII əsrlərinə aid oyma taxtadan hazırlanmış məşrəbiyyədir. Muzeyin məlumatına görə, pəncərələri örtmək üçün istifadə edilən bu taxta konstruksiyalar Əyyubilər dövründən məlum olub, Osmanlı dövründə isə çıxıntılı eyvan formasını alıb.
Məşrəbiyyələr günəş işığının və rütnətin təsirini azaltmaqla yanaşı, evlərin həyətə və küçəyə baxan otaqlarında məxfiliyin qorunmasına xidmət edib.
Muzeydə XVIII əsrə aid Osmanlı keramika kaşılarından ibarət kolleksiya da saxlanılır. Müxtəlif rənglərlə işlənmiş bu kaşılar şəffaf şirlə örtülüb və üzərində məscid çırağının asıldığı mehrabın ətrafında çiçək motivləri təsvir olunub.
XVII əsr Osmanlı Misrinə aid keramika kaşıları ilə bəzədilmiş boyalı taxta kamin də muzeyin maraqlı eksponatları sırasındadır. Muzeyin məlumatına görə, Osmanlı dövründə Misir və Türkiyədə saraylarda və yaşayış evlərində kaminlər geniş yayılıb.
Osmanlı çiçək motivlərinin bir hissəsi əvvəlcə Türkiyədə hazırlanıb, daha sonra Misirdə yerli sənətkarlar tərəfindən tətbiq edilib. Bu proses iki ölkədə həmin dövrdə yaradılan sənət əsərləri arasında oxşarlıqların yaranmasına səbəb olub.
Kolleksiyada XVII əsr Osmanlı Misrinə aid, Məkkədəki Məscidül-Həramı təsvir edən keramika paneli də var.
Xalçalar və dini sənət nümunələri
Muzeydə XVII-XVIII əsrlərə aid Osmanlı Misri və Türkiyəsi xalçaları da nümayiş olunur. XVI əsrə aid yun və pambıqdan hazırlanmış xalça Osmanlı saray xalçaları kimi tanınan üslubun nümunələrindəndir.
Xalçanın mərkəzi hissəsi bir-birinə keçən çiçək motivləri ilə bəzədilib və üç haşiyə ilə əhatələnib. Muzeyin məlumatına görə, İslam xalçalarından ölçüsündən və bəzəklərindən asılı olaraq müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunub. Bu xalça sarayların və yaşayış evlərinin döşəmələrini örtmək üçün hazırlanıb.
XVIII əsrə aid, Türkiyənin Kula şəhərinə aid edilən yun və pambıqdan hazırlanmış namaz xalçası da kolleksiyada yer alır.
Bundan başqa, XVIII əsr Osmanlı Türkiyəsinə aid iki namaz xalçası Türkiyənin Gördes şəhərinə aid edilir. Muzeyin məlumatına görə, Türkiyənin müxtəlif şəhərləri namaz xalçalarının istehsalı ilə tanınıb və hər şəhər mehrabların dizaynında özünəməxsus üslub formalaşdırıb.
Əlyazmalar və elmi alətlər
Muzeyin kolleksiyasında tibbi və elmi irslə bağlı nümunələr də geniş yer tutur. Burada Əndəlüsdə XII əsrdə yaşamış həkim əl-Qafiqinin “Əl-Ədviya əl-Müfrədə” (“Sadə dərmanlar”) əsərinin XVI əsr Osmanlı Türkiyəsinə aid səhifələri nümayiş etdirilir.
Kolleksiyaya XVI əsr Osmanlı Misrinə aid iki şüşə qum saatı və XVIII əsrə aid Osmanlı Misri mərmər qəbirdaşı da daxildir. Qəbirdaşının bir tərəfində süls xətti ilə yazılar, o cümlədən şəhadət kəlməsi həkk olunub.
Mis, bürünc və digər materiallardan hazırlanmış, üzərində talisman və müalicəvi xüsusiyyətlərə dair yazılar olan “xədda” kasaları da muzeydə qorunur. Bu nümunələr XII-XVIII əsrlərə aiddir və Misir, İran və Türkiyədən gətirilib.
Muzeydə iki Osmanlı vitraj pəncərəsi də nümayiş etdirilir. XVII-XVIII əsrlərə aid bu nümunələr gips üzərində yerləşdirilib. İslam sənətkarları işığın əks olunmasından istifadə etməklə binaların daxilində xüsusi estetik mühit yaratmağa nail olublar.
Muzeyin tarixi
Misirin Turizm və Qədim Abidələr Nazirliyinin məlumatına görə, İslam artefaktlarının toplanaraq muzeydə nümayiş etdirilməsi ideyası 1880-ci ilə gedib çıxır. Muzeyin binası isə Xidiv Abbas Hilmi II-nin hakimiyyəti dövründə, 1903-cü ildə rəsmi olaraq istifadəyə verilib.
Binanın fasadı Məmlük memarlıq üslubunda hazırlanıb. Muzey Milli Kitabxana və Arxivlərin yaxınlığında yerləşir.
Muzey 2014-cü ildə Qahirə Təhlükəsizlik İdarəsinin qarşısında törədilən partlayış zamanı zərər görüb. Daha sonra burada genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri aparılıb və muzey 2017-ci ildə yenidən ziyarətçilərin üzünə açılıb.
Muzeyin ən qiymətli eksponatları arasında Məmlük dövrünə aid Kəbənin açarı və kolleksiyada məlum olan ən qədim kufi yazısını daşıyan tekstil parçası da var.
08:29 07.09.2026
Oxunuş sayı: 42
